മധ്യകാലഘട്ടത്തില്‍ യൂറോപ്പിലെ റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ 'വിശുദ്ധ ഭൂമി'യായ ജറുസലേമും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും മുസ്ലിം ഭരണാധികാരികളില്‍ നിന്ന് തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ നടത്തിയ സൈന്യം അണിനിരന്ന യുദ്ധങ്ങളാണ് കുരിശുയുദ്ധങ്ങള്‍.
• കാലഘട്ടം: ക്രി.വ. 1095 മുതല്‍ 1291 വരെയാണ് പ്രധാന കുരിശുയുദ്ധങ്ങള്‍ നടന്നത്.
• തുടക്കം: 1095-ല്‍ റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭാ തലവനായ അർബൻ രണ്ടാമൻ (Pope Urban II) ആണ് ക്രിസ്ത്യാനികളോട് ജറുസലേം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്.
• അടയാളം: യുദ്ധത്തില്‍ പങ്കെടുത്ത സൈനികർ തങ്ങളുടെ മാറില്‍ വസ്ത്രം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കുരിശിന്റെ അടയാളം ധരിച്ചിരുന്നു. ഇതില്‍ നിന്നാണ് 'കുരിശുയുദ്ധം' എന്ന പേര് വന്നത്.
പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങള്‍
• വിശുദ്ധ നഗരമായ ജറുസലേമിന്റെയും ക്രിസ്തീയ ആരാധനാലയങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കുക.
• ബൈസാന്റ്റൈൻ സാമ്രാജ്യത്തിന് തുർക്കികളില്‍ നിന്ന് സഹായം നല്‍കുക.
• പൗരസ്ത്യ ദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനം സുരക്ഷിതമാക്കുക.
• പ്രധാന ഘട്ടങ്ങള്‍: 1096-ല്‍ ആരംഭിച്ച്‌ 1291-ല്‍ 'അക്കരെ' (Acre) എന്ന സ്ഥലം വീഴുന്നതുവരെ ഏകദേശം എട്ട് പ്രധാന കുരിശുയുദ്ധങ്ങള്‍ മിഡില്‍ ഈസ്റ്റില്‍ നടന്നു. ഇതിനിടയില്‍ ജറുസലേം പിടിച്ചടക്കപ്പെടുകയും (1099), പിന്നീട് സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി അത് തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും (1187) ചെയ്തു.