കാരണം ഗുരു ഒരു പ്രത്യേക അനാചാരം മാത്രം ചോദ്യം ചെയ്തില്ല. മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനില്‍ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തിയിരുന്ന ജാതിയെയും അറിവിന്മേലുള്ള കുത്തകയെയും സാമൂഹിക അധഃസ്ഥിതിയെയും ഒരേസമയം ചോദ്യം ചെയ്തു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്ത്രീയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തയും ഈ വലിയ മനുഷ്യസമത്വ ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

ഗുരുവിന്റെ കാലത്ത് കേരളത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം സ്ത്രീകള്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തില്‍ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. ജാതിയുടെയും കുടുംബാചാരങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം പെണ്‍കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തെ ചെറുപ്പത്തിലേ വിവാഹത്തിന്റെയും ആചാരങ്ങളുടെയും ചുറ്റളവില്‍ പൂട്ടിയിടുന്ന രീതികളും നിലനിന്നിരുന്നു. താലികെട്ടുകല്യാണം, തിരണ്ടുകുളി, പുലിക്കുടി തുടങ്ങിയ ആചാരങ്ങളെ ഗുരു വിമർശിച്ചു. പെണ്‍കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തെ അനാവശ്യമായ ചെലവുകളിലും ആചാരബന്ധനങ്ങളിലും തളച്ചിടുന്ന രീതികള്‍ക്കെതിരായ ഈ നിലപാട് സ്ത്രീയെ ഒരു സ്വതന്ത്ര മനുഷ്യവ്യക്തിയായി കാണുന്ന വലിയ സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

പക്ഷേ ഗുരുവിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഇടപെടല്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിലായിരുന്നു. പുരുഷന്മാർ മാത്രം പഠിച്ചാല്‍ സമൂഹം മുന്നേറില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. സ്ത്രീകളും പഠിക്കണമെന്ന് ഗുരു ആവശ്യപ്പെട്ടതായി ശ്രീനാരായണഗുരു ഓപ്പണ്‍ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പഠനസാമഗ്രികള്‍ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. പെണ്‍കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ധനശേഖരണം നടത്താനും അദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹനം നല്‍കി. യാഥാസ്ഥിതിക എതിർപ്പുകള്‍ ഉണ്ടായപ്പോള്‍ സമൂഹത്തിലെ സ്വാധീനമുള്ള കുടുംബങ്ങളെ നേരിട്ട് ബോധവല്‍ക്കരിച്ച്‌ അവരുടെ പെണ്‍കുട്ടികളെ സ്കൂളിലേക്ക് അയക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ കുടുംബങ്ങളിലെ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ മറ്റുള്ളവരും അതിനെ പിന്തുടർന്നുവെന്ന രേഖയും അവിടെയുണ്ട്.

ഇത് ചെറിയ കാര്യമല്ല.

ഒരു സമൂഹത്തില്‍ ആദ്യമായി ഒരു പെണ്‍കുട്ടി സ്കൂളിലേക്ക് പോകുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം ജീവിതം മാറ്റുന്ന സംഭവമല്ല. അവള്‍ക്ക് പിന്നാലെ പോകാനുള്ള വഴി മറ്റുള്ള പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്കും തുറക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് നവോത്ഥാനത്തെ നമ്മള്‍ പത്ത് മീറ്ററില്‍ നിന്ന് അമ്പത് മീറ്ററിലേക്കുള്ള ഓട്ടമായി കാണുന്നത്.

ഗുരുവിന്റെ ചിന്ത വിദ്യാഭ്യാസത്തില്‍ മാത്രം നിന്നില്ല. സ്ത്രീയുടെ സ്ഥാനം പുരുഷനോടൊപ്പം തുല്യമായിരിക്കണമെന്ന നിലപാടും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചതായി പഠനസാമഗ്രികള്‍ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തത്തിനും പരിശീലനത്തിനും പ്രാധാന്യം നല്‍കി. ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയങ്ങളില്‍ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്ക് ഭാഷ, നഴ്സിങ്, തയ്യല്‍, കൈത്തൊഴില്‍ തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ പരിശീലനം നല്‍കാനുള്ള സംവിധാനവും വിഭാവനം ചെയ്തിരുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ഗുരുവിന്റെ സ്ത്രീചിന്തയുടെ വലിയ ശക്തി.

സ്ത്രീയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഒരാളായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. സമൂഹത്തെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന മനുഷ്യനായി കാണുകയാണ്.

ഇത് ഗുരുവിന്റെ ജാതിവിരുദ്ധ ചിന്തയുമായി ചേർന്നാണ് വായിക്കേണ്ടത്. "ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്" എന്ന സന്ദേശത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം മനുഷ്യന്റെ മൂല്യം ജനനത്തില്‍ നിന്നല്ല, മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിലാണ് എന്ന ആശയത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസം അറിവിന്റെ വഴിയിലൂടെ മനുഷ്യനെ ഉയർത്താനുള്ള ഉപാധിയാണെന്നും ഗുരുവിന്റെ സാമൂഹിക ദർശനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അതിനാലാണ് ഗുരുവിന്റെ പ്രവർത്തനം ഈ പരമ്പരയില്‍ ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവാകുന്നത്.

