Cricket Umpire Career Guide: क्रिकेट मॅचमध्ये खेळाडूंच्या प्रत्येक चौकार-षटकारावर आणि प्रत्येक खेळीवर सर्वांची नजर असते. परंतु, मैदानावर असे दोन व्यक्ती उभे असतात. ज्यांचा एक निर्णय संपूर्ण खेळाचा नूर बदलू शकतो.
हे लोक टीमचा भाग नसूनही त्यांच्याशिवाय क्रिकेटचा सामना होऊ शकत नाही. आपण बोलत आहेत क्रिकेट अंपायरबद्दल..
ते आयपीएल (IPL) पासून ते वर्ल्ड कपपर्यंतच्या सामन्यापर्यंत महत्त्वाची भूमिका बचावताना दिसतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का की अंपायर कसे बनता येते? किंवा या पदासाठी किती शिक्षण आवश्यक आहे? आणि या क्षेत्रातील करिअर कसे असेल? चला तर मग जाणून घेऊया या सर्व प्रश्नांची उत्तरे जाणून घेऊया..
क्रिकेट अंपायर बनण्यासाठी कोणत्या पात्रतेची गरज असते?
जर तुम्हाला क्रिकेट अंपायर व्हायचे असेल तर तुम्हाला या खेळाच्या नियमांची उत्तम समज असणे आवश्यक आहे. तसेच ज्यांनी क्रिकेट खेळलेले आहे त्यांना यासाठी प्रथम प्राधान्य दिले जाते, कारण त्यांना प्रत्यक्ष खेळाचा अनुभव असतो व ते अचूक निर्णय घेण्यास सक्षम असतात.
तज्ञाच्या मते, क्रिकेट अंपायर बनण्यासाठी उत्तम संभाषण कौशल्ये (Communication Skills) किंवा इंग्रजी भाषेचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे. आंतरराष्ट्रीय सामन्यामध्ये इंग्रजीलाच मुख्य भाषा मानली जाते. वयोमर्यादेत बोलायचे झाल्यास उमेद्वारांचे वय किमान १८ वर्ष आणि कमाल ४० वर्ष असणे आवश्यक आहे.
क्रिकेट अंपायर बनण्यासाठी उमेद्वाराला संबंधित राज्याच्या क्रिकेट असोसिएशनमध्ये अर्ज करणे गरजेचे असते. तसेच त्याने किमान १२ पास असणे अनिवार्य असते.
बीसीसीआय (BCCI) सोबत कसे जोडले जाऊ शकतात?
या क्षेत्रात पुढे जाण्यासाठी सुरुवातीला स्थानिक अंपायरिंगचा अनुभव असणे आवश्यक आहे. यानंतर स्टेट असोसिएशनकडून ज्या उमेद्वारांची नावे पाठवली जातात. त्यांना बीसीसीआयच्या परीक्षेत बसावे लागते. अनेकवेळा स्टेट असोसिएशन परीक्षा घेतात आणि नंतर उत्तीर्ण उमेद्वारांना बीसीसीआयकडे परीक्षेस पाठवतात.
या उमेद्वारांना लेखी परीक्षा (Theory), प्रात्यक्षिक (Practical) आणि तोंडी परीक्षा (Viva) या तिन्ही टप्प्यातून जावे लागते. या सर्व परिक्षेमध्ये ९०% गुण मिळवणे अनिवार्य आहे.
ही परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर उमेद्वारांना सुरुवातील दिलीप ट्रॉफी, रणजी ट्रॉफी, टी-२० आणि टी-२० सारख्या देशांतर्गत सामन्यांमध्ये अंपायरिंगची संधी मिळते. या सामन्याच्या ६ वर्षाच्या अनुभवावरून आयपीएल (IPL) सामन्यांमध्ये संधी मिळते आणि नंतर आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये संधी मिळते. बीसीसीआय दर 3 वर्षातून एकदा ही भरती काढते.
क्रिकेट अंपायरचा पगार किती असतो?
अंपायरचा पगार हा त्याच्या अनुभवानुसार असतो. साधारणत एका आंतरराष्ट्रीय अंपायरची वार्षिक कमाई ७५ लाख रुपयांपासून ते १.७ कोटी रुपयांच्या दरम्यान असते.

