• സൂക്ഷ്മ ജലസേചന പരിധി 114.60 ലക്ഷം ഹെക്ടറായി.
• കേന്ദ്രം വിവിധ ഘടകങ്ങള്‍ക്ക് കോടികളുടെ സഹായം നല്‍കി.
• വരള്‍ച്ചാ മേഖലകളിലെ പദ്ധതികള്‍ക്ക് പ്രത്യേക മുൻഗണന നല്‍കി

ന്യൂഡല്‍ഹി / 2026 / ജൂലൈ 31

പ്രധാനമന്ത്രി കൃഷി ജലസേചന പദ്ധതിയിലൂടെ രാജ്യത്തെ ജലസേചന സൗകര്യം ഗണ്യമായി വർധിച്ചതായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ അറിയിച്ചു. 2016 ഏപ്രില്‍ മുതല്‍ വിവിധ ഘടകങ്ങളിലൂടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുകയും കമാൻഡ് മേഖല വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കേന്ദ്ര ജലശക്തി മന്ത്രി സി. ആർ. പാട്ടീല്‍ ലോക്‌സഭയില്‍ നല്‍കിയ രേഖാമൂലമുള്ള മറുപടിയിലാണ് പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതി വിശദീകരിച്ചത്. 2015-16ല്‍ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വിവിധ ജലസേചന, ജലസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന സമഗ്ര പദ്ധതിയാണ്.

ജലസേചന പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങള്‍

ജലശക്തി മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ജലവിഭവ, നദീവികസന, ഗംഗാ പുനരുജ്ജീവന വകുപ്പാണ് പദ്ധതിയിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഘടകങ്ങള്‍ നടപ്പാക്കുന്നത്. ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയും എല്ലാ വയലിലും വെള്ളം പദ്ധതിയുമാണ് ഇവ.

എല്ലാ വയലിലും വെള്ളം പദ്ധതിക്ക് മൂന്ന് ഉപഘടകങ്ങളുണ്ട്. കമാൻഡ് മേഖല വികസനവും ജലപരിപാലനവും, ഉപരിതല ചെറുകിട ജലസേചനം, ജലാശയങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി, നവീകരണം, പുനരുദ്ധാരണം എന്നിവയാണവ. കമാൻഡ് മേഖല വികസനവും ജലപരിപാലനവും ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിക്കൊപ്പം സമാന്തരമായാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്.

ലക്ഷക്കണക്കിന് ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത

2016 ഏപ്രില്‍ മുതല്‍ ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയിലൂടെ 30.66 ലക്ഷം ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു. ഇതില്‍ 2023-24 മുതല്‍ 2025-26 വരെയുള്ള മൂന്നുവർഷത്തിനിടെ 4.09 ലക്ഷം ഹെക്ടറിലെ പുരോഗതിയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

ഉപരിതല ചെറുകിട ജലസേചന പദ്ധതിയിലൂടെ ആകെ 4.29 ലക്ഷം ഹെക്ടറിലും കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷം 0.96 ലക്ഷം ഹെക്ടറിലും ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു. ജലാശയങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിലൂടെ ആകെ 1.27 ലക്ഷം ഹെക്ടറും കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷം 0.41 ലക്ഷം ഹെക്ടറും ജലസേചന പരിധിയില്‍ കൊണ്ടുവന്നു.

കമാൻഡ് മേഖല വികസന-ജലപരിപാലന പദ്ധതിയിലൂടെ 23.42 ലക്ഷം ഹെക്ടർ പ്രദേശം വികസിപ്പിച്ചു. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തിനിടെ മാത്രം 3.76 ലക്ഷം ഹെക്ടർ പ്രദേശമാണ് വികസിപ്പിച്ചത്.

തെലങ്കാനയില്‍ ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയിലൂടെ 2016 ഏപ്രില്‍ മുതല്‍ 2.0474 ലക്ഷം ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു. ഇതില്‍ 15,180 ഹെക്ടർ കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തിനിടെയാണ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. ജലാശയ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതിയിലൂടെ തെലങ്കാനയില്‍ 25,550 ഹെക്ടറിലെ ജലസേചന സാധ്യത വീണ്ടെടുത്തു. ഇതില്‍ 9,240 ഹെക്ടർ കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തിനിടെയാണ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്.

