Dailyhunt
चैत्र गौरीची नैवेद्य थाळी अशी सजावा,असा बनवा पारंपरिक पदार्थ खमंग चटपटीत वाटली डाळ

चैत्र गौरीची नैवेद्य थाळी अशी सजावा,असा बनवा पारंपरिक पदार्थ खमंग चटपटीत वाटली डाळ

चैत्र महिना म्हणजे मराठीत विशेष महत्त्वाचा असतो. या महिन्यातील चैत्र गौरी उत्सव घराघरांत मोठ्या भक्तीभावाने साजरा केला जातो. हा सण मुख्यत्वे घरगुती महिलांसाठी, त्यांच्या आरोग्य, समृद्धी आणि कुटुंबाच्या सुखासाठी असतो.

या सणात महिलांना खास तयार केलेली नैवेद्य थाळी देणे आणि त्या थाळीत पारंपरिक पदार्थ ठेवणे खूप महत्वाचे असते. नैवेद्य म्हणजे देवीला अर्पण करण्यासाठी तयार केलेले खाण्याचे पदार्थ, जे अगदी पवित्र पद्धतीने सजवले जातात. यात मुख्यत्वे गोड, तिखट, खमंग पदार्थांचा समावेश असतो. वाटली डाळ ही त्या थाळीतील अत्यंत खास, पारंपरिक आणि खमंग पदार्थ आहे.अनुराधा तांबोळकर यांनी ही सिंपल रेसिपी शेअर केली आहे.


वाटली डाळ हा पदार्थ हरभऱ्याच्या डाळीपासून तयार केला जातो, ज्याला 3 ते 4 तास भिजवलेले असणे गरजेचे आहे. भिजवलेल्या डाळीचा फायदा म्हणजे ती झटपट शिजते आणि तिची चव मऊ आणि खमंग येते. यात चार हिरव्या मिरच्या, दिड वाटी हरभऱ्याची डाळ, 2 चमचे कैरीचा किस, मीठ, साखर, कोथिंबीर आणि थोडे तेल, मोहरी, हिंग, हळद वापरले जातात. या सर्व पदार्थांनी मिळून डाळला खमंग आणि चटपटीत चव मिळते, जी देवीला अर्पण करण्यासाठी अगदी योग्य असते.

साधारणपणे पारंपरिक वाटली डाळ पाण्याशिवाय किंवा अगदी कमी पाण्यात बनवली जाते, जेणेकरून ती थोडी जाडसर राहील आणि तिला एक विशिष्ट टेक्स्चर मिळेल. ही डाळ पेस्टसारखी करू नये, कारण पारंपरिक रेसिपीत डाळ थोडी घट्ट व चटपटीत राहणे आवश्यक असते. डाळ परतताना त्याला हलके हलके तेल व मसाले घालून परतणे खूप महत्वाचे असते, ज्यामुळे त्याची नैसर्गिक चव टिकते.अनुराधा तांबोळकर यांनी सांगितलेली रेसिपी जाणून घेऊयात. (फोटो सौजन्य :- @Anuradha Tambolkar) नैवेद्य थाळी सजवण्याची पद्धत
  • चैत्र गौरीच्या थाळीमध्ये साधारणपणे खालील पदार्थ ठेवतात
  1. थाळीत वाटली डाळ ठेवा, ही थाळीतील मुख्य तिखट पदार्थ आहे.
  2. गोडासाठी पुणेरी पुरणपोळी, श्रीखंड किंवा लाडू ठेवले जातात.
  3. पोळी किंवा पुरी ही थाळीतील मुख्य अन्न पदार्थ असतात.
  4. नैवेद्यासाठी खोबरे आणि गूळ देखील थोडे प्रमाणात ठेवले जातात.
  5. बाजूला काकडी किंवा कोशिंबीर ठेवावी, ज्यामुळे थाळी संतुलित दिसते.
  6. थाळी सजवण्यासाठी ताजे फुले, हळद-कुंकू, पान-सुपारी ठेवतात, जे थाळीला पवित्र आणि सुंदर रूप देतात.

