എല്ലാ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കും പെട്ടെന്ന് ഉത്തരം നല്‍കുന്നവരാണ് മിടുക്കർ എന്നൊരു ധാരണയും നമുക്കിടയിലുണ്ട്. എന്നാല്‍ യാഥാർത്ഥ്യം മറ്റൊന്നാണ്; **ഒരു മുറിയിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിശാലിയായ വ്യക്തി എപ്പോഴും ഉത്തരങ്ങള്‍ പറയുന്നവനല്ല, മറിച്ച്‌ സ്വന്തം അനുമാനങ്ങളെപ്പോലും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ മടിക്കാത്തവനാണ്.**
തങ്ങള്‍ക്കറിയാത്ത കാര്യങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് സമ്മതിക്കാനും, സ്വന്തം നിഗമനങ്ങളെപ്പോലും വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനും തയ്യാറാകുന്നടത്താണ് ഒരാളുടെ ബൗദ്ധികമായ വളർച്ച ആരംഭിക്കുന്നത്.

1. "ഞാനാണ് ശരി" എന്നതില്‍ നിന്നും "എനിക്ക് എന്താണ് വിട്ടുപോയത്?" എന്നതിലേക്ക്
മനുഷ്യസഹജമായ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ് 'താൻ ചിന്തിക്കുന്നതാണ് ശരി' എന്ന് വിശ്വസിക്കാനുള്ള പ്രവണത. ഇതിനെ മനശാസ്ത്രത്തില്‍ *Confirmation Bias* എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ ചിന്താഗതി ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സമൂഹത്തിന്റെയോ വളർച്ചയെ മുരടിപ്പിക്കും.
"ഞാൻ പറയുന്നതാണ് അന്തിമമായ ശരി" എന്ന വാശിയില്‍ നിന്ന് **"എന്റെ ശ്രദ്ധയില്‍ പെടാതെ പോയ കാര്യങ്ങള്‍ എന്തൊക്കെയാണ്?"** എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്ക് ചിന്തകള്‍ മാറുമ്പോള്‍ അവിടെ പുതിയ സാധ്യതകള്‍ ജനിക്കുകയായി. ഇത് കേവലം ഒരു ചോദ്യമല്ല, മറിച്ച്‌ മറ്റുള്ളവരുടെ ആശയങ്ങളെ മാനിക്കാനും സ്വന്തം അറിവിനെ പുതുക്കാനുമുള്ള മനസ്സിന്റെ പാകപ്പെടലാണ്. അവിടെയാണ് യഥാർത്ഥ വളർച്ചയുടെ തുടക്കം.

2. ശക്തനായ നേതാവും മഹാനായ നേതാവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
നേതൃത്വത്തെ (Leadership) കുറിച്ച്‌ പറയുമ്പോള്‍ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു വേർതിരിവുണ്ട്:

* **ശക്തരായ നേതാക്കള്‍ (Strong Leaders):**

ഇവർ തങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ന്യായീകരിക്കാൻ ആവശ്യമായ വസ്തുതകളും കണക്കുകളും (Facts) വിശകലനം ചെയ്ത് കണ്ടെത്തുന്നു.

* **മഹാനായ നേതാക്കള്‍ (Great Leaders):**

ഇവർ കേവലമായ വസ്തുതകള്‍ക്കപ്പുറം പരമമായ സത്യത്തെ (Truth) തേടുന്നു. ആ സത്യം തങ്ങളുടെ സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങള്‍ക്കും മുൻകാല തീരുമാനങ്ങള്‍ക്കും വിരുദ്ധമാണെങ്കില്‍പ്പോലും അതിനെ ഇരുകൈയ്യും നീട്ടി അംഗീകരിക്കാൻ അവർ മടിക്കാറില്ല.
താൻ എടുത്ത ഒരു തീരുമാനം തെറ്റാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാല്‍, ഈഗോ (Ego) മാറ്റിവെച്ച്‌ അത് തിരുത്താൻ തയ്യാറാകുന്നവരും, വിമർശനങ്ങളെ ഉള്‍ക്കൊള്ളാൻ ആർജ്ജവം കാണിക്കുന്നവരുമാണ് യഥാർത്ഥ ലീഡർമാർ.

