Dailyhunt Logo
  • Light mode
    Follow system
    Dark mode
    • Play Story
    • App Story
नकाशा म्हणजे केवळ भूगोल नव्हे, तर राष्ट्रीय अस्मितेचा आरसा

नकाशा म्हणजे केवळ भूगोल नव्हे, तर राष्ट्रीय अस्मितेचा आरसा

संयुक्त राष्ट्रांच्या (यूएन) नवीन जागतिक नकाशात अरुणाचल प्रदेश आणि अक्साई चीनच्या दर्शवलेल्या स्थितीवरून निर्माण झालेला ताजा वाद अत्यंत गंभीर असून, त्याकडे केवळ एक तांत्रिक चूक म्हणून दुर्लक्ष करता येणार नाही.
नकाशे हे केवळ एखाद्या भूभागाची भौगोलिक रचना दाखवत नाहीत, तर ते देशाचे सार्वभौमत्व, आंतरराष्ट्रीय सीमा आणि राजकीय अस्तित्वाचे प्रतीक असतात. त्यामुळेच या नकाशातील त्रुटींवर भारताने संयुक्त राष्ट्रांकडे नोंदवलेला तीव्र आक्षेप अत्यंत योग्य आणि समर्थनीय आहे. भारत हा अरुणाचल प्रदेश आणि अक्साई चीनला नेहमीच आपला अविभाज्य भाग मानत आला आहे, शिवाय भारत आणि पाकिस्तानमधील नियंत्रण रेषेची (एलओसी) वास्तववादी स्थितीही या नकाशात योग्य प्रकारे मांडण्यात आलेली नाही.

सुधारणा विरुद्ध सीमांचे वास्तव

या संपूर्ण घडामोडीचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे भारताने काही दिवसांपूर्वीच संयुक्त राष्ट्र महासभेत 'करेक्ट द मॅप' या प्रस्तावाचे समर्थन केले होते. शतकानुशतके वापरल्या जाणाऱ्या नकाशांमध्ये ध्रुवीय प्रदेशांतील भूभाग प्रत्यक्षापेक्षा अधिक मोठे दिसतात आणि हीच त्रुटी दूर करून जगातील सर्व भागांचे अधिक अचूक आणि न्याय्य चित्रण व्हावे, हा या प्रस्तावाचा मूळ उद्देश होता. एका मूलभूत तांत्रिक सुधारणेच्या तत्त्वावर भारताने या प्रक्रियेला पाठिंबा दिला होता; परंतु नकाशाचे प्रक्षेपण बदलणे आणि एखाद्या देशाची आंतरराष्ट्रीय सीमा किंवा प्रादेशिक हक्क बदलणे या दोन पूर्णपणे भिन्न बाबी आहेत.

परराष्ट्र मंत्रालयाने हाच फरक अधोरेखित करत स्पष्ट केले आहे की, या प्रस्तावाच्या बाजूने दिलेले मतदान म्हणजे भारताच्या प्रादेशिक दाव्यांवरील कोणत्याही वेगळ्या व्याख्येला दिलेली मंजुरी अजिबात नाही. अरुणाचल प्रदेशवर चीन वारंवार आपला दावा सांगत आला आहे आणि स्थानिक ठिकाणांची नावे बदलून आपले खोटे दावे पसरवण्याचा प्रयत्न करतो, ज्याला भारताने सातत्याने धुडकावून लावले आहे. अक्साई चीनबाबतही भारत आणि चीनच्या भूमिका परस्परविरोधी आहेत. अशा संवेदनशील भागांना जागतिक नकाशावर एखाद्या स्वतंत्र किंवा वादग्रस्त प्रदेशासारखे दाखवणे ही बाब आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गैरसमज निर्माण करू शकते. नकाशा बदलल्याने प्रत्यक्ष जमिनीवरील वास्तव बदलत नसले, तरीही ते जागतिक लोकमत आणि आंतरराष्ट्रीय दृष्टिकोन घडवण्यात मोठी भूमिका बजावतात. त्यामुळेच भारताच्या दीर्घकालीन राजनैतिक हिताच्या दृष्टीने अशा त्रुटी तातडीने दुरुस्त करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

Dailyhunt
Disclaimer: This content has not been generated, created or edited by Dailyhunt. Publisher: KhabarNama