Shravan 2026 श्रावण महिना हा भगवान शिवाच्या उपासनेसाठी सर्वात पवित्र काळ मानला जातो. या महिन्यात शिवलिंगावर जलाभिषेक, रुद्राभिषेक, बेलपत्र अर्पण आणि 'ॐ नमः शिवाय' मंत्राचा जप केल्यास विशेष पुण्य प्राप्त होते, अशी हिंदू धर्मातील श्रद्धा आहे.
भारतभरातील अनेक प्राचीन शिवमंदिरांना धार्मिक, ऐतिहासिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व लाभले आहे. या मंदिरांमध्ये भक्तिभावाने दर्शन घेतल्यास मनःशांती, आध्यात्मिक उन्नती आणि जीवनातील अडथळ्यांवर मात करण्याची प्रेरणा मिळते. (Shravan 2026)
1. काशी विश्वनाथ मंदिर
वाराणसीतील काशी विश्वनाथ हे 12 ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असून हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांमध्ये त्याची गणना होते. गंगानदीच्या तीरावर वसलेले हे मंदिर मोक्षभूमी म्हणून ओळखले जाते. श्रावण महिन्यात येथे लाखो भाविक दर्शनासाठी येतात. गंगास्नानानंतर शिवदर्शन करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. (Shravan 2026)
2. सोमनाथ मंदिर
अरबी समुद्रकिनारी वसलेले सोमनाथ हे पहिले ज्योतिर्लिंग मानले जाते. इतिहासात अनेक वेळा या मंदिराचा विध्वंस झाला, पण प्रत्येक वेळी त्याची पुनर्बांधणी झाली. त्यामुळे हे मंदिर श्रद्धा, पुनर्जागरण आणि अढळ विश्वासाचे प्रतीक मानले जाते. (Shravan 2026)
3. महाकालेश्वर मंदिर
महाकालेश्वर हे दक्षिणाभिमुख ज्योतिर्लिंग असल्यामुळे त्याला विशेष महत्त्व आहे. येथे पहाटे होणारी भस्म आरती जगप्रसिद्ध आहे. श्रावणात या आरतीसाठी देश-विदेशातून भाविक येतात. (Shravan 2026)
4. केदारनाथ मंदिर
हिमालयाच्या कुशीत समुद्रसपाटीपासून सुमारे 3,583 मीटर उंचीवर वसलेले केदारनाथ हे चारधाम यात्रेतील महत्त्वाचे तीर्थस्थान आहे. पांडवांनी भगवान शिवाची आराधना केल्याची आख्यायिका या मंदिराशी जोडली जाते. कठीण प्रवास असूनही लाखो भाविक येथे दर्शनासाठी पोहोचतात. (Shravan 2026)
5. त्र्यंबकेश्वर मंदिर
ब्रह्मगिरी पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेले त्र्यंबकेश्वर हे आणखी एक ज्योतिर्लिंग आहे. गोदावरी नदीचा उगम याच परिसरात मानला जातो. येथे नारायण नागबळी, कालसर्प शांती यांसारखे धार्मिक विधी मोठ्या प्रमाणावर केले जातात. (Shravan 2026)
6. बैद्यनाथ धाम
बैद्यनाथ ज्योतिर्लिंगाला ‘बाबा बैद्यनाथ’ म्हणूनही ओळखले जाते. श्रावणात सुलतानगंज येथून गंगाजल घेऊन पायी कावड यात्रा करत भाविक येथे जलाभिषेक करतात. ही यात्रा भारतातील सर्वात मोठ्या धार्मिक यात्रांपैकी एक आहे. (Shravan 2026)
7. घृष्णेश्वर मंदिर
एलोरा लेण्यांजवळ असलेले घृष्णेश्वर हे 12 वे ज्योतिर्लिंग मानले जाते. मराठवाड्यातील हे मंदिर उत्कृष्ट शिल्पकलेसाठी प्रसिद्ध आहे. एलोरा लेण्यांना भेट देताना अनेक भाविक घृष्णेश्वरचे दर्शनही घेतात. (Shravan 2026)
श्रावणातील शिवपूजेचे महत्त्व
श्रावण महिन्यात सोमवारी उपवास करणे, शिवलिंगावर जल, दूध, बेलपत्र आणि धतूरा अर्पण करणे, तसेच ‘महामृत्युंजय मंत्र’ किंवा ‘ॐ नमः शिवाय’चा जप करणे शुभ मानले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार यामुळे भक्ताला मानसिक शांती, आत्मविश्वास आणि सकारात्मक ऊर्जा मिळते. (Shravan 2026)