- १९८५ ते २०१७ या ३२ वर्षांच्या काळात भारताने श्रीलंकेत २४ कसोटी सामने खेळले असून, त्यात ९ विजय, ७ पराभव आणि ८ अनिर्णित सामन्यांचा समावेश आहे
- तथापि, भारतीय संघाने श्रीलंकेच्या भूमीवर आपले सलग पाच कसोटी सामने जिंकले आहेत
- कर्णधार शुभमन गिलच्या नेतृत्वाखालील १५ सदस्यीय संघापैकी १२ खेळाडू श्रीलंकेत प्रथमच लाल चेंडूने खेळणार आहेत
India Vs Sri Lanka खेळाच्या इतिहासाकडे पाहिल्यास, भारतीय संघाने १९८५ ते २०१७ या ३२ वर्षांच्या कालावधीत श्रीलंकेत एकूण २४ कसोटी सामने खेळले आहेत. यापैकी भारताने नऊ सामने जिंकले, सात गमावले आणि आठ अनिर्णित राहिले. तथापि, गेल्या काही वर्षांत भारताचेच वर्चस्व राहिले असून, त्यांनी श्रीलंकेच्या भूमीवर आपले शेवटचे पाचही कसोटी सामने जिंकले आहेत.
परिस्थिती आहे आव्हानात्मक
यावेळी परिस्थिती थोडी वेगळी आणि अधिक आव्हानात्मक आहे. १५ सदस्यीय भारतीय संघापैकी १२ खेळाडू श्रीलंकेत प्रथमच कसोटी सामना खेळणार आहेत. यामध्ये कर्णधार शुभमन गिल, वेगवान गोलंदाज जसप्रीत बुमराह, आक्रमक यष्टीरक्षक-फलंदाज ऋषभ पंत आणि वेगवान गोलंदाज मोहम्मद सिराज यांसारख्या मोठ्या नावांचा समावेश आहे. या अनुभवी खेळाडूंनी जगाच्या इतर भागांमध्ये तिरंगा फडकवला असेल, पण श्रीलंकेच्या फिरकीला साथ देणाऱ्या खेळपट्ट्यांवर लाल चेंडूने खेळण्याचा त्यांचा अनुभव पहिल्यांदाच तपासला जाईल.
लंका बुडणार अन् झोप उडणार! कर्दनकाळ इज बॅक; Jasprit Bumrah ने पास केली फिटनेस टेस्ट, आता धुरळा
१९८५ चा पहिला दौरा आणि सुरुवातीचे अडथळे
भारताने १९८५ मध्ये कपिल देव यांच्या नेतृत्वाखाली श्रीलंकेचा पहिला दौरा केला. तो दौरा सोपा नव्हता. ३० ऑगस्ट १९८५ रोजी कोलंबो येथील एसएससी मैदानावर खेळला गेलेला पहिला कसोटी सामना अनिर्णित राहिला. त्यानंतर, ६ सप्टेंबर १९८५ रोजी श्रीलंकेने पीएसएस मैदानावर भारताचा १४९ धावांनी दारुण पराभव केला. १४ सप्टेंबर रोजी कँडी येथे मालिकेतील अंतिम सामना अनिर्णित राहिला आणि भारताने मालिका गमावली.
१९९० च्या दशकातील संघर्ष आणि पहिला विजय
भारताने १९९३ मध्ये पुन्हा एकदा श्रीलंकेत पदार्पण केले. कँडी येथील पहिला सामना अनिर्णित राहिल्यानंतर, भारताने २७ जुलै १९९३ रोजी कोलंबो (एसएससी) येथे यजमानांना २३५ धावांनी पराभूत करून श्रीलंकेच्या भूमीवर आपला पहिला कसोटी विजय मिळवला. तथापि, ४ ऑगस्ट रोजी कोलंबो (पीएसएस) येथे खेळला गेलेला तिसरा कसोटी सामना अनिर्णित राहिला. त्यानंतर १९९७ मध्ये आरपीएस आणि एसएससी येथे झालेले सामनेही अनिर्णित राहिले.
१९९९ आशियाई चॅम्पियनशिप आणि २००१ संयुक्त दौरा
१९९९ मध्ये २४ फेब्रुवारी रोजी एसएससी येथे खेळला गेलेला आशियाई कसोटी चॅम्पियनशिपचा सामनाही अनिर्णित राहिला. त्यानंतर, २००१ मध्ये, सौरव गांगुलीच्या नेतृत्वाखाली, भारताला १४ ऑगस्ट रोजी गॉल येथे १० गडी राखून दारुण पराभव पत्करावा लागला. जरी भारताने २२ ऑगस्ट रोजी कॅंडी येथे ७ गडी राखून विजय मिळवत पुनरागमन केले असले तरी, २९ ऑगस्ट रोजी एसएससी येथे श्रीलंकेने भारताला एक डाव आणि ७७ धावांनी पराभूत केले.
२००८ चे मिस्ट्री स्पिन आव्हान आणि २०१० चा थरार
२००८ च्या दौऱ्याने भारतीय चाहत्यांसाठी कटू आठवणी जाग्या केल्या, कारण २३ जुलै रोजी एसएससी येथे अजंथा मेंडिसच्या मिस्ट्री स्पिनसमोर भारताला एक डाव आणि २३९ धावांनी पराभव पत्करावा लागला. भारताने ३१ जुलै रोजी गॉल येथे १७० धावांनी विजय मिळवत पुनरागमन केले, परंतु ८ ऑगस्ट रोजी पीएसएस येथे ८ गडी राखून मालिका गमावली. २०१० हे वर्षही आव्हानात्मक ठरले. १८ जुलै रोजी गॉल येथे भारताला १० गडी राखून पराभव पत्करावा लागला, २६ जुलै रोजी एसएससी येथील सामना अनिर्णित राहिला आणि त्यानंतर ३ ऑगस्ट रोजी पीएसएस येथे ५ गडी राखून रोमांचक विजय मिळवत भारताने मालिका १-१ अशी बरोबरीत आणली.
२०१५ चा टर्निंग पॉइंट
२०१५ चा श्रीलंका दौरा हा भारतीय क्रिकेट इतिहासातील सर्वात महत्त्वाच्या टप्प्यांपैकी एक मानला जातो. १२ ऑगस्ट २०१५ रोजी, विराट कोहलीच्या नेतृत्वाखालील भारताला गॉल कसोटीत ६३ धावांनी दारुण पराभव पत्करावा लागला. श्रीलंकेच्या भूमीवरील भारताचा हा शेवटचा कसोटी पराभव होता. त्या पराभवानंतर भारतीय संघाने मागे वळून पाहिले नाही. त्याच दौऱ्यात, भारताने २० ऑगस्ट रोजी पीएसएस येथे श्रीलंकेला २७८ धावांनी आणि २८ ऑगस्ट रोजी एसएससी येथे ११७ धावांनी पराभूत करून २-१ असा ऐतिहासिक मालिका विजय मिळवला.
२०१७ चे वर्चस्व
२०१७ मध्ये भारताने श्रीलंकन संघाचा पूर्णपणे धुव्वा उडवला. २६ जुलै २०१७ रोजी गॉल येथे ३०४ धावांनी, ३ ऑगस्ट रोजी एसएससी येथे एक डाव आणि ५३ धावांनी, आणि १२ ऑगस्ट रोजी पल्लेकेले येथे एक डाव आणि १७१ धावांनी दणदणीत विजय मिळवून भारताने मालिका ३-० ने जिंकली.
IND Vs SL: लंकेची वाट लावणार Team India! भारतीय संघ डरकाळी फोडण्यासाठी सज्ज; काय सांगतो रेकॉर्ड?
जुनी कामगिरी आणि नवीन आव्हाने
मालिकेच्या निकालांवर नजर टाकल्यास, भारत १९८५, १९९३, २००१ आणि २००८ मधील चारही मालिकांमध्ये अपयशी ठरला, तर २०१० ची मालिका १-१ अशी बरोबरीत संपली. तथापि, भारताने २०१५ (२-१) आणि २०१७ (३-०) मध्ये शेवटच्या दोन मालिका जिंकून आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे.
२०२६ च्या दौऱ्याची मोठी जबाबदारी
आता २०२६ मध्ये, जेव्हा भारतीय संघ नऊ वर्षांनंतर श्रीलंकेत कसोटी मालिका खेळत असेल, तेव्हा त्यांच्यासमोर गेल्या पाच कसोटी सामन्यांमधील विजयाची मालिका कायम ठेवण्याची मोठी जबाबदारी असेल. इतिहासाची ही भक्कम परंपरा पुढे नेण्याची जबाबदारी १२ नवीन खेळाडू आणि युवा कर्णधार शुभमन गिलच्या खांद्यावर आहे.