मुंबई: जून महिन्याच्यी सुरुवात होताच सर्वसामान्य लोकांना महागाईचा आणखी एक धक्का बसला आहे. तेल कंपन्यांनी 5-किलोच्या एफटीएल सिलेंडरच्या दरात 11 रुपयांनी वाढ केली आहे. हे नवीन दर 1 जून 2026 पासून लागू झाले आहेत.
दिल्लीत 19-किलोग्रामच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलेंडरच्या दरात 42 रुपयांची वाढ करण्यात आली असून, 1 जूनपासून त्याची किरकोळ किंमत प्रति सिलेंडर 3113.5रुपये झाली आहे. या बदलाचा परिणाम इतर शहरांवरही झाला आहे; कोलकातामध्ये 19-किलोग्रामच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलेंडरची किंमत 53.5 रुपयांनी वाढून 3,255.5 रुपये झाली आहे.
एफटीएल सिलेंडर म्हणजे काय?
एफटीएल (फ्री ट्रेड एलपीजी) सिलेंडर हा सामान्य घरगुती अनुदानित सिलेंडरपेक्षा वेगळा असतो. याचा वापर प्रामुख्याने लहान व्यवसाय, दुकाने, खाद्यपदार्थांचे स्टॉल्स, तात्पुरती स्वयंपाकघरे आणि प्रवासादरम्यान केला जातो. ज्यांना कमी प्रमाणात गॅसची आवश्यकता असते किंवा जे वारंवार प्रवास करतात, त्यांच्यासाठीही हा 5-किलोचा सिलेंडर सोयीस्कर मानला जातो.एलपीजीच्या किमती का वाढल्या?
तेल कंपन्या दर महिन्याच्या पहिल्या तारखेला एलपीजीच्या दरांचा आढावा घेतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या आणि गॅसच्या किमतींमधील चढ-उतारानुसार दरांमध्ये बदल केला जातो. अलिकडच्या काळात, जागतिक बाजारात ऊर्जा दरांवर दबाव वाढला आहे. मध्य पूर्वेतील सध्याचा तणाव आणि पुरवठ्याबाबतची चिंता यांचाही गॅस बाजारावर परिणाम होत आहे.सर्वाधिक फटका कोणाला बसेल?
5-किलो सिलेंडरच्या दरवाढीचा सर्वाधिक परिणाम लहान दुकानदार, चहाचे स्टॉल, खाद्यपदार्थ विक्रेते आणि लहान व्यवसायांवर होऊ शकतो. ₹11 ची वाढ जरी मोठी वाटत नसली तरी, आधीच सतत वाढणाऱ्या खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर यामुळे लहान व्यवसायांचा खर्च आणखी वाढू शकतो.घरगुती सिलेंडरची काय परिस्थिती?
सध्या, 14.2-किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलेंडरच्या दरात कोणताही बदल झालेला नाही. घरगुती ग्राहकांना दिलासा देण्यासाठी तेल कंपन्यांनी त्याचे दर स्थिर ठेवले आहेत. बाजार तज्ज्ञांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीच्या आधारावर येत्या काही महिन्यांत एलपीजीच्या दरांचा पुन्हा आढावा घेतला जाऊ शकतो. जूनच्या सुरुवातीला लहान एलपीजी सिलिंडरच्या दरात झालेली वाढ ऊर्जा बाजारातील अस्थिरता दर्शवते. येत्या काही महिन्यांत घरगुती सिलिंडर, पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती कशा बदलतात याकडे आता लोकांचे लक्ष असेल.रविवारी, सरकारने पेट्रोल, डिझेल आणि विमान इंधनावरील निर्यात शुल्कात कपात जाहीर केली. नवीन दर आजपासून लागू झाले आहेत. पेट्रोलच्या निर्यातीवरील शुल्क प्रति लिटर ₹1.5 निश्चित करण्यात आले आहे. डिझेलच्या निर्यातीवरील शुल्क प्रति लिटर ₹13.5 ठेवण्यात आले आहे. एटीएफ निर्यातीवरील शुल्क प्रति लिटर ₹9.5निश्चित करण्यात आले आहे. देशांतर्गत वापरासाठीच्या पेट्रोल आणि डिझेलवरील सध्याचे उत्पादन शुल्क दर अपरिवर्तित राहिले आहेत, म्हणजेच देशांतर्गत इंधन खरेदी करणाऱ्यांवर कोणताही परिणाम होणार नाही.