प्राचीन काळापासून आयुर्वेदामध्ये महत्त्वाचे स्थान असलेल्या दालचिनीचे नियमित सेवन केल्याने शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉल झपाट्याने कमी होण्यास मदत होते. जाणून घ्या या बहुगुणी मसाल्याचे आरोग्यासाठी असणारे विविध फायदे आणि खाण्याची योग्य पद्धत.
भारतीय खाद्यसंस्कृतीत शतकानुशतकांपासून मसाल्यांना विशेष स्थान आहे, ज्यातील अनेक मसाले त्यांच्या औषधी गुणधर्मांमुळे आयुर्वेदामध्ये आवर्जून वापरले जातात. असाच एक अत्यंत गुणकारी मसाला म्हणजे ‘दालचिनी’. अन्नाची चव वाढवण्यासोबतच आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरणाऱ्या दालचिनीच्या सेवनात गेल्या काही वर्षांत बरीच वाढ झाली आहे, कारण कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यासाठी हा मसाला अत्यंत प्रभावी मानला जातो. शरीरात कोलेस्ट्रॉलची मात्रा वाढल्यास रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळा निर्माण होऊन हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोकसारख्या गंभीर समस्या उद्भवू शकतात. अशा वेळी स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असणारी दालचिनी वाईट कोलेस्ट्रॉल (LDL) आणि ट्रायग्लिसराइड्स कमी करण्याचे काम करते, तर सोबतच चांगले कोलेस्ट्रॉल (HDL) टिकवून ठेवण्यास मदत करते.
तज्ञांच्या मते, दालचिनीमध्ये असणारे ‘सिनामलडीहाइड’ आणि इतर शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट्स शरीरातील रक्तप्रवाह सुरळीत ठेवतात आणि धमन्यांमध्ये फॅट किंवा चरबी जमा होण्यास प्रतिबंध करतात. दररोज नियमितपणे १ ते ६ ग्रॅम (फक्त चिमूटभर) दालचिनीचे सेवन केल्याने कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित राहण्यास मोठी मदत होते. अनेकांना कोमट पाण्यात दालचिनी पावडर टाकून पिणे आवडते, तर काही जण चहामध्ये, ओटमीलवर, स्मूदीमध्ये किंवा दह्यामध्ये तिचा वापर करतात. सकाळी रिकाम्या पोटी कोमट पाण्यासोबत चिमूटभर दालचिनी घेणे खूप गुणकारी ठरू शकते. मात्र, तिचे अतिसेवन टाळावे कारण ते शरीरासाठी हानिकारक ठरू शकते.
कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यासोबतच दालचिनीचे शरीरासाठी इतरही अनेक फायदे आहेत. हा मसाला टाईप-२ मधुमेह नियंत्रणात ठेवण्यास, शरीरातील सूज कमी करण्यास आणि चयापचय (Metabolism) क्रिया सुधारण्यास मदत करतो. तसेच, रोगप्रतिकारशक्ती मजबूत करणे, पचनक्रिया सुधारणे आणि लठ्ठपणा कमी करण्यासाठीही दालचिनी फायदेशीर ठरते. जरी दालचिनी आरोग्यासाठी उत्तम असली, तरी गर्भवती महिलांनी किंवा गंभीर आजार असणाऱ्यांनी डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय याचे सेवन करू नये.