वाटली डाळ कशी बनवावी

साहित्य

  • हरभऱ्याची डाळ - 1 कप (7- 8 तास भिजवलेली)
  • हिरव्या मिरच्या - 4
  • कैरीचा किस - 2 चमचे
  • मीठ - चवीनुसार
  • साखर - 1/2-1 चमचा
  • तेल - 2 टेबलस्पून
  • मोहरी - 1 चमचा
  • हिंग - 1 चिमूट
  • हळद - 1/2 चमचा
  • कोथिंबीर - सजावटीसाठी

डाळ भिजवणे

सर्वप्रथम हरभऱ्याची डाळ नीट निवडून घ्या. डाळ स्वच्छ करण्यासाठी तिला पाणी घालून हलक्या हाताने धुवा, जेणेकरून धूळ किंवा इतर मळ काढला जाईल. नंतर, डाळ एका मोठ्या भांड्यात काढा आणि त्यावर पुरेसे पाणी घाला, जे डाळ पूर्णपणे बुडवेल. डाळ कमीतकमी 7 ते 8 तास भिजू द्या. ही प्रक्रिया खूप महत्त्वाची आहे कारण भिजवल्यानंतर डाळ मऊ होते आणि नंतर सहज शिजते.

डाळ भिजल्यावर, भांड्यातील पाणी सावधपणे काढून टाका. लक्ष ठेवा की डाळ पूर्णपणे कोरडी होऊ नये; थोडे पाणी थोड्या प्रमाणात राहू शकते, त्यामुळे डाळ नंतर जास्त घट्ट होणार नाही. या टप्प्यावर डाळ तयार आहे पुढील वाटण्याची आणि परतण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यासाठी.


डाळ वाटणे

भिजवलेली हरभऱ्याची डाळ आता वाटण्याच्या टप्प्यावर आहे. या टप्प्यावर डाळ मऊ पण घट्ट राहिली पाहिजे. डाळ वाटताना त्यात चार हिरव्या मिरच्या आणि 2 चमचे कैरीचा किस घाला. हिरव्या मिरच्या डाळीला थोडी तिखटपणा आणि ताजगी देतात, तर कैरीचा किस डाळीला हलकी चटपटीत, खमंग चव आणतो. सर्व घटक मिक्सरमध्ये जाडसर वाटा, म्हणजे डाळ फार बारीक किंवा पेस्टसारखी होऊ नये. डाळ थोडी घट्टसर राहिली पाहिजे, ज्यामुळे ती नंतर परतताना योग्य टेक्स्चर मिळेल आणि पारंपरिक वाटली डाळची चव टिकते.


वाटली डाळ रेसिपी

फोडणी करणे

एका मध्यम आकाराच्या कढईत 2 टेबलस्पून तेल गरम करा. तेल गरम होताच त्यात मोहरीचे दाणे घाला. मोहरी तडतडायला लागल्यावर त्याचा सुगंध तेलात मिसळतो, जो डाळीत खमंग चव आणतो.मोहरी तडतडल्यावर त्यात हिंग एक चिमूट आणि हळद 1/2 चमचा टाका. हळद डाळीला नैसर्गिक रंग आणि हलकी मसालेदार चव देते, तर हिंग डाळीला हलकी सुगंधी चव आणते आणि पचनाला मदत करते.


शेवटी डाळ तयार करणे आणि सजवणे

डाळ पूर्णपणे शिजल्यावर आणि सर्व मसाले व्यवस्थित मिसळल्यावर, ती तयार डाळ आहे. आता डाळ सर्व्ह करण्याआधी थोडी ताजी कोथिंबीर चिरून डाळीत घालावी. कोथिंबीर डाळीला केवळ रंग आणि सुगंधच देत नाही, तर ती डाळीची चव अधिक ताजगीपूर्ण आणि आकर्षक बनवते. जर तुम्ही ही डाळ चैत्र गौरीसाठी नैवेद्यासाठी तयार करत असाल, तर डाळ थाळीत नीट मांडून त्याभोवती गोड पदार्थ, पुरी किंवा पोळी, खोबरे आणि गूळ ठेवून पारंपरिक थाळी सजवा.


Dailyhunt
Disclaimer: This content has not been generated, created or edited by Dailyhunt. Publisher: maharashtr taims