> **"നിങ്ങളെ എപ്പോഴും പുകഴ്ത്തുന്നവർ നിങ്ങളുടെ വളർച്ചയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു; എന്നാല്‍ നിങ്ങളെ വിമർശനാത്മകമായി സമീപിക്കുന്നവർ നിങ്ങളുടെ ചിന്തകളെ കൂടുതല്‍ മൂർച്ചയുള്ളതാക്കുന്നു."**
>

3. 'ഡണ്ണിംഗ്-ക്രൂഗർ' കെണിയും ബൗദ്ധിക വിനയവും

മനശാസ്ത്രത്തിലെ 'ഡണ്ണിംഗ്-ക്രൂഗർ പ്രഭാവം' (Dunning-Kruger Effect) വ്യക്തമാക്കുന്നത്, ഒരുവിഷയത്തില്‍ വളരെ കുറഞ്ഞ അറിവ് മാത്രമുള്ളവർ തങ്ങള്‍ അതില്‍ വലിയ വിദഗ്ദ്ധരാണെന്ന് സ്വയം വിശ്വസിക്കുകയും വലിയ ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ്. വിപരീതമായി, യഥാർത്ഥ വിജ്ഞാനമുള്ളവർ എപ്പോഴും വിനയാന്വിതരും സ്വന്തം നിഗമനങ്ങളെ നിരന്തരം പുനഃപരിശോധിക്കുന്നവരുമായിരിക്കും.
ലോകപ്രശസ്ത തത്ത്വചിന്തകനായ സോക്രട്ടീസ് പറഞ്ഞതുപോലെ: *"എനിക്ക് ഒരേയൊരു കാര്യമേ അറിയൂ, എനിക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല എന്നത് തന്നെയാണത്."* നമ്മുടെ ചിന്തകളില്‍ 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവം നിറയുമ്പോള്‍ പുതിയ അറിവുകള്‍ക്കായയുള്ള വാതിലുകള്‍ അവിടെ കൊട്ടിയടയ്ക്കപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

4. മനസ്സിനെ 'റീബൂട്ട്' ചെയ്യുക: കാലത്തിന്റെ അനിവാര്യത
മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് ഏറ്റവും മൂല്യമുള്ള കഴിവ് (Skill) എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചാല്‍ അത് *കാര്യങ്ങളെ പുനർചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവ്' (Willingness to Rethink)**

ആണ്.
* **Unlearn (പഠിച്ചവ മറക്കുക):** കാലഹരണപ്പെട്ട ചിന്തകളും മുൻവിധികളും മനസ്സിൻ്റെ അറകളില്‍ നിന്ന് തൂത്തുമാറ്റുക.

* **Relearn (വീണ്ടും പഠിക്കുക):**

പുതിയ കാലത്തിന്റെ ശരികളെയും ശാസ്ത്രീയമായ വസ്തുതകളെയും സ്വീകരിക്കുക.
ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് നിരക്ഷരർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടേണ്ടത് അക്ഷരമറിയാത്തവരല്ല, മറിച്ച്‌ പുതിയ കാര്യങ്ങള്‍ പഠിക്കാനും പഴയ തെറ്റായ അറിവുകളെ ഉപേക്ഷിക്കാനും തയ്യാറാകാത്തവരാണ്.

ഉപസംഹാരം
സ്വയം വിലയിരുത്താനും (Self-awareness), നിരന്തരം പഠിക്കാനും (Continuous Learning), തെറ്റുകള്‍ തിരുത്താനും തയ്യാറാകുന്ന ഒരു മനസ്സ് വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. എന്നാല്‍, വ്യക്തിജീവിതത്തിലും കരിയറിലും നിരന്തരം മുന്നേറാൻ ഈയൊരു 'ഗ്രോത്ത് മൈൻഡ്സെറ്റ്' (Growth Mindset) അനിവാര്യമാണ്.
ഓർക്കുക, തോല്‍വികളില്‍ നിന്നല്ല, മാറ്റങ്ങളെ ഉള്‍ക്കൊള്ളാൻ മടിക്കുന്ന ശാഠ്യങ്ങളില്‍ നിന്നാണ് പരാജയങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത്. അധികാരത്തിന്റെ കരുത്തല്ല, സത്യത്തിന്റെ കരുത്താണ് ഒരു നേതാവിനെ ജനഹൃദയങ്ങളില്‍ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത്.

കുറിക്കുകൊള്ളുന്ന ചിന്തകള്‍ (Quotable Quotes):
* ബുദ്ധിമാന്മാർ സംശയങ്ങളെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല, കാരണം അവരാണ് പുതിയ സത്യങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കുന്നത്.
* എന്റെ വഴി മാത്രമാണ് ശരി എന്ന് വാശിപിടിക്കുന്നത് ശാഠ്യമാണ്; എല്ലാവരുടെയും വഴികളിലെ ശരികളെ തിരയുന്നതാണ് ജ്ഞാനം.

**സാബു ജോസ്, എറണാകുളം**
**9446329343**