अंतराळात पडतोय 'हिऱ्यांचा पाऊस', शास्त्रज्ञांनी उलगडलं मोठं रहस्य

Diamonds Rain in Space: विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात आपण रोज नवनवीन शोध लावतोय, पण अंतराळातील काही गोष्टी आजही वैज्ञानिकांना चक्रावून टाकतात. आपल्या सौरमंडळातील नेपच्यून आणि युरेनस यांसारख्या ग्रहांवर पाण्याची नव्हे, तर चक्क 'मौल्यवान हिऱ्यांची' वृष्टी होते.

तिथे हिरे का 'बरसतात' आणि हे हिरे पृथ्वीवर आणता येतील का? मानवी कल्पनेच्या पलीकडे असलेल्या या 'डायमंड रेन'चा प्रवास आणि त्यामागील अंतराळातील सर्वात मोठं रहस्य आता उलगडलं आहे. चला तर मग याविषयीची माहिती पुढे जाणून घेऊया.

पृथ्वीवर पाऊस म्हणजे पाणी पडणे. पण ब्रह्मांडात पाऊस पडणे ही काही वेगळीच गोष्ट आहे. नेपच्यून आणि युरेनससारख्या दूरच्या ग्रहांवर हिऱ्यांचा पाऊस पडतो, असे शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे. येथे पाण्याचे थेंब पडण्याऐवजी हिरे वातावरणातून पडतात. चला तर मग जाणून घेऊया अंतराळातील कोणत्या ग्रहावर हिऱ्यांचा वर्षाव होतो, याविषयीची माहिती पुढे सविस्तर वाचा.

'या' ग्रहावर हिऱ्यांचा पाऊस पडतो

नेपच्यून आणि युरेनसच्या आत खोलवर असलेला दाब पृथ्वीच्या वातावरणापेक्षा लक्षावधी पट जास्त आहे. येथील तापमानही खूप उच्च पातळीपर्यंत पोहोचते. वातावरणात मिथेन वायू असतो. जे कार्बन आणि हायड्रोजनपासून बनलेले संयुग आहे. दाबामुळे मिथेनचे रेणू तुटतात, ज्यामुळे कार्बनी अणू हायड्रोजन वेगळे करतात.

कार्बनपासून हिरे

हे कार्बनी अणू फार काळ वेगळे राहत नाहीत, दाबामुळे त्यांना आकुंचन पावते व स्फटिकीकरण होऊन हिरे तयार होतात. येथे ही क्रिया नैसर्गिकरित्या होते जी पृथ्वीवरील प्रयोगशाळेत केली जाते. यानंतर हे हिरे ग्रहाच्या आत पडू लागतात. असे दिसते आहे की हिऱ्यांचा पाऊस पडत आहे.

युरेनस आणि नेपच्यून हिऱ्यांमध्ये सापडणार नाहीत

युरेनस आणि नेपच्यून हे वातावरणातील घनीभूत कार्बन आहेत, त्यामुळे येथे हिऱ्यांचा पाऊस पडतो. पण इथे हिरे कुणालाच सापडत नाहीत, कारण या ग्रहावर खूप थंडी आहे. येथील तापमान उणे 200 डिग्री सेल्सिअसपर्यंत असते.

इतर ग्रहांवरही हिऱ्यांचा पाऊस पडू शकतो

संशोधनानुसार, शनी आणि गुरू ग्रहावर वायू सापडला आहे. अतिरिक्त वायूमुळे या ग्रहांवर हिऱ्यांचा वर्षावही होऊ शकतो. या ग्रहावर, विजेची वादळे मिथेनला ग्रॅफाइटसारख्या कार्बनमध्ये रूपांतरित करू शकतात, जे हिऱ्यांमध्ये बदलू शकतात. शास्त्रज्ञांच्या मते, या ग्रहांच्या आतील तापमान इतके जास्त असू शकते की हिरे वितळतात. हिऱ्यांचे महासागर त्यांच्या गाभ्याजवळ तयार होऊ शकतात.

(Disclaimer: प्रस्तुत लेख/वृत्त केवळ उपलब्ध माहिती आणि सर्वसामान्य संदर्भांच्या आधारावर तयार करण्यात आले आहे. या लेखातील माहितीची अचूकता, पूर्णता किंवा विश्वासार्हतेबाबत 'मटा' (महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाईन) कोणताही दावा करत नाही किंवा त्याची पुष्टी करत नाही. या माहितीच्या आधारावर घेतलेल्या कोणत्याही निर्णयाची किंवा कृतीची सर्वस्व जबाबदारी वाचकाची असेल.)