दिवंगत अभिनेते राज कुमार हे त्यांच्या भारदस्त आवाजासाठी ओळखले जायचे. त्यांचा राजेशाही थाट आणि स्पष्टवक्ता स्वभाव हे त्यांचे नेहमीच वेगळेपण राहिले. त्यांच्याबद्दल अभिनेता गोविंदाशी संबंधित एक किस्सा आहे.
गोविंदाने एकदा त्यांना एक शर्ट भेट दिला होता, ज्याचा राज कुमार यांनी हातरुमाल बनवला.
राज कुमार यांचा जन्म 8 ऑक्टोबर 1926 रोजी बलुचिस्तानमधील (सध्या पाकिस्तानमध्ये) एका काश्मिरी पंडित कुटुंबात झाला. त्यांचे मूळ नाव कुलभूषण पंडित असे होते. लहानपणापासूनच त्यांनी साधे जीवन जगले. पुढे कामाच्या शोधात ते मुंबईला आले. फिल्मइंडस्ट्रीत येण्यापूर्वी त्यांनी मुंबई पोलिसांत उपनिरीक्षक म्हणून काम केले होते. ते एक कडक आणि प्रामाणिक पोलीस अधिकारी म्हणून ओळखले जात असत, परंतु पुढे ते अभिनेते म्हणून प्रसिद्धीस आले.
आपल्या नोकरीचा राजीनामा दिला
एकदा चित्रपट निर्माते बलदेव दुबे काही कामानिमित्त पोलीस ठाण्यात गेले असताना त्यांची राजकुमार यांची भेट झाली. राजकुमार यांचे बोलणे आणि त्यांचा आत्मविश्वास पाहून ते प्रभावित झाले आणि त्यांनी त्यांना 'शाही बाजार' या चित्रपटात भूमिका देऊ केली. अभिनयाच्या जगात प्रवेश करण्याची राजकुमार यांची आधीपासूनच इच्छा होतीच; त्यामुळे त्यांनी त्वरित नोकरीचा राजीनामा दिला आणि चित्रपटसृष्टीतील आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली.
सुरुवातीच्या काळात त्यांना फारसे यश मिळाले नाही, तरीही हार मानली नाही.
त्यांचा पहिला चित्रपट 'रंगीली' 1952 मध्ये प्रदर्शित झाला. सुरुवातीला त्यांना फारसे यश मिळाले नाही, तरीही त्यांनी हार न मानता 'मदर इंडिया', 'पाकीजा', 'वक्त', 'हीर रांझा', 'सौदागर' आणि 'तिरंगा' यांसारख्या अनेक अविस्मरणीय चित्रपटांमध्ये काम केले. हळूहळू त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अत्यंत प्रभावी आणि दमदार अभिनेता म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली. आपल्या कारकिर्दीत त्यांनी सुमारे 70 चित्रपटांमध्ये काम केले.
गोविंदाने दिलेल्या भेटवस्तूचा अपमान
गोविंदाशी संबंधित एक प्रसिद्ध किस्सा आहे. 'जंगबाज' चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यान, गोविंदाने राज कुमार यांना एक सुंदर शर्ट भेट दिला होता. गोविंदाला वाटत होते की राज कुमार तो शर्ट घालतील, पण काही दिवसांनी जेव्हा तो सेटवर आला, तेव्हा त्याने पाहिले की त्याच शर्टला कापून त्याचा हातरुमाल बनवण्यात आला होता. हे पाहून गोविंदाला धक्काच बसला.
गोविंदाच्या आकलनापलीकडची गोष्ट
'तिरंगा' सारख्या चित्रपटांमध्ये राज कुमार यांच्यासोबत दिग्दर्शक मेहुल कुमार यांनी काम केलेले त्यांनी हा संपूर्ण किस्सा सांगितला; गोविंदाने राज कुमार यांना शर्ट गिफ्ट दिला होता आणि राज कुमार यांनी त्याचे रुमाल करून घेतले होते. 'बॉलिवूड ठिकाणा' शी बोलताना मेहुल कुमार म्हणाले, "एकदा गोविंदाने सेटवर अतिशय भडक रंगाचा शर्ट घातला होता, जो राज कुमार यांना खूप आवडला. त्यांनी जेव्हा त्या शर्टचे कौतुक केले, तेव्हा त्या कौतुकामागील टोमणा गोविंदाला समजला नाही आणि त्याने दुसऱ्या दिवशी त्यांना तसाच एक शर्ट भेट दिला. दुसऱ्याच दिवशी, सेटवरच राज कुमार यांनी त्या शर्टचे रुमाल करून घेतले. ते त्या रुमालाचा वापर हात आणि नाक पुसण्यासाठी करू लागले. हे पाहून गोविंदाला काहीच प्रतिक्रिया देता आली नाही, त्याला नक्कीच अवघडल्यासारखे वाटले असणार."
राजकुमार यांनी त्याला विचारले, "मेहुल, तो नेहमीच नाचत असतो का?"
राजकुमार यांनी मेहूल यांना गोविंदाबद्दल एक प्रश्न विचारला होता की, " 'मेहुल, तो नेहमीच नाचत असतो का?' हे ऐकून मला हसू आले आणि मी म्हणालो, 'तो डान्सर आहे.' त्यावर राजकुमार यांची प्रतिक्रिया होती, 'मग तो सेटवरही का नाचत असतो?' अर्थात, त्यांनी हे कधीच गोविंदाला थेट सांगितले नाही."
दमदार भूमिका आणि अभिनयासाठी प्रशंसा
आपल्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी अनेक पुरस्कार जिंकले. दिल एक मंदिर आणि वक्त यांसारख्या चित्रपटांसाठी त्यांना फिल्मफेअर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांच्या दमदार भूमिका आणि अभिनयकौशल्याची त्यांचे बरेच कौतुक झाले. आयुष्याच्या अखेरच्या काळात राजकुमार यांना घशाच्या कर्करोगाचा सामना करावा लागला, ज्याचा परिणाम त्यांच्या आवाजावरही झाला होता. 3 जुलै 1996 रोजी वयाच्या 69 व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.