ചാവറയച്ചൻ പെണ്‍കുട്ടിക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാതില്‍ തുറക്കാൻ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചെങ്കില്‍, ഗുരു ആ വാതിലിന് മുന്നില്‍ നില്‍ക്കുന്ന ജാതിയുടെയും ആചാരത്തിന്റെയും സാമൂഹിക താഴ്മയുടെയും മതിലുകളെ ചോദ്യം ചെയ്തു.

അതിന്റെ ഫലം ഒരു സമുദായത്തില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങിയില്ല. ഗുരുവിന്റെ ആശയങ്ങള്‍ വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും സംഘടനയെയും സാമൂഹിക ആത്മാഭിമാനത്തെയും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 1903ല്‍ രൂപം കൊണ്ട ശ്രീനാരായണ ധർമ്മപരിപാലന യോഗം പിന്നീട് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിനും വലിയ സംഘടനാപരമായ അടിത്തറയായി. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വാധീനം കേരളത്തിലെ പിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവകാശത്തെയും സാമൂഹിക ഉയർച്ചയെയും ബാധിച്ചു.

പക്ഷേ ഇവിടെ ചരിത്രം നമ്മെ മറ്റൊരു പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ഗുരു ഒരു സമൂഹത്തെ ഉണർത്തിയതുകൊണ്ട് മാത്രം എല്ലാം മാറിയില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകളെ സംഘടനകളും വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളും പുതിയ തലമുറകളും ഏറ്റെടുത്തപ്പോഴാണ് മാറ്റം വലുതായത്. കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനം അതുകൊണ്ട് ഗുരുവിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല. ഗുരു മുന്നോട്ടുവച്ച ആശയങ്ങളെ ജീവിതത്തില്‍ നടപ്പാക്കിയ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ കൂടി കഥയാണ്.

സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഗുരു ഉയർത്തിയ ചോദ്യം അതുകൊണ്ട് ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്.

ഒരു പെണ്‍കുട്ടിക്ക് പഠിക്കാനുള്ള അവകാശം നല്‍കുക എന്നത് അവളെ ഒരു പരീക്ഷ പാസാകാൻ സഹായിക്കുന്നതല്ല. അവള്‍ക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച്‌ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവ് നല്‍കുകയാണ്. അതിലൂടെ കുടുംബവും തൊഴിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും പൊതുസമൂഹവും മാറുന്നു.

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ഇന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മുന്നേറ്റം അങ്ങനെ ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് ഉണ്ടായതല്ല. ചാവറയച്ചൻ തുറന്ന വാതിലിലൂടെ ഗുരുവിന്റെ സമത്വചിന്ത കടന്നുവന്നു. പിന്നീട് വന്ന സ്ത്രീകളും പരിഷ്കർത്താക്കളും ആ വഴിയെ കൂടുതല്‍ വീതിയുള്ളതാക്കി

അതാണ് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഓട്ടം.

ഒരാള്‍ ഓടിയ പത്ത് മീറ്റർ അടുത്തയാള്‍ക്ക് അവസാന ലക്ഷ്യമല്ല. അത് കൈമാറാനുള്ള ബാറ്റണ്‍ ആണ്.

ഗുരുവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പാഠവും അതുതന്നെയാണ്: മനുഷ്യനെ തടയുന്ന മതിലുകള്‍ തകർക്കുക, അറിവിന്റെ വാതില്‍ എല്ലാവർക്കുമായി തുറക്കുക, പിന്നെ ആ മുന്നേറ്റം അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് കൈമാറുക.

ടിപ്പണി | പ്രധാന അവലംബങ്ങള്‍

1. Sree Narayana Guru and Sustainable Development, Sree Narayana Guru Open University, സ്ത്രീശാക്തീകരണം, സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക പരിഷ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനസാമഗ്രി.
2. University of Calicut, Women Studies, History of Social Reform and Women's Movements in Kerala, കേരള നവോത്ഥാനവും സ്ത്രീപ്രസ്ഥാനവും പഠിപ്പിക്കുന്ന സർവകലാശാലാ പാഠ്യപദ്ധതി.
3. University of Kerala, BA Sociology syllabus, കേരള സമൂഹത്തിന്റെ പരിവർത്തനത്തില്‍ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ ജാതിവിരുദ്ധവും സാമൂഹികപരിഷ്കരണപരവുമായ ഇടപെടലുകള്‍ സംബന്ധിച്ച അക്കാദമിക് രേഖ.
4. "Sree Narayana Guru and the Right to Education: A Pre-Constitutional Vision for Marginalized Empowerment," Vidya: A Journal of Gujarat University, ഗുരുവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസദർശനവും സാമൂഹിക വിമോചനവുമായി അതിന്റെ ബന്ധവും സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണം.
5. Kerala Raj Bhavan, Sree Narayana Guru സംബന്ധിച്ച ഔദ്യോഗിക പ്രസംഗരേഖ, ഗുരുവിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം, മനുഷ്യസമത്വം, സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള രേഖ.