ഡല്ഹി: പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്ന ഇന്ത്യന് റെയില്വേയുടെ ചരിത്രപരമായ നീക്കം.
രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ഹൈഡ്രജന് ഫ്യുവല് സെല് ട്രെയിന് സര്വീസിന് റെയില്വേ അനുമതി നല്കി. ഹരിയാനയിലെ ജിന്ദ് - സോണിപത് റൂട്ടിലാണ് ഈ അത്യാധുനിക ട്രെയിന് ആദ്യമായി ഓടുക. വടക്കന് റെയില്വേയുടെ കീഴിലുള്ള ഈ റൂട്ടില് ഉടന് തന്നെ സര്വീസ് ആരംഭിക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോര്ട്ടുകള്.
സാധാരണ ഡീസല് ട്രെയിനുകളില് നിന്ന് വിപരീതമായി, 1200 കിലോവാട്ട് ശേഷിയുള്ള ഹൈഡ്രജന് ഫ്യുവല് സെല് പ്രൊപ്പല്ഷന് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ട്രെയിന് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. ഹൈഡ്രജന് ഉപയോഗിച്ച് കെമിക്കല് റിയാക്ഷന് വഴി വൈദ്യുതി ഉല്പ്പാദിപ്പിച്ചാണ് ഇത് ഓടുക. കരി പുകയോ മറ്റ് ദോഷകരമായ കാര്ബണ് വാതകങ്ങളോ പുറന്തള്ളാത്ത ഈ ട്രെയിനില് നിന്ന് 'ശുദ്ധമായ ജലബാഷ്പം' മാത്രമാണ് പുറത്തേക്ക് വരിക.
ഈ നേട്ടത്തോടെ ജര്മ്മനി, ജപ്പാന്, ചൈന, അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ വിരലിലെണ്ണക്കാരായ വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിലേക്ക് ഇന്ത്യയും ഇടംപിടിക്കുകയാണ്.
പരമാവധി മണിക്കൂറില് 75 കിലോമീറ്റര് വേഗതയില് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ ട്രെയിന്സെറ്റില് 10 കോച്ചുകളാണ് ഉള്ളത്. ട്രെയിനിനാവശ്യമായ ഹൈഡ്രജന് സംഭരണ-വിതരണ കേന്ദ്രം ജിന്ദില് സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ കംപ്രസ്ഡ് ഹൈഡ്രജന് ഗ്യാസ് സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും പെട്രോളിയം ആന്ഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ്സ് സേഫ്റ്റി ഓര്ഗനൈസേഷന് അനുമതി നല്കിക്കഴിഞ്ഞു.
ഹൈഡ്രജന് ഇന്ധനത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാന് വിപുലമായ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് റെയില്വേ ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഇന്ധന ഉല്പ്പാദന, സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളില് പ്രത്യേക 'ഹൈഡ്രജന് ലീക്ക് ഡിറ്റക്ടറുകളും' ഫ്ലേം ഡിറ്റക്ടറുകളും സെന്സറുകളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തില് ട്രെയിനിന്റെ പ്രവര്ത്തനം കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി പരിശീലനം ലഭിച്ച സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരും യാത്രക്കാരോടൊപ്പം ട്രെയിനിലുണ്ടാകും. റിസര്ച്ച് ഡിസൈന്സ് ആന്ഡ് സ്റ്റാന്ഡേര്ഡ്സ് ഓര്ഗനൈസേഷന് അംഗീകരിച്ച കൃത്യമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങള് പാലിച്ചായിരിക്കും ട്രെയിനിന്റെ സര്വീസ്.
ഇന്ത്യന് റെയില്വേയുടെ വലിയൊരു കാര്ബണ് രഹിത ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ പൈലറ്റ് പ്രോജക്റ്റ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. ഹരിയാനയിലെ ഈ പരീക്ഷണ സര്വീസ് വിജയകരമാകുന്നതോടെ രാജ്യത്തെ മറ്റ് റൂട്ടുകളിലേക്കും കൂടുതല് ഹൈഡ്രജന് ട്രെയിനുകള് വ്യാപിപ്പിക്കാന് റെയില്വേ പദ്ധതിയിടുന്നുണ്ട്.