Tabu moves Delhi High Court : बॉलिवूडची प्रसिद्ध अभिनेत्री तब्बू हिने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि डीपफेक तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या गैरवापराविरोधात दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे.
तिचे नाव, छायाचित्र, आवाज आणि ओळख परवानगीशिवाय वापरणाऱ्यांवर कारवाई करण्याची मागणी तिने याचिकेद्वारे न्यायालयाकडे केली आहे.
तब्बूच्या याचिकेनुसार, काही व्यक्ती आणि ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म तिची परवानगी न घेता तिचे फोटो, नाव आणि ओळख व्यावसायिक कारणांसाठी वापरत आहेत. तसेच बनावट व्हिडिओ, जाहिराती आणि सोशल मीडियावरील पोस्टद्वारे तिच्या प्रतिमेचा गैरवापर केला जात असल्याचा आरोप तिने केला आहे. तिच्या मते, अशा प्रकारच्या कृतीमुळे तिच्या गोपनीयतेचा भंग होत असून अनेक वर्षांच्या मेहनतीने उभारलेली प्रतिष्ठाही धोक्यात येत आहे.
या प्रकरणाची सुनावणी दिल्ली उच्च न्यायालयातील न्यायमूर्ती ज्योती सिंह यांच्या खंडपीठासमोर झाली. सुनावणीदरम्यान तब्बूच्या वकिलांनी सादर केलेल्या कागदपत्रांमध्ये काही त्रुटी आढळल्याचे न्यायालयाने नमूद केले. याचिकेत नमूद करण्यात आलेल्या संबंधित पक्षांची माहिती अपूर्ण आणि अचूक नसल्याचे निरीक्षण नोंदवत न्यायालयाने पुढील सुनावणी तहकूब केली.
न्यायालयाने तब्बूच्या कायदेशीर पथकाला आवश्यक दुरुस्त्या करून संबंधित पक्षांची सुधारित यादी सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अभिनेत्रीच्या वतीने ज्येष्ठ वकील स्वाती सुकुमार यांनी बाजू मांडली. सर्व त्रुटी दूर करून नव्याने कागदपत्रे दाखल करण्यासाठी न्यायालयाने वेळ दिला असून पुढील सुनावणी ६ ऑगस्ट रोजी होणार आहे.
तब्बूच्या याचिकेमुळे AI आणि डीपफेक तंत्रज्ञानामुळे निर्माण होणाऱ्या गोपनीयता आणि ओळख सुरक्षेच्या प्रश्नांकडे पुन्हा एकदा लक्ष वेधले गेले आहे. आजच्या डिजिटल युगात एखाद्या व्यक्तीचा चेहरा, आवाज किंवा ओळख सहजपणे बनावट स्वरूपात तयार करून प्रसारित करता येते. त्यामुळे सेलिब्रिटींसह सर्वसामान्य नागरिकांच्या गोपनीयतेचाही प्रश्न अधिक गंभीर बनला आहे.
विशेष म्हणजे, दिल्ली उच्च न्यायालयासमोर अशा प्रकारचे हे पहिले प्रकरण नाही. यापूर्वी गौतम गंभीर, सुनील गावस्कर, श्री श्री रविशंकर, शशी थरूर, अर्जुन कपूर, अल्लू अर्जुन, नागार्जुन, वरुण धवन, काजोल, ऐश्वर्या राय बच्चन, अभिषेक बच्चन, नागा चैतन्य, जुबिन नौटियाल, करण जोहर आणि राज शमानी यांसारख्या अनेक प्रसिद्ध व्यक्तींनीही आपल्या नाव आणि ओळखीच्या संरक्षणासाठी न्यायालयाची मदत घेतली आहे.
तब्बूच्या या कायदेशीर पावलामुळे डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि AI तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करणाऱ्यांना स्पष्ट इशारा मिळण्याची शक्यता आहे. आता ६ ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या पुढील सुनावणीकडे संपूर्ण मनोरंजनविश्व आणि कायदेक्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.