Delhi Lakshmi Yojana : देशात महिला सबलीकरणाला गती देण्यासाठी दिल्ली सरकारने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या कॅबिनेट बैठकीत 'दिल्ली लक्ष्मी योजना' अधिकृतपणे मंजूर करण्यात आली आहे.
या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत राज्यातील गरीब व गरजू महिलांना दरमहा 2500 रुपये इतकी मोठी आर्थिक मदत थेट त्यांच्या बँक खात्यात दिली जाणार आहे. येत्या रक्षाबंधनाला महिलांच्या खात्यात या योजनेचा पहिला हप्ता जमा करण्याचे उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे.
योजनेची वैशिष्ट्ये
‘दिल्ली लक्ष्मी योजना’ ही महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि स्वावलंबी बनवण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी योजना आहे.
- या योजनेचे सर्वात मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे यांतर्गत पात्र महिलांना दरमहा 2500 रुपये (वार्षिक एकूण 30,000 रुपये) इतकी मोठी आर्थिक मदत थेट दिली जाणार आहे.
- प्रशासनाने पारदर्शकता राखण्यासाठी या योजनेचे पैसे ‘डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर’ (DBT) च्या माध्यमातून थेट महिलांच्या आधार-लिंक असलेल्या बँक खात्यात जमा करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
- दिल्ली सरकारने या योजनेसाठी आर्थिक वर्ष 2026-27 करिता 5,110 कोटी रुपयांच्या भरीव बजेटची तरतूद केली असून, याचा थेट फायदा राज्यातील सुमारे 17 लाख गरीब व गरजू महिलांना मिळण्याचा अंदाज आहे.
- 28 ऑगस्ट 2026 रोजी येणाऱ्या रक्षाबंधनाचे औचित्य साधून या योजनेचा पहिला हप्ता महिलांच्या खात्यात वर्ग केला जाणार आहे, ज्यामुळे सणासुदीच्या काळात महिलांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळणार आहे.
- ही नियमित मिळणारी रक्कम महिलांना त्यांच्या छोट्या-मोठ्या गरजांसाठी, आरोग्यासाठी आणि मुलांच्या शिक्षणासाठी कोणावरही अवलंबून न राहता स्वतःचे निर्णय स्वतः घेण्याचे स्वातंत्र्य देईल. Delhi Lakshmi Yojana
पात्रता आणि नियम
‘दिल्ली लक्ष्मी योजना’ केवळ गरजू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांपर्यंत पोहोचावी यासाठी सरकारने काही कडक पात्रता निकष आणि नियम निश्चित केले आहेत.
- या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदार महिलेचे वय 21 ते 60 वर्षे दरम्यान असणे अनिवार्य आहे.
- महिला अशा कुटुंबातील असावी ज्यांचे एकूण वार्षिक उत्पन्न 2.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसेल.
- महिला किमान 10 वर्षांपासून दिल्लीची स्थायी रहिवासी असणे आवश्यक आहे आणि तिच्यावर कोणताही गुन्हेगारी रेकॉर्ड नसावा, ज्याबाबत तिला स्वयं-घोषणापत्र द्यावे लागेल.
- योजनेचा गैरवापर टाळण्यासाठी प्रशासनाने एका कुटुंबातील किंवा रेशनकार्डमधील केवळ एकाच महिलेला लाभ देण्याचा नियम केला आहे. Delhi Lakshmi Yojana
‘या’ महिलांना लाभ मिळणार नाही
- ज्या कुटुंबांकडे स्वतःची चारचाकी गाडी आहे, कुटुंबात कोणी सरकारी नोकरीत किंवा पेन्शनधारक आहे, किंवा ज्या महिलांना आधीपासूनच सरकारच्या इतर मोठ्या आर्थिक सहाय्य योजनांचा लाभ मिळतो आहे, त्यांना या योजनेतून वगळण्यात आले आहे.
- 3 पेक्षा जास्त मुले असणाऱ्या महिला या योजनेसाठी अपात्र ठरतील. Delhi Lakshmi Yojana
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना महिलांकडे वैध कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे.
- आधार कार्ड आणि दिल्लीचे मतदार ओळखपत्र
- सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेला उत्पन्नाचा दाखला (2.5 लाखांच्या आतील).
- दिल्लीत किमान 10 वर्षे राहिल्याचा रहिवासी पुरावा.
- स्वतःच्या बँक खात्याचे पासबुक (बँक खाते आधार कार्ड आणि DBT शी लिंक असावे) Delhi Lakshmi Yojana
ऑनलाइन अर्ज कसा आणि कधी करावा?
या योजनेसाठी अधिकृत ऑनलाइन पोर्टल 1 ऑगस्ट 2026 रोजी थेट लाइव्ह केले जाणार आहे. पात्र महिला 1 ऑगस्टपासून सरकारच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन स्वतः किंवा जवळच्या डिजिटल सेवा केंद्रावरून आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून ऑनलाइन अर्ज करू शकतील. आलेल्या अर्जांची प्रशासनामार्फत कसून पडताळणी केली जाईल. त्यानंतर 28 ऑगस्ट 2026 रोजी रक्षाबंधनाचे औचित्य साधून पात्र भगिनींच्या खात्यात पहिली रक्कम वर्ग केली जाईल. Delhi Lakshmi Yojana
दिल्ली सरकारच्या या निर्णयामुळे महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य मिळेल आणि त्यांच्या आरोग्यामध्ये व राहणीमानात सुधारणा होईल असा विश्वास सरकारने व्यक्त केला आहे. Delhi Lakshmi Yojana