ദാഹോദ് ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തില്‍ ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയുടെയോ എല്ലാ വയലിലും വെള്ളം പദ്ധതിയുടെയോ കീഴില്‍ ഒരു പദ്ധതിയും ഏറ്റെടുത്തിട്ടില്ല. 2026 മേയ് വരെയുള്ള സംസ്ഥാന അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അംഗീകരിച്ചതും പൂർത്തിയാക്കിയതുമായ പദ്ധതികളുടെ വിവരങ്ങളില്‍ തെലങ്കാനയും ഭരത്പൂർ ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന ജില്ലകളും ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

കേന്ദ്ര സഹായം 31,900 കോടി രൂപയ്ക്ക് മുകളില്‍

2016 ഏപ്രില്‍ മുതല്‍ ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിക്ക് 21,823.46 കോടി രൂപ കേന്ദ്ര സഹായമായി നല്‍കി. ഉപരിതല ചെറുകിട ജലസേചനത്തിന് 5,917.82 കോടി രൂപയും ജലാശയങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി, നവീകരണം, പുനരുദ്ധാരണം എന്നിവയ്ക്ക് 781.76 കോടി രൂപയും നല്‍കി. കമാൻഡ് മേഖല വികസനത്തിനും ജലപരിപാലനത്തിനുമായി 3,386.08 കോടി രൂപയും കേന്ദ്രം അനുവദിച്ചു.

ജലവിഭവ വികസന ഘടകത്തിന് പുറമേ നീർത്തട വികസന ഘടകം ഭൂവിഭവ വകുപ്പാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്. സൂക്ഷ്മ ജലസേചന വികസനത്തിനായുള്ള ഓരോ തുള്ളിയിലും കൂടുതല്‍ വിള പദ്ധതി നേരത്തേ പ്രധാനമന്ത്രി കൃഷി ജലസേചന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ കൃഷി-കർഷകക്ഷേമ വകുപ്പ് പ്രധാനമന്ത്രി രാഷ്ട്രീയ കൃഷിവികസന പദ്ധതിയുടെ കീഴിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കുന്നത്.

2015-16 മുതല്‍ ഓരോ തുള്ളിയിലും കൂടുതല്‍ വിള പദ്ധതിയിലൂടെ 114.60 ലക്ഷം ഹെക്ടർ പ്രദേശം സൂക്ഷ്മ ജലസേചനത്തിന് കീഴില്‍ കൊണ്ടുവന്നു. നീർത്തട വികസന ഘടകത്തില്‍ 9,434 പദ്ധതികളും ഏറ്റെടുത്തു.

ദാഹോദ് ജില്ലയില്‍ 14,071 ഹെക്ടർ പ്രദേശം സൂക്ഷ്മ ജലസേചന പരിധിയില്‍ കൊണ്ടുവന്നു. കൂടാതെ 15,785 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയില്‍ രണ്ട് നീർത്തട വികസന പദ്ധതികളും ഏറ്റെടുത്തു.

ഭൂഗർഭ പൈപ്പിലൂടെ വയലിന്റെ വാതില്‍വരെ വെള്ളം

കമാൻഡ് മേഖല വികസനവും ജലപരിപാലനവും ആധുനികവത്കരിക്കുന്ന പരീക്ഷണ പദ്ധതിയും ജലവിഭവ വകുപ്പ് ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 77,106 ഹെക്ടർ പ്രദേശമാണ് ഈ പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

സ്ഥിരമായ ജലസ്രോതസ്സില്‍നിന്ന് കർഷകരുടെ വയലിന്റെ വാതില്‍വരെ ഭൂഗർഭ മർദ പൈപ്പുകളിലൂടെ ജലം എത്തിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. സൂക്ഷ്മ ജലസേചനത്തിന് ശക്തമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യം ഒരുക്കി ജലവിതരണ ശൃംഖല ആധുനികവത്കരിക്കാനാണ് പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നത്.

ജലസേചന പരിധി വർധിപ്പിക്കല്‍, അവസാന പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള ജലബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തല്‍, സൂക്ഷ്മ ജലസേചനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കല്‍, വയലിലെ ജലപരിപാലനം മെച്ചപ്പെടുത്തല്‍, നീർത്തട വികസനം എന്നിവയിലൂടെ പദ്ധതി ജലസേചന കാര്യക്ഷമതയിലും വിള ഉല്‍പ്പാദനത്തിലും ജലസംരക്ഷണത്തിലും അനുകൂല മാറ്റമുണ്ടാക്കിയതായി സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

ഇതിലൂടെ ജല ഉപയോഗ കാര്യക്ഷമത വർധിച്ചു. ജലം കൊണ്ടുപോകുമ്പോഴും വയലില്‍ പ്രയോഗിക്കുമ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം കുറഞ്ഞു. ജലസേചന ജലലഭ്യതയും കാർഷിക ഉല്‍പ്പാദനവും വർധിച്ചു. ജലവിഭവങ്ങളുടെ സുസ്ഥിര പരിപാലനത്തിനും ഇത് സഹായിച്ചു.

