• പത്ത് കോടിയിലധികം കുടുംബശൗചാലയങ്ങള്‍ നിർമിച്ചു.
• 34 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലും ഓണ്‍ലൈൻ നിരീക്ഷണമുണ്ട്.
• കേരളത്തിന് 2025-26ല്‍ 27.12 കോടി രൂപ കേന്ദ്രവിഹിതം ലഭിച്ചു.

ന്യൂഡല്‍ഹി / 2026 / ജൂലൈ 31

രാജ്യത്തെ ഗ്രാമങ്ങളെ തുറസ്സായ മലമൂത്രവിസർജനമുക്ത നിലയില്‍നിന്ന് മാലിന്യസംസ്കരണവും ദൃശ്യശുചിത്വവുമുള്ള ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് മാതൃകാ ഗ്രാമങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ ഗ്രാമീണ്‍ രണ്ടാംഘട്ടം 2020-21 മുതല്‍ 2026-27 വരെ നടപ്പാക്കുകയാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളുടെയും സർക്കാരുകളാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര ജലശക്തി സഹമന്ത്രി വി. സോമണ്ണ ലോക്‌സഭയില്‍ നല്‍കിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് വിവരങ്ങള്‍ അറിയിച്ചത്.

ഒഡിഎഫ് പ്ലസിന് മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങള്‍

ശുചിത്വം സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള വിഷയമാണ്. കേന്ദ്ര സഹായത്തോടെ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയായ സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ ഗ്രാമീണ്‍ രണ്ടാംഘട്ടം ഓരോ സംസ്ഥാനവും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശവും തങ്ങളുടെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്.

തുറസ്സായ മലമൂത്രവിസർജനമുക്ത നില നിലനിർത്തുന്നതിനൊപ്പം എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലും ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങള്‍ ഒരുക്കുകയും ദൃശ്യശുചിത്വം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.

ഒഡിഎഫ് നില നിലനിർത്തുകയും ഖരമാലിന്യസംസ്കരണമോ ദ്രവമാലിന്യസംസ്കരണമോ ഒരുക്കുകയും ചെയ്ത ഗ്രാമങ്ങളെ 'ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് ആസ്പയറിങ്' വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തും.

ഒഡിഎഫ് നില നിലനിർത്തി ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങള്‍ രണ്ടും ഒരുക്കിയ ഗ്രാമങ്ങളാണ് 'ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് റൈസിങ്' വിഭാഗത്തില്‍പ്പെടുന്നത്.

ഇവയ്ക്കൊപ്പം തെരുവുകളില്‍ മാലിന്യം കുറവായിരിക്കുക, മലിനജലം കെട്ടിക്കിടക്കാതിരിക്കുക, പൊതുസ്ഥലങ്ങളില്‍ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങള്‍ ഇല്ലാതിരിക്കുക, ശുചിത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവര-വിദ്യാഭ്യാസ-ആശയവിനിമയ സന്ദേശങ്ങള്‍ പ്രദർശിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ മാനദണ്ഡങ്ങള്‍ പാലിക്കുന്ന ഗ്രാമങ്ങളെയാണ് 'ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് മോഡല്‍' വിഭാഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്നത്.

പത്ത് കോടിയിലധികം വീടുകളില്‍ ശൗചാലയം

ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് ശൗചാലയ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കി 2019 ഒക്ടോബർ രണ്ടിനകം ഇന്ത്യയെ തുറസ്സായ മലമൂത്രവിസർജനമുക്തമാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 2014 ഒക്ടോബർ രണ്ടിനാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ ഗ്രാമീണ്‍ ആരംഭിച്ചത്.

സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും നല്‍കിയ കണക്കനുസരിച്ച്‌ 2014 മുതല്‍ 2019 വരെ പദ്ധതിയിലൂടെ പത്ത് കോടിയിലധികം വ്യക്തിഗത കുടുംബശൗചാലയങ്ങള്‍ നിർമിച്ചു.

ഇതോടെ ഗ്രാമീണ ശുചിത്വ പരിരക്ഷ 2014 ഒക്ടോബർ രണ്ടിലെ 39 ശതമാനത്തില്‍നിന്ന് 100 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. 2019ല്‍ രാജ്യത്തെ എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളും തുറസ്സായ മലമൂത്രവിസർജനമുക്ത നില കൈവരിച്ചതായി സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഈ നേട്ടം നിലനിർത്തുന്നതിനും ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങളും ദൃശ്യശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കി ഗ്രാമങ്ങളെ ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് മാതൃകയിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിനുമാണ് രണ്ടാംഘട്ടം നടപ്പാക്കുന്നത്.

സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്ക് സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ സഹായം

ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലെ ശുചിത്വവും ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണവും മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളുടെയും ശ്രമങ്ങള്‍ക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ സഹായം നല്‍കുന്നുണ്ട്.

കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പിന്റെ കേന്ദ്രവിഹിതത്തിനും സംസ്ഥാനവിഹിതത്തിനും പുറമേ ധനകാര്യ കമ്മിഷൻ സഹായവും വിവിധ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന പദ്ധതികളിലെ പണവും മാർഗനിർദേശങ്ങള്‍ക്ക് അനുസരിച്ച്‌ സംയോജിപ്പിക്കാം.

രണ്ടാംഘട്ടത്തില്‍ ഓരോ ഘടകത്തിനോ പദ്ധതിക്കോ പ്രത്യേകമായോ അഭിലാഷ ജില്ലകള്‍ക്കു മാത്രമായോ കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പ് പണം അനുവദിക്കുന്നില്ല. എന്നാല്‍ സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്കും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങള്‍ക്കും വാർഷിക പ്രവർത്തന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അഭിലാഷ ജില്ലകളിലെ ഗ്രാമങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളില്‍ പ്രാദേശിക ആവശ്യത്തിന് അനുസരിച്ച്‌ ശുചിത്വസൗകര്യങ്ങള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്യാം.

സാമ്പത്തിക സഹായത്തിനു പുറമേ കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പ് പ്രവർത്തന മാർഗനിർദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും നല്‍കുകയും പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

ഓണ്‍ലൈൻ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ നിരീക്ഷണം

രാജ്യത്തെ 34 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലെയും പദ്ധതി പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കാൻ സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ ഗ്രാമീണ്‍ പോർട്ടലും ഡാഷ്ബോർഡും മൊബൈല്‍ ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.

ദേശീയ, സംസ്ഥാന, ജില്ലാ, ബ്ലോക്ക്, ഗ്രാമ തലങ്ങളിലെ പുരോഗതി കേന്ദ്രീകൃത പോർട്ടലും ഡാഷ്ബോർഡും വഴി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് നില, വ്യക്തിഗത കുടുംബശൗചാലയങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക ശുചിത്വ സമുച്ചയങ്ങളുടെയും നിർമാണം, ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണ ആസ്തികള്‍, വിവര-വിദ്യാഭ്യാസ-ആശയവിനിമയ പ്രവർത്തനങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങള്‍ ഡാഷ്ബോർഡില്‍ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

വ്യക്തിഗത കുടുംബശൗചാലയങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്ര അടയാളപ്പെടുത്തലിനായി എംഎസ്ബിഎം ആപ്ലിക്കേഷനും സാമൂഹിക ശുചിത്വ സമുച്ചയങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ഖര-ദ്രവ മാലിന്യസംസ്കരണ ആസ്തികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്ര അടയാളപ്പെടുത്തലിനായി എസ്ബിഎം 2.0 ആപ്ലിക്കേഷനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. പദ്ധതിയില്‍ നിർമിച്ച ആസ്തികളുടെ വിവരങ്ങളും എസ്ബിഎം 2.0 ആപ്ലിക്കേഷനില്‍ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഒഡിഎഫ് പ്ലസ് ഗ്രാമങ്ങള്‍ക്കായി അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്‍ നിർമിക്കുക മാത്രമല്ല രണ്ടാംഘട്ടത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. മികച്ച ശുചിത്വശീലങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാൻ ജനങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തില്‍ മാറ്റമുണ്ടാക്കുകയും വേണം.

ഇതിനായി വിവര-വിദ്യാഭ്യാസ-ആശയവിനിമയ പ്രവർത്തനങ്ങള്‍ പദ്ധതിയുടെ അവിഭാജ്യഘടകമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സ്ഥിരമായ പെരുമാറ്റമാറ്റത്തിനും ജനപങ്കാളിത്തത്തിനും ഇത് അടിത്തറയിടുകയും പദ്ധതിയിലൂടെ നിർമിച്ച ആസ്തികളുടെ സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥാവകാശം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും.

ശുചിത്വം സംസ്ഥാന വിഷയമായതിനാല്‍ ശുചിത്വം, ആരോഗ്യപരിപാലനം, മാലിന്യസംസ്കരണം എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും ബോധവത്കരണ പരിപാടികള്‍ തയ്യാറാക്കി നടപ്പാക്കണം. വിവര-വിദ്യാഭ്യാസ-ആശയവിനിമയ പ്രവർത്തനങ്ങള്‍ക്കും ശേഷിവികസനത്തിനുമായി മൊത്തം പദ്ധതി ഫണ്ടിന്റെ അഞ്ചുശതമാനം വരെ ചെലവഴിക്കാം. ഇതില്‍ രണ്ടുശതമാനം വരെ കേന്ദ്രതലത്തിലും മൂന്നുശതമാനം വരെ സംസ്ഥാന-ജില്ലാ തലത്തിലും വിനിയോഗിക്കാം.

സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്കു നല്‍കിയ കേന്ദ്രവിഹിതം

2020-21 മുതല്‍ 2025-26 വരെയുള്ള സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളില്‍ സംസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്കും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങള്‍ക്കും അനുവദിച്ച കേന്ദ്രവിഹിതം കോടി രൂപയില്‍ ചുവടെ:

ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകള്‍ - 7.07, 0, 0.29, 0.75, 1.60, 0
ആന്ധ്രപ്രദേശ് - 212.27, 58.26, 147.03, 0, 75.52, 166.45
അരുണാചല്‍പ്രദേശ് - 15.28, 4.10, 14.72, 15.81, 7.41, 4.51
അസം - 276.81, 256.78, 214.45, 389.77, 105.21, 163.46
ബിഹാർ - 88.56, 128.01, 711.49, 700, 166.51, 490.75
ഛത്തീസ്ഗഢ് - 68.43, 0, 177.54, 83.98, 0, 68.27
ദാദ്രാ നഗർ ഹവേലി, ദാമൻ ദിയു - 1.65, 0, 0, 0, 0, 0.57
ഗോവ - 0.23, 15.32, 25.18, 19.61, 9.70, 4.57
ഗുജറാത്ത് - 312.56, 171.36, 53.63, 109.61, 151.40, 249.30
ഹരിയാന - 80.60, 29.95, 0, 0, 25.11, 9.25
ഹിമാചല്‍പ്രദേശ് - 23.62, 41.95, 38.28, 42, 28.65, 46.71
ജമ്മു കശ്മീർ - 24.89, 120, 116.79, 241.33, 185, 158.75
ഝാർഖണ്ഡ് - 153.31, 0, 70.03, 50, 0, 66.79
കർണാടക - 126.31, 0, 155.84, 42.34, 95.27, 87.74
കേരളം - 103.73, 5.66, 74, 0, 11.66, 27.12
ലഡാക്ക് - 2.71, 3.56, 1.28, 5.75, 2.55, 8.39
ലക്ഷദ്വീപ് - 0, 0, 1.94, 0, 0, 0
മധ്യപ്രദേശ് - 291.48, 334.48, 184.56, 113.39, 121.05, 46.54
മഹാരാഷ്ട്ര - 276.75, 0, 0, 110.45, 189.14, 436.73
മണിപ്പൂർ - 17.51, 12.09, 12.86, 0, 0, 0
മേഘാലയ - 65.41, 36.56, 16.57, 20.81, 0, 45.28
മിസോറം - 14.05, 13.22, 9.84, 4.98, 8.84, 8.85
നാഗാലാൻഡ് - 22.17, 9.01, 19.72, 31.07, 20.69, 30
ഒഡിഷ - 58.92, 0, 0, 46.52, 111.26, 112.91
പുതുച്ചേരി - 0.11, 0, 0, 0, 0, 4.27
പഞ്ചാബ് - 65.94, 0, 42.05, 54.81, 41.30, 48.37
രാജസ്ഥാൻ - 229.26, 275.93, 288.78, 69.43, 98.18, 173.29
സിക്കിം - 6.15, 4.49, 5.79, 6.66, 7.60, 6.27
തമിഴ്നാട് - 162.89, 0, 78.47, 239.74, 99.56, 246.91
തെലങ്കാന - 46.86, 0, 0, 14.18, 9.56, 28.60
ത്രിപുര - 24.33, 17.14, 28.28, 35.79, 21.78, 56.73
ഉത്തർപ്രദേശ് - 800.32, 370.59, 910.23, 2506.71, 785.64, 577.50
ഉത്തരാഖണ്ഡ് - 50.69, 14.25, 37.29, 63.75, 8.89, 22.91
പശ്ചിമ ബംഗാള്‍ - 261.31, 135.45, 406.01, 720, 150.47, 512.45

ആകെ കേന്ദ്രവിഹിതം യഥാക്രമം 3892.17 കോടി, 2058.15 കോടി, 3842.94 കോടി, 5739.24 കോടി, 2539.55 കോടി, 3910.24 കോടി രൂപയാണ്.

Share

മുഴുവൻ വായിക്കുന്നതിന് ▼

ഒടുവിലെ 10 വാർത്തകള്‍ക്ക്കഴിഞ്ഞ 12 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകള്‍കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകള്‍

Disclaimer: The information published on Samadarsi.com is provided for general news, informational, educational, and public awareness purposes only. While every reasonable effort is made to ensure the accuracy, reliability, and timeliness of the content, Samadarsi Communication LLP does not guarantee that all published information is free from errors, omissions, or inaccuracies. The views and opinions expressed in opinion articles, guest columns, interviews, and reader comments are solely those of the respective authors and do not necessarily reflect the views of Samadarsi Communication LLP. Readers are encouraged to independently verify any information before making financial, legal, medical, political, or personal decisions based on the content published on this website. Samadarsi.com reserves the right to update, modify, correct, or remove any content at any time without prior notice. Any links to external websites are provided solely for the convenience of users, and we do not endorse or accept responsibility for the content, security, accuracy, or privacy practices of such third-party websites. All trademarks, logos, images, and other copyrighted materials appearing on this website remain the property of their respective owners.