വിവാഹം എന്നത് കേവലം ആഘോഷത്തിനോ പാട്ടിനോ നൃത്തത്തിനോ ഉള്ള അവസരമല്ലെന്നും, അതൊരു പവിത്രമായ ചടങ്ങാണെന്നും ജസ്റ്റിസ് ഇലേഷ് വോറ, ജസ്റ്റിസ് ആർ.ടി. വച്ചാനി എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.(Gujarat HC rules Hindu marriage invalid without essential customary rites)

ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 7 പ്രകാരം, ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും അനുസരിച്ചുള്ള വിവാഹം മാത്രമേ പൂർണ്ണവും നിയമസാധുതയുള്ളതുമാകുകയുള്ളൂ. വധൂവരന്മാർ അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി ഏഴ് ചുവടുകള്‍ വെക്കുന്ന ‘സപ്തപദി’ ഹിന്ദു വിവാഹത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ്. ഹിന്ദു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്‌ വിവാഹം ഒരു 'സംസ്കാര'മാണ്. ഇത് വെറുമൊരു വാണിജ്യ ഇടപാടല്ല, മറിച്ച്‌ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഘട്ടമാണ്. വിവാഹം പവിത്രമായ ഒന്നാണെന്നും അത് വ്യക്തികള്‍ തമ്മിലുള്ള തുല്യവും ആരോഗ്യകരവുമായ ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

യുകെയില്‍ താമസിക്കുന്ന കൗശല്‍ സോണാർ നല്‍കിയ അപ്പീലിലാണ് കോടതിയുടെ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം. താൻ അറിയാതെ തന്റെ വ്യാജ ഒപ്പിട്ട് പ്രതി വിവാഹ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉണ്ടാക്കിയെന്നും, തങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ ഒരു വിവാഹ ചടങ്ങുകളും നടന്നിട്ടില്ലെന്നും കാണിച്ച്‌ കൗശല്‍ ഫാമിലി കോടതിയെ സമീപിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ അപ്പീല്‍ തള്ളിയ ഫാമിലി കോടതിയുടെ തീരുമാനത്തെ ഹൈക്കോടതി തിരുത്തുകയായിരുന്നു. വിവാഹ ചടങ്ങുകള്‍ നടന്നില്ലെന്ന് പ്രതി തന്നെ കോടതിയില്‍ സമ്മതിച്ച സാഹചര്യത്തില്‍, ഫാമിലി കോടതിയുടെ തീരുമാനം തെറ്റാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. വിവാഹം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത് കൊണ്ട് മാത്രം കാര്യമില്ലെന്നും നിയമപരമായ ആചാരങ്ങള്‍ നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്നും കോടതി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

Story Summary

The Gujarat High Court has ruled that a Hindu marriage is not legally valid based solely on registration; mandatory customary rites like ‘saptapadi’ (taking seven steps) must be performed. The court emphasized that a Hindu marriage is a sacred ‘samskara’ rather than a mere social or commercial event, setting aside a family court’s order in a case involving an allegedly fraudulent marriage certificate.