വരള്‍ച്ചാ മേഖലകള്‍ക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന

ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയില്‍ പദ്ധതികള്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ വരള്‍ച്ച ബാധിതവും ജലക്ഷാമം നേരിടുന്നതുമായ പ്രദേശങ്ങള്‍ക്ക് മുൻഗണന നല്‍കി. 2015-16ല്‍ വരള്‍ച്ചാ മേഖലകള്‍ക്ക് പ്രയോജനം നല്‍കുന്ന 59 പദ്ധതികളാണ് ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്. ഇതില്‍ നാല് പദ്ധതികള്‍ ബുന്ദേല്‍ഖണ്ഡ് മേഖലയിലാണ്.

ഈ പദ്ധതികളിലൂടെ 2016 ഏപ്രില്‍ മുതല്‍ 16.65 ലക്ഷം ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു. ഇതില്‍ 0.97 ലക്ഷം ഹെക്ടർ ബുന്ദേല്‍ഖണ്ഡ് മേഖലയിലാണ്.

ബുന്ദേല്‍ഖണ്ഡ് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള വരള്‍ച്ചാ-ജലക്ഷാമ മേഖലകളിലെ ജലസേചന അടിസ്ഥാന സൗകര്യം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ 2021-22ല്‍ പദ്ധതികളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാനദണ്ഡങ്ങളിലും കേന്ദ്ര ധനസഹായ അനുപാതത്തിലും പ്രത്യേക ഇളവുകള്‍ കൊണ്ടുവന്നു.

ഒരു പദ്ധതിയുടെ കമാൻഡ് മേഖലയുടെ പകുതിയിലധികം വരള്‍ച്ചാ പ്രദേശത്താണെങ്കില്‍, നിർമാണം പകുതി പൂർത്തിയായിരിക്കണമെന്ന നിബന്ധനയില്‍ ഇളവ് നല്‍കും. നിർമാണത്തിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ തന്നെ പദ്ധതി ഉള്‍പ്പെടുത്താം. വരള്‍ച്ചാ മേഖലയിലുള്ള കമാൻഡ് പ്രദേശത്തിന്റെ അനുപാതത്തില്‍ കേന്ദ്രം 60 ശതമാനവും സംസ്ഥാനം 40 ശതമാനവും ധനസഹായം നല്‍കും.

2021-22ന് ശേഷം വരള്‍ച്ചാ മേഖലകള്‍ക്ക് പ്രയോജനം നല്‍കുന്ന അഞ്ച് പദ്ധതികള്‍ കൂടി ഉള്‍പ്പെടുത്തി. ഇവയുടെ ആകെ ജലസേചന സാധ്യത 2.44 ലക്ഷം ഹെക്ടറാണ്. ഇതുവരെ 0.61 ലക്ഷം ഹെക്ടറില്‍ ജലസേചന സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു.

സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പദ്ധതികളുടെ സ്ഥിതി

ത്വരിത ജലസേചന ആനുകൂല്യ പരിപാടിയിലും കമാൻഡ് മേഖല വികസന പദ്ധതിയിലുമായി രാജ്യത്ത് ആകെ 125 പദ്ധതികളുണ്ട്. ഇതില്‍ 71 എണ്ണം പൂർത്തിയായി. ഉപരിതല ചെറുകിട ജലസേചന-ജലാശയ പുനരുദ്ധാരണ വിഭാഗത്തില്‍ 8,338 പദ്ധതികളുണ്ട്. ഇതില്‍ 5,414 എണ്ണം പൂർത്തിയാക്കി.

ആന്ധ്രപ്രദേശില്‍ എട്ട് പ്രധാന പദ്ധതികളില്‍ ഒരെണ്ണവും 235 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 36 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. അസമില്‍ നാലില്‍ രണ്ടും 1,119ല്‍ 652 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. ബിഹാറില്‍ മൂന്നില്‍ ഒന്നും 150ല്‍ 120 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. ഛത്തീസ്ഗഢില്‍ മൂന്നില്‍ രണ്ടെണ്ണം പൂർത്തിയായി. ഗോവയിലെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതി പൂർത്തിയായി. ഗുജറാത്തില്‍ രണ്ട് പ്രധാന പദ്ധതികളില്‍ ഒന്നും പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെങ്കിലും 33 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായി.

