എന്നാല്‍ വാക്കാല്‍ അവകാശം ഒഴിഞ്ഞുനല്‍കിയെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന കക്ഷി അത് തെളിയിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് വി. മാർനെ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20നാണ് ശേഖർ ശങ്കർ ജോഷി വേഴ്സസ് അനിത അരുണ്‍ ഭാവേ കേസില്‍ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. സഹോദരി അനിതയ്ക്ക് പൂർവിക സ്വത്തില്‍ മൂന്നിലൊന്ന് ഓഹരി അനുവദിച്ച അപ്പീല്‍ കോടതിയുടെ തീരുമാനം ചോദ്യം ചെയ്ത് സഹോദരൻ ശേഖർ ശങ്കർ ജോഷി നല്‍കിയ രണ്ടാം അപ്പീലാണ് കോടതി തള്ളിയത്. ശേഖറിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ദ്രുപദ് പാട്ടീല്‍ ഹാജരായി.

സഹാവകാശികള്‍ക്കിടയില്‍ വാക്കാലുള്ള അവകാശമൊഴിയല്‍ നിയമപരമായി സാധുവാകാം

കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തില്‍ സ്വന്തം ഓഹരി ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള അവകാശം മറ്റൊരു സഹാവകാശിക്ക് അനുകൂലമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന് എല്ലായ്പ്പോഴും എഴുത്തുരേഖ തയ്യാറാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ ഉദ്ദേശ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വാക്കാലും അത് സാധ്യമാകാം. എന്നാല്‍ ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കാലുള്ള അവകാശമൊഴിയല്‍ കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിലെ ഓഹരിക്കാണ് ബാധകമാകുക. ഒരാളുടെ സ്വയം സമ്പാദിച്ച സ്വത്ത് വില്‍പത്രമില്ലാതെ അനന്തരാവകാശമായി ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍ ഇതേ തത്വം ബാധകമാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സഹോദരി അവകാശം വാക്കാല്‍ ഉപേക്ഷിച്ചെന്നായിരുന്നു ശേഖറിന്റെ വാദം

അനിത 1991 ജൂലൈ 22ന് പൂർവിക സ്വത്തിലെ അവകാശം വാക്കാല്‍ ഉപേക്ഷിച്ചെന്നും പിന്നീട് സത്യവാങ്മൂലം നല്‍കിയെന്നുമായിരുന്നു ശേഖറിന്റെ വാദം. 1994ലെ കുടുംബ വിഭജനത്തിലും ഇത് പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ടെന്നും 2015ല്‍ കേസ് നല്‍കുന്നതുവരെ അനിത എതിർപ്പ് ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും ശേഖർ വാദിച്ചു. എന്നാല്‍ വാക്കാല്‍ അവകാശം ഒഴിഞ്ഞുനല്‍കിയെന്ന വാദം വിചാരണക്കോടതിയും ആദ്യ അപ്പീല്‍ കോടതിയും അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല.

റവന്യൂ രേഖയില്‍നിന്ന് പേര് നീക്കാൻ സമ്മതിച്ചത് അവകാശമൊഴിയലല്ല

അനിത നല്‍കിയ സത്യവാങ്മൂലത്തില്‍ വാക്കാല്‍ സ്വത്തവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചതായി എവിടെയും പറയുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. റവന്യൂ രേഖകളില്‍നിന്ന് തന്റെ പേര് നീക്കം ചെയ്യുന്നതില്‍ എതിർപ്പില്ലെന്ന് മാത്രമാണ് അതിലുണ്ടായിരുന്നത്. പേര് നീക്കം ചെയ്യാൻ സമ്മതിച്ചുവെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താല്‍ പൂർവിക സ്വത്തിലെ ഓഹരി ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന് അനുമാനിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അവകാശം ബോധപൂർവം ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ ഉദ്ദേശ്യം തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

മറ്റൊരു സഹാവകാശിയുടെ ഓഹരി അംഗീകരിച്ചതുകൊണ്ട് സ്വന്തം ഓഹരി നഷ്ടമാകില്ല

കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു സഹാവകാശിക്ക് പൂർവിക സ്വത്തിലെ ഒരു ഭാഗം നല്‍കുന്നതിന് അനിത സമ്മതിച്ചതും സ്വന്തം ഓഹരി ഉപേക്ഷിച്ചതിന് തെളിവാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മറ്റൊരു സഹാവകാശിയുടെ അവകാശം അംഗീകരിക്കുന്നതും സ്വന്തം അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. അതിനാല്‍ മറ്റൊരാള്‍ക്ക് ഓഹരി നല്‍കാൻ സമ്മതിച്ചതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ സ്വന്തം കുടുംബവിഭാഗത്തിന് ലഭിച്ച സ്വത്തിലെ അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചതായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അനിതയ്ക്ക് മൂന്നിലൊന്ന് ഓഹരി; ശേഖറിന് മൂന്നില്‍ രണ്ട് ഓഹരി

അനിത വാക്കാല്‍ തന്റെ ഓഹരി ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതില്‍ ശേഖർ പരാജയപ്പെട്ടതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ഇവരുടെ അമ്മ ശകുന്തള 2013 മാർച്ച്‌ 25ന് തന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് ഓഹരി ശേഖറിന് സാധുവായി ഒഴിഞ്ഞുനല്‍കിയതോടെ ശേഖറിന് ആകെ മൂന്നില്‍ രണ്ട് ഓഹരിയുണ്ട്. അനിതയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് ഓഹരി നിലനില്‍ക്കുമെന്ന ആദ്യ അപ്പീല്‍ കോടതിയുടെ തീരുമാനം ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. ശേഖറിന്റെ രണ്ടാം അപ്പീല്‍ തള്ളിയ കോടതി കക്ഷികള്‍ സ്വന്തം ചെലവ് വഹിക്കണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.

വാക്കാലുള്ള അവകാശമൊഴിയല്‍ അനുവദനീയം; പക്ഷേ വ്യക്തമായ തെളിവ് നിർണായകം

വിധിയിലൂടെ പൂർവിക കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിലെ ഓഹരി വാക്കാല്‍ ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിയമപരമായി കഴിയുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ റവന്യൂ രേഖയില്‍നിന്ന് പേര് നീക്കിയതോ മറ്റൊരു സഹാവകാശിയുടെ ഓഹരി അംഗീകരിച്ചതോ മാത്രം അവകാശം ഉപേക്ഷിച്ചതിന് തെളിവാകില്ല. വാക്കാലുള്ള അവകാശമൊഴിയല്‍ നടന്നുവെന്ന് പറയുന്ന കക്ഷിക്കാണ് അത് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത. അതിനാല്‍ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സമാന പൂർവിക സ്വത്തുതർക്കങ്ങളില്‍ വാക്കാലുള്ള അവകാശമൊഴിയല്‍ സംബന്ധിച്ച തെളിവുകള്‍ വിലയിരുത്തുമ്പോള്‍ ഈ വിധിയിലെ വ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും.