मे 2026 मध्ये आकाशात चंद्राचे अनोखे रूप पाहायला मिळणार आहे. 31 मे रोजी होणाऱ्या या 'ब्लू मून'चे वैज्ञानिक महत्त्व मोठे आहे. नावाप्रमाणे चंद्र निळा दिसणार नसला तरी, ही एक दुर्मिळ स्थिती आहे.
या वेळी आपण ब्लू मूनचा नेमका अर्थ, भारतासाठी त्याची वेळ आणि तो स्पष्ट पाहण्यासाठीच्या टिप्स जाणून घेणार आहोत.
ब्ल्यू मून म्हणजे चंद्राचा रंग बदलणे नव्हे, तर एका विशिष्ट वेळी येणाऱ्या पौर्णिमेच्या चंद्राला दिलेले नाव आहे. साधारणपणे, जेव्हा एकाच महिन्यात दोनदा पौर्णिमा असते, तेव्हा दुसऱ्या पौर्णिमेला ब्लू मून म्हणतात. हा त्याचा सर्वात प्रचलित अर्थ आहे. जरी अत्यंत दुर्मिळ परिस्थितीत, जेव्हा वातावरणात धूळ, धूर किंवा ज्वालामुखीची राख जास्त असते, तेव्हा चंद्र थोडा निळा दिसू शकतो, परंतु हे फारच दुर्मिळ आहे. (REF.)
ब्ल्यू मून्सचे दोन प्रकार
ब्ल्यू मून्सचे दोन प्रकार आहेत. पहिला "मासिक ब्लू मून" आहे, जेव्हा एका महिन्यात दोन पौर्णिमा असतात आणि दुसऱ्याला ब्लू मून म्हणतात. दुसरा "हंगामी ब्लू मून" आहे, ज्यामध्ये एका हंगामात चार पौर्णिमा असतात आणि तिसरी पौर्णिमा निळा चंद्र मानली जाते. 2026 मध्ये दिसणारी ब्लू मून ही या विशिष्ट श्रेणीशी संबंधित एक दुर्मिळ संधी आहे.2026 मध्ये 31 मे रोजी ब्लू मून होणार आहे. त्याची वेळ रात्री 8:45 च्या सुमारास (UTC) असेल. भारतीय वेळेनुसार ही घटना रात्रीच्या वेळी पाहता येते. विशेष म्हणजे हा एक "मायक्रोमून" देखील असेल, म्हणजेच त्या दिवशी चंद्र पृथ्वीपासून थोडा दूर असेल, त्यामुळे तो नेहमीपेक्षा थोडा लहान दिसेल.
कधी दिसणार?
भारतात तुम्ही 30 आणि 31 मे 2026 च्या रात्री पाहू शकता. सूर्यास्तानंतर लगेचच, जेव्हा चंद्र पूर्व दिशेने उगवतो तेव्हा तो पाहण्याचा उत्तम काळ असतो. याशिवाय सायंकाळी उशिरापासून रात्रीपर्यंतही हे दृश्य दिसेल. जर आकाश निरभ्र असेल आणि आजूबाजूला जास्त प्रकाश नसेल तर दृश्य आणखी नेत्रदीपक दिसेल.विशेष दुर्बिणीची आवश्यकता नाही
ब्लू मून पाहण्यासाठी अंधारी आणि मोकळी जागा निवडणे चांगले आहे. शहराच्या तेजस्वी प्रकाशापासून दूर रहा जेणेकरून चंद्र स्पष्टपणे दिसेल. ते पाहण्यासाठी कोणत्याही विशेष दुर्बिणीची आवश्यकता नाही, आपण ते सहजपणे आपल्या डोळ्यांनी पाहू शकता. तथापि, जर आपल्याकडे दुर्बिण किंवा कॅमेरा असेल तर आपण त्याचे अधिक चांगले दृश्य पाहू शकता.ब्लू मून दर काही वर्षांनी दिसतो, म्हणून ही एक दुर्मिळ घटना मानली जाते. हे केवळ पाहण्यास सुंदरच नाही तर ते आपल्याला अंतराळ आणि खगोलीय घटनांबद्दल जाणून घेण्याची संधी देखील देते. म्हणून 31 मे 2026 ची ही खास रात्र चुकवू नका आणि आकाशाच्या सौंदर्याचा आनंद घ्या.