ജമ്മു കശ്മീരിലെ മൂന്ന് പ്രധാന പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായി. 398 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 142 എണ്ണം പൂർത്തിയായി. ഝാർഖണ്ഡിലെ രണ്ട് പ്രധാന പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. കർണാടകയില്‍ അഞ്ചില്‍ നാലും 138ല്‍ 115 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. കേരളത്തിലെ രണ്ട് പ്രധാന പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.

മധ്യപ്രദേശില്‍ 21ല്‍ 18 പദ്ധതികളും മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ 29ല്‍ 19 പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായി. മണിപ്പൂരില്‍ മൂന്നില്‍ ഒന്നും 481ല്‍ 477 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. ഒഡിഷയില്‍ എട്ടില്‍ ആറും 677ല്‍ 433 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. പഞ്ചാബില്‍ അഞ്ചില്‍ രണ്ടും രാജസ്ഥാനില്‍ മൂന്നില്‍ രണ്ടും പൂർത്തിയായി. രാജസ്ഥാനിലെ 157 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 132 എണ്ണം പൂർത്തിയായി.

തെലങ്കാനയില്‍ 11 പ്രധാന പദ്ധതികളില്‍ ആറെണ്ണവും 575 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 532 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. ഉത്തർപ്രദേശില്‍ നാലില്‍ രണ്ടെണ്ണം പൂർത്തിയായി. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ രണ്ട് പ്രധാന പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. 1,073 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 760 എണ്ണം പൂർത്തിയായി.

ഹിമാചല്‍ പ്രദേശിലെ മൂന്ന് പ്രധാന പദ്ധതികളും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. 168 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 103 എണ്ണം പൂർത്തിയായി. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതി പൂർത്തിയായി. 547 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 260 എണ്ണം പൂർത്തിയായി. അരുണാചല്‍ പ്രദേശിലെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതി പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. 1,097 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ 770 എണ്ണം പൂർത്തിയായി.

മേഘാലയയില്‍ 238 പദ്ധതികളില്‍ 135 എണ്ണവും മിസോറമില്‍ 45ല്‍ 30 എണ്ണവും നാഗാലാൻഡില്‍ 663ല്‍ 407 എണ്ണവും സിക്കിമില്‍ 465ല്‍ 234 എണ്ണവും ത്രിപുരയില്‍ 58ല്‍ 37 എണ്ണവും പൂർത്തിയായി. ലഡാക്കിലെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതി പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. 21 ചെറുകിട-പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികളില്‍ ആറെണ്ണം പൂർത്തിയായി.

ഭരത്പൂർ ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തിന് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്ന ബോറായി ബന്ധ്, ഖത്നാവലി ബന്ധ് എന്നീ രണ്ട് ജലാശയങ്ങളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി, നവീകരണം, പുനരുദ്ധാരണം എന്നിവയും പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയുടെ ആകെ കണക്കാക്കിയ ചെലവ് 3.79 കോടി രൂപയാണ്.

Share

മുഴുവൻ വായിക്കുന്നതിന് ▼

ഒടുവിലെ 10 വാർത്തകള്‍ക്ക്കഴിഞ്ഞ 12 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകള്‍കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിലെ വാർത്തകള്‍

Disclaimer: The information published on Samadarsi.com is provided for general news, informational, educational, and public awareness purposes only. While every reasonable effort is made to ensure the accuracy, reliability, and timeliness of the content, Samadarsi Communication LLP does not guarantee that all published information is free from errors, omissions, or inaccuracies. The views and opinions expressed in opinion articles, guest columns, interviews, and reader comments are solely those of the respective authors and do not necessarily reflect the views of Samadarsi Communication LLP. Readers are encouraged to independently verify any information before making financial, legal, medical, political, or personal decisions based on the content published on this website. Samadarsi.com reserves the right to update, modify, correct, or remove any content at any time without prior notice. Any links to external websites are provided solely for the convenience of users, and we do not endorse or accept responsibility for the content, security, accuracy, or privacy practices of such third-party websites. All trademarks, logos, images, and other copyrighted materials appearing on this website remain the property of their respective owners.