തായ്‌വാന്റെ സാന്നിധ്യം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നും ഇതിന് 'പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍' ഉണ്ടാകുമെന്നും ചൈനയുടെ പസഫിക് ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങള്‍ക്കായുള്ള പ്രത്യേക പ്രതിനിധി ക്വിയാൻ ബോ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. എന്നാല്‍, എന്ത് തരത്തിലുള്ള നടപടികളാണ് ഉണ്ടാകുകയെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയില്ല. (Taiwan Pacific Islands Forum)

തായ്‌വാന്റെ സാന്നിധ്യം സംബന്ധിച്ച്‌ ചൈനയ്ക്ക് ഗുരുതരമായ ആശങ്കകളുണ്ടെന്ന് ക്വിയാൻ ബോ പറഞ്ഞു. തായ്‌വാനെ സ്വന്തം പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ചൈന കണക്കാക്കുന്നത്. അതേസമയം, ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിലുള്ള തായ്‌വാനുമായി പലാവുവിന് ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്ര ബന്ധമുണ്ട്. തായ്‌വാൻ ഫോറത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഡയലോഗ് പങ്കാളിയല്ലെങ്കിലും വികസന പങ്കാളിയെന്ന നിലയിലാണ് പരിപാടികളില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത്. ചൈനയുടെ മുന്നറിയിപ്പിന് മറുപടിയായി പസഫിക് ഐലൻഡ്സ് ഫോറത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങള്‍ മറ്റൊരു രാജ്യവും നിർദേശിക്കുന്നതല്ലെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി ആന്തണി അല്‍ബനീസ് വ്യക്തമാക്കി. ഫോറത്തില്‍ എന്ത് സംഭവിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് സംഘടന തന്നെയാണെന്നും ഇത് പ്രധാനമായും പസഫിക് രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ വേദിയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ന്യൂസിലൻഡ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി വിൻസ്റ്റണ്‍ പീറ്റേഴ്സും സമാന നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.

തായ്‌വാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ലിൻ ചിയ-ലോങ് ഫോറത്തിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകളിലും പരിപാടികളിലും പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. പസഫിക് മേഖലയിലെ പങ്കാളിയെന്ന നിലയില്‍ പ്രവർത്തിക്കുന്നതില്‍ തായ്‌വാൻ അഭിമാനിക്കുന്നുവെന്നും മേഖലയില്‍ സമാധാനവും സമൃദ്ധിയും ഉറപ്പാക്കാൻ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി സഹകരിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. പസഫിക് മേഖലയില്‍ തായ്‌വാനുമായുള്ള ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്ര ബന്ധമുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കാൻ ചൈന വർഷങ്ങളായി ശ്രമിച്ചുവരികയാണ്. നിലവില്‍ പലാവു, തുവാലു, മാർഷല്‍ ദ്വീപുകള്‍ എന്നീ മൂന്ന് പസഫിക് രാജ്യങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് തായ്‌വാനുമായി ഔദ്യോഗിക ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നത്. അതേസമയം, ചൈന ഫോറത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഡയലോഗ് പങ്കാളിയാണ്. അമേരിക്ക, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ബ്രിട്ടൻ, കാനഡ, ഇന്ത്യ, ജപ്പാൻ എന്നിവയും ഫോറത്തിന്റെ ഡയലോഗ് പങ്കാളികളാണ്.

18 അംഗ പസഫിക് ഐലൻഡ്സ് ഫോറം യോഗത്തില്‍ ഫിജി, വനുവാതു, സമോവ, സോളമൻ ദ്വീപുകള്‍, കിരിബാത്തി എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ നേതാക്കള്‍ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തില്ല. പകരം മന്ത്രിമാരാണ് രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. പസഫിക് മേഖലയിലെ ചൈനയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനം ഇതിനകം തന്നെ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും ന്യൂസിലൻഡിലും ആശങ്ക സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ തർക്കം. സഫിക്കിലെ ചൈനീസ് സൈനിക സാന്നിധ്യം ശക്തിപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത തടയുന്നതിനായി ഓസ്‌ട്രേലിയയും ന്യൂസിലൻഡും ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സുരക്ഷാ, വികസന സഹകരണം വർധിപ്പിച്ചുവരികയാണ്. ഉച്ചകോടിക്കിടെ ന്യൂസിലൻഡും അമേരിക്കയും ചേർന്ന് കുക്ക് ദ്വീപുകളിലെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ തുറമുഖം നവീകരിക്കുന്നതിനായി ധനസഹായം നല്‍കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതും മേഖലയില്‍ ശക്തിപ്രകടനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

തായ്‌വാന്റെ സാന്നിധ്യം ചൊല്ലിയുള്ള ചൈനയുടെ എതിർപ്പ് പസഫിക് മേഖലയില്‍ ബീജിങ്ങും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സ്വാധീനമത്സരം കൂടുതല്‍ ശക്തമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഫോറം അംഗരാജ്യങ്ങള്‍ സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങള്‍ എടുക്കുമെന്ന ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെയും ന്യൂസിലൻഡിന്റെയും നിലപാട് തർക്കത്തിന് കൂടുതല്‍ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യം നല്‍കുകയും ചെയ്തു.

Summary: China has warned of unspecified "consequences" over Taiwan's participation in the Pacific Islands Forum in Palau. Australia and New Zealand rejected Beijing's objection, stressing that the regional forum decides its own participation and agenda.