टाटा पॉवरने (tata power) भारतात मेंब्रेन-आधारित तरंगते सौर तंत्रज्ञान सादर करण्यासाठी नॉर्वे-स्थित (norway) नवीकरणीय ऊर्जा तंत्रज्ञान कंपनी ओशन सनसोबत भागीदारी केली आहे आणि महाराष्ट्रातील ( maharashtra) पुण्याजवळील ( pune) मुळशी जलाशयात एक प्रायोगिक प्रकल्प नियोजित आहे.
प्रस्तावित 300 किलोवॅट पीक क्षमतेच्या या प्रायोगिक प्रकल्पाचा उद्देश भारतीय हवामानाच्या परिस्थितीत या नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाची कार्यक्षमता, विश्वसनीयता, किफायतशीरपणा आणि विस्तारक्षमता यांचे मूल्यांकन करणे आहे.
दुसऱ्या भारत-ईएफटीए समृद्धी शिखर परिषदेच्या निमित्ताने या भागीदारी करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली, ज्यामुळे स्वच्छ ऊर्जा आणि तांत्रिक नवोपक्रमात भारत आणि नॉर्वे यांच्यातील वाढते सहकार्य अधोरेखित झाले.
परस्पर जोडलेल्या तरंगत्या प्लॅटफॉर्मचा वापर करणाऱ्या पारंपरिक तरंगत्या सौर प्रतिष्ठापनांच्या विपरीत, ओशन सनच्या तंत्रज्ञानामध्ये सौर फोटोव्होल्टेइक (PV) मॉड्यूल्स एका पातळ, लवचिक मेंब्रेनवर बसवले जातात, जो थेट पाण्याच्या पृष्ठभागावर तरंगतो.
या रचनेमुळे संरचनात्मक गरजा कमी होऊ शकतात आणि वाहतूक व प्रतिष्ठापना सोपी होऊ शकते. पॅनेल्स पाण्याच्या जवळ असल्यामुळे त्यांना थंड ठेवण्यासही मदत होऊ शकते, ज्यामुळे वीज निर्मितीची कार्यक्षमता संभाव्यतः सुधारू शकते.
या प्रायोगिक प्रकल्पात ऊर्जा निर्मिती, क्षमता वापर, प्रतिष्ठापनेसाठी लागणारा वेळ, देखभालीची आवश्यकता, विश्वसनीयता, भांडवली खर्च आणि एकूण व्यावसायिक व्यवहार्यता यांसारख्या अनेक मापदंडांवर या तंत्रज्ञानाची पारंपरिक तरंगत्या सौर प्रणालींशी तुलना केली जाईल.
या उपक्रमामुळे मौल्यवान कार्यान्वयनविषयक माहिती निर्माण होण्याची आणि हे तंत्रज्ञान संपूर्ण भारतात मोठ्या प्रमाणावर तैनात केले जाऊ शकते की नाही हे ठरविण्यात मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ सोलर (solar) एनर्जी (NISE) च्या अंदाजानुसार, भारताकडे 102 GWp पेक्षा जास्त संभाव्य तरंगती सौर क्षमता आहे.
तसेच त्यामुळे, छतावरील आणि जमिनीवर बसवलेल्या सौर प्रतिष्ठापनांसोबतच, जलाशय आणि इतर जलस्रोत देशाच्या नवीकरणीय ऊर्जा पायाभूत सुविधांचा विस्तार करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.
मुळशी येथील प्रायोगिक प्रकल्पामुळे, हे तंत्रज्ञान भारतीय परिस्थितीसाठी किती योग्य आहे याबद्दल अंतर्दृष्टी मिळण्याची आणि भविष्यातील प्रकल्पांसाठी त्याची तांत्रिक व व्यावसायिक व्यवहार्यता स्थापित करण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
हे सहकार्य नाविन्यपूर्ण नवीकरणीय ऊर्जा उपायांचा शोध घेण्याच्या आणि भारताची स्वच्छ ऊर्जा परिसंस्था मजबूत करण्याच्या दिशेने टाकलेले आणखी एक पाऊल आहे.

