उन्हाळ्यात इडली डोसा बॅटर लवकर आंबट होणं ही खूप सामान्य समस्या आहे. उष्णतेमुळे फर्मेंटेशन खूप वेगाने होतं आणि योग्य वेळेपेक्षा जास्त आंबटपणा येतो. अनेकदा लोक हे बॅटर फेकून देतात, पण खरं तर काही सोप्या टिप्स वापरून हेच बॅटर परत वापरण्यायोग्य आणि चविष्ट करता येतं.

योग्य पद्धती वापरल्या तर इडल्या मऊ, लुसलुशीत आणि पांढऱ्या शुभ्र होऊ शकतात. या लेखात आपण आंबट बॅटर कसं सुधारायचं, फर्मेंटेशन कसं नियंत्रित करायचं आणि परफेक्ट इडली कशी बनवायची याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत. तेजश्री डोखे यांनी 'खाद्य प्रेमी' या सोशल मीडियावर या खास टिप्स शेअर केल्या आहेत.

उन्हाळ्यात तापमान जास्त असल्यामुळे बॅटरमधील नैसर्गिक यीस्ट आणि बॅक्टेरिया खूप वेगाने सक्रिय होतात. फर्मेंटेशन ही एक जैविक प्रक्रिया असल्यामुळे उष्णतेत ती नियंत्रणाबाहेर वेगाने घडते. त्यामुळे बॅटर अपेक्षित वेळेपेक्षा लवकर "ओव्हर-फर्मेंट" होतं आणि आंबट चव वाढते. काही वेळा बॅटरवर फेस येतो, बुडबुडे जास्त तयार होतात आणि वासही तीव्र होतो. याशिवाय आणखी काही कारणंही आंबटपणा वाढवतात.

बॅटर जास्त वेळ खोलीच्या तापमानात ठेवणं, विशेषतः रात्रीभर उन्हाळ्यात बाहेर ठेवणं, हे सर्वात मोठं कारण ठरतं. बॅटरमध्ये मीठ लवकर घातल्यासही फर्मेंटेशनचा वेग वाढू शकतो, ज्यामुळे चव पटकन बदलते. काही वेळा वापरलेले डाळ-तांदूळ खूप जुने किंवा खराब गुणवत्तेचे असतील तरही फर्मेंटेशन अनियमित होऊन आंबटपणा वाढू शकतो. बॅटर जास्त आंबट झाल्यावर त्याचा टेक्स्चरही खराब होतो. इडल्या फुगण्याऐवजी बसतात कारण प्रोटीन स्ट्रक्चर कमजोर झालेलं असतं. अशा बॅटरमधून तयार झालेली इडली हलकी आणि स्पॉंजी न राहता जड आणि ओलसर होते.

आंबट बॅटर दुरुस्त करण्याची पहिली टिप म्हणजे साखर वापरणं. जर तुमचं इडली बॅटर जास्त आंबट झालं असेल तर त्यात 2 ते 3 चमचे साखर घालावी. साखर घातल्यामुळे बॅटरमधील जास्त झालेला आंबटपणा कमी होण्यास मदत होते आणि एकूण चव अधिक संतुलित आणि आनंददायी बनते. फक्त आंबटपणा कमी करणं एवढंच नाही, तर साखरेमुळे इडलीला छान जाळीदार आणि हलकं टेक्स्चर मिळण्यासही मदत होते, ज्यामुळे इडल्या अधिक मऊ आणि स्पॉंजी बनतात. याशिवाय साखर फक्त चव सुधारत नाही तर फर्मेंटेशनची प्रक्रिया थोडी स्थिर ठेवण्यासही मदत करते, त्यामुळे बॅटर पुन्हा खूप वेगाने आंबट होत नाही. यामुळे खराब झाल्यासारखं वाटणारं बॅटरही योग्य प्रकारे वापरून चविष्ट इडल्या बनवता येतात.