ഈ മേഖലയിലെ ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങള്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഭാവിയില്‍ സ്വീകരിക്കേണ്ട ശാസ്ത്രീയ നടപടികള്‍ക്ക് സമിതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകള്‍ വഴികാട്ടിയാകും. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ച് മെയ് 25-ന് പുറപ്പെടുവിച്ചതും ചൊവ്വാഴ്ച രാത്രി പരസ്യമാക്കിയതുമായ ഉത്തരവിലാണ് ഓഗസ്റ്റ് 31-നകം സമിതിയോട് സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ കൗണ്‍സില്‍ ഓഫ് ഫോറസ്ട്രി റിസർച്ച്‌ ആൻഡ് എജ്യുക്കേഷൻ ഡയറക്ടർ ജനറല്‍ കാഞ്ചൻ ദേവി ഈ സമിതിയുടെ എക്സ്-അഫീഷ്യോ ചെയർപേഴ്സണായി പ്രവർത്തിക്കും.

ഫോറസ്റ്റ് സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ മുൻ ഡയറക്ടർ ജനറല്‍ ഡോ. സുഭാഷ് അശുതോഷ്, ജിയോളജിക്കല്‍ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ മുൻ ഡയറക്ടർ ഡോ. രാജേന്ദ്ര കുമാർ ശർമ്മ, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയ മുൻ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ബ്രിജ് മോഹൻ സിംഗ് റാത്തോഡ്, ഡല്‍ഹി സർവകലാശാലാ ബോട്ടണി വിഭാഗം മുൻ മേധാവി പ്രൊഫ. അശോക് കെ. ഭട്നാഗർ എന്നിവരാണ് സമിതിയിലെ മറ്റ് പ്രമുഖ അംഗങ്ങള്‍. പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിലെ ഡയറക്ടർ പദവിയിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സമിതിയുടെ മെമ്പർ സെക്രട്ടറിയാകും. ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാവി നീക്കങ്ങള്‍ കൃത്യമായ ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും സുസ്ഥിര വികസന തത്വങ്ങള്‍ക്ക് അനുസൃതമായും ആയിരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പ്രത്യേകം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

ഡല്‍ഹി, രാജസ്ഥാൻ, ഹരിയാന സർക്കാരുകള്‍, പരിസ്ഥിതി സംഘടനകള്‍, ഖനന ലൈസൻസുള്ളവർ, കർഷകർ, തദ്ദേശവാസികള്‍ എന്നിവരുള്‍പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ ഗുണഭോക്താക്കളുമായും ചർച്ച നടത്തി വേണം സമിതി അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കാൻ. സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ട് വരുന്നത് വരെ ആരവല്ലി മേഖലയിലെ എല്ലാത്തരം ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങള്‍ക്കുമുള്ള വിലക്ക് സുപ്രീം കോടതി തുടരുകയാണ്. മുൻപ് പ്രാദേശിക ഭൂപ്രകൃതിയേക്കാള്‍ 100 മീറ്ററോ അതില്‍ കൂടുതലോ ഉയരമുള്ള പ്രദേശങ്ങളെ മാത്രമേ ആരവല്ലി പരിധിയില്‍ പെടുത്തൂ എന്ന കോടതി ഉത്തരവ് വൻ വിവാദമായിരുന്നു. ഇത് മലനിരകളുടെ 90 ശതമാനം ഭാഗത്തെയും സംരക്ഷണ പരിധിയില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുമെന്നും ഖനന മാഫിയകള്‍ക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്നും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് ഈ അവ്യക്തതകള്‍ പരിഹരിക്കാൻ കോടതി പുതിയ സമിതിയെ നിയോഗിച്ചത്. കേസ് അടുത്തതായി സെപ്റ്റംബർ 7-ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

Summary: The Supreme Court has constituted a five-member high-powered committee, chaired by ICFRE Director General Kanchan Devi, to establish a uniform definition for the ecologically sensitive Aravalli range. The panel has been directed to engage with all stakeholders and submit a comprehensive scientific report by August 31 to guide future mining and conservation policies. Pending the committee’s findings and the court’s subsequent review scheduled for September 7, the apex court has extended its stay on all mining activities in the region.