परिवहन मंत्री आणि एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी अधिकृतपणे या निर्णयाची घोषणा केली असून, यामुळे ऐनवेळी होणारी प्रवाशांची धावपळ थांबणार आहे.

प्रवाशांची वाढती गर्दी

पूर्वीच्या निर्णयानुसार 1 ऑगस्ट 2026 पासून हे कार्ड बंधनकारक करण्यात येणार होते. त्यामुळे राज्यभरातील सर्वच आगारांमध्ये कार्ड मिळवण्यासाठी आणि नोंदणी करण्यासाठी नागरिकांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. NCMC Card

कार्ड वितरणातील तांत्रिक अडचणी

राज्यातील तब्बल 86.55 लाख नागरिकांनी या कार्डसाठी यशस्वी नोंदणी केली आहे. परंतु, प्रशासकीय आणि तांत्रिक विलंबाने केवळ 52.36 लाख कार्डच कार्यान्वित होऊ शकले आहेत. उर्वरित लाखो प्रवाशांना अद्याप प्रत्यक्ष कार्ड मिळाले नसल्याने हा निर्णय घेण्यात आला. NCMC Card

सवलतींपासून वंचित न ठेवण्याची भूमिका

केवळ तांत्रिक त्रुटी किंवा सरकारी विलंबाचा फटका सामान्य जनतेला बसू नये, तसेच 75 वर्षांवरील अमृत ज्येष्ठ नागरिक (मोफत प्रवास) आणि महिला व ज्येष्ठ नागरिकांना (50% तिकीट सवलत) आपल्या हक्काच्या सवलतीपासून वंचित राहावे लागू नये, म्हणून प्रशासनाने हा एक महिन्याचा वाढीव कालावधी मंजूर केला आहे. NCMC Card

कोणत्या योजनांसाठी हे कार्ड बंधनकारक असेल?
1 सप्टेंबर 2026 नंतर शासकीय योजनांचा लाभ घेण्यासाठी कागदी पासांऐवजी हे स्मार्ट कार्ड पूर्णपणे अनिवार्य केले जाईल.

• अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजना : 75 वर्षांवरील सर्व नागरिकांना 100% मोफत प्रवास.
• महिला सन्मान योजना : राज्यातील सर्व महिला प्रवाशांना तिकीट दरात 50% सवलत.
• सर्वसाधारण ज्येष्ठ नागरिक योजना : 65 ते 75 वयोगटातील नागरिकांना 50% सवलत.
• विद्यार्थी व दिव्यांग सवलत : शालेय विद्यार्थी (12 वी पर्यंतच्या विद्यार्थिनींना मोफत पास) आणि अपंग व्यक्ती. NCMC Card

• आपल्या जवळील एसटी महामंडळाच्या आगारात (डेपो) किंवा अधिकृत एनसडीएल (NSDL) पेमेंट बँक एजंटच्या नोंदणी शिबिराला भेट द्या.
• अर्ज करताना लाभार्थ्याचे आधार कार्ड, मोबाईल नंबर आणि विद्यार्थ्यांसाठी सरळ आयडी (SARAL ID) किंवा दिव्यांगांसाठी युडीआयडी (UDID) क्रमांक सोबत असणे अनिवार्य आहे.
• लाभार्थ्याची प्रत्यक्ष उपस्थिती आवश्यक आहे, कारण तेथे डिजिटल पडताळणी केली जाते.
• नवीन रुपे-सक्षम (RuPay) कार्ड मिळवण्यासाठी 199 रुपये एकवेळचे शुल्क द्यावे लागेल. त्यानंतर प्रवासासाठी किमान 100 रुपयांचे टॉप-अप (रिचार्ज) करून घ्या.
• कार्ड अ‍ॅक्टिव्हेट झाल्यावर, एसटी बसमधील वाहकाच्या (कंडक्टर) ईटीआयएम (ETIM) मशीनवर कार्ड टॅप करून सवलतीचे कॅशलेस तिकीट त्वरित जनरेट होईल. NCMC Card

महाराष्ट्र शासनाचा हा डिजिटल उपक्रम एसटी प्रवासातील मानवी चुका टाळण्यासाठी आणि सवलतींच्या गैरवापराला पूर्णपणे चाप लावण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरणार आहे. कागदी तिकिटांचा झंझट संपवून प्रवाशांना आधुनिक ‘वन नेशन, वन कार्ड’ प्रवासाचा अनुभव देणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. मात्र, महामंडळाने स्पष्ट केले आहे की 1 सप्टेंबर 2026 नंतर ज्या प्रवाशांकडे हे स्मार्ट कार्ड नसेल, त्यांना बसमध्ये कोणतीही सवलत दिली जाणार नाही आणि पूर्ण भाडे आकारले जाईल. त्यामुळे नागरिकांनी शेवटच्या तारखेची वाट न पाहता तातडीने आपली नोंदणी पूर्ण करून घ्यावी. NCMC Card