कुलगामच्या केलम भागात एका विटभट्टीवर काम करणाऱ्या छत्तीसगडमधील दोन अत्यंत गरीब आणि निष्पाप स्थलांतरित मजुरांवर अंधाधुंद गोळीबार करून त्यांची हत्या करण्यात आली. दीपक आणि भूपेंद्र अशी या दुर्दैवी मजुरांची नावे असून, ते स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या पोटाची खळगी भरण्यासाठी काश्मीर खोऱ्यात आले होते. या अचानक झालेल्या गोळीबारामुळे संपूर्ण परिसरात प्रचंड घबराट पसरली असून, सुरक्षा दलांनी संपूर्ण परिसर वेढून मोठी शोधमोहीम (Cordon and Search Operation) सुरू केली आहे.

हा भीषण हल्ला अशा वेळी घडवून आणला गेला आहे, जेव्हा भारत-पाकिस्तान सीमेपलीकडे म्हणजेच पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये (PoK) अत्यंत गंभीर आणि स्फोटक परिस्थिती निर्माण झाली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून पीओकेमधील नागरिक पाकिस्तानच्या जुलमी सरकारविरोधात आणि लष्कराच्या अत्याचाराविरोधात रस्त्यावर उतरले आहेत. तेथील निदर्शनांवर झालेल्या हिंसक कारवाईत ५० हून अधिक स्थानिक नागरिकांचा मृत्यू झाल्याच्या बातम्या समोर आल्या आहेत. त्यामुळे राजकीय विश्लेषक आणि सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, पीओकेमधील स्वतःचे मोठे अपयश लपवण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष विचलित करण्यासाठी पाकिस्तानची गुप्तहेर संस्था आयएसआय (ISI) आणि त्यांच्या पोसलेल्या दहशतवादी संघटनांनी काश्मीरमध्ये हा भ्याड हल्ला घडवून आणला आहे.

पीओकेमधील अशांतता आणि पाकिस्तानची जुनी कुटिल रणनीती

पाकिस्तान जेव्हा जेव्हा स्वतःच्या अंतर्गत आर्थिक संकट, राजकीय अस्थिरता किंवा प्रांतीय उद्रेकात अडकतो, तेव्हा तेथील लष्कर आणि सरकार आपल्या अपयशावर पडदा टाकण्यासाठी काश्मीर खोऱ्यात दहशतवादी कारवाया वाढवते. सध्या पाकव्याप्त काश्मीरमधील नागरिक अन्नधान्याची टंचाई, वीजदरातील प्रचंड वाढ, बेरोजगारी आणि मानवाधिकार उल्लंघनाविरुद्ध तीव्र आंदोलन करत आहेत. परिस्थिती पूर्णपणे नियंत्रणाबाहेर गेल्यामुळे पाकिस्तानी लष्कर तेथील नागरिकांचा आवाज दडपण्यासाठी बळाचा वापर करत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nepal Violence : नेपाळमध्ये धार्मिक तणावाचा भडका; जनकपूरसह 4 जिल्ह्यांत संचारबंदी लागू, 3 ठार तर 8 जणांना अटक

या मोठ्या हिंसाचारावरून आणि जागतिक स्तरावर होणाऱ्या नामुष्कीपासून बचाव करण्यासाठी पाकिस्तानने काश्मीर खोऱ्यात पुन्हा एकदा आपल्या प्रायोजित दहशतवाद्यांना सक्रिय केले आहे. कुलगाममधील केलम भागात झालेला हा हल्ला याच व्यापक आणि दीर्घकालीन रणनीतीचा एक भाग असल्याचे मानले जात आहे. भारतीय सुरक्षा यंत्रणांनी अद्याप या दोन्ही घटनांमधील थेट संबंधांबद्दल अधिकृत विधान केलेले नसले, तरी यामागील टायमिंग आणि इतिहास पाकिस्तानच्या कारस्थानाकडेच बोट दाखवतो.

स्थलांतरित कामगारांनाच दहशतवादी लक्ष्य का करत आहेत?

काश्मीर खोऱ्यात गेल्या काही वर्षांपासून दहशतवादी संघटनांनी आपली रणनीती बदलली असून, ते ‘सोपी आणि असुरक्षित’ (Soft Targets) लक्ष्ये निवडत आहेत. छत्तीसगड, बिहार किंवा पंजाबमधून आलेले हे स्थलांतरित मजूर काश्मीरच्या स्थानिक पायाभूत सुविधा, शेती आणि विटभट्ट्यांसारख्या उद्योगांना मोठा आधार देतात. त्यांच्यावर थेट हल्ला करून दहशतवाद्यांना खालील प्रमुख उद्दिष्टे साध्य करायची आहेत:

• खोऱ्यात भीतीचे वातावरण निर्माण करणे: सर्वसामान्य नागरिक आणि बाहेरून आलेल्या कामगारांमध्ये भीती पसरवून काश्मीरमधील सामान्य होत चाललेले जनजीवन विस्कळीत करणे.
• स्थानिक अर्थव्यवस्थेला धक्का देणे: स्थलांतरित मजूर भीतीपोटी पळून गेल्यास काश्मीरमधील बांधकाम आणि उद्योग क्षेत्र ठप्प पडू शकते, ज्यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेचे मोठे नुकसान होईल.
• आंतरराष्ट्रीय लक्ष वेधणे: अमरनाथ यात्रेदरम्यान किंवा विशेष प्रसंगी असे हल्ले करून काश्मीरचा मुद्दा पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय पटलावर चर्चेत आणण्याचा प्रयत्न करणे.

गेल्या जवळपास २१ महिन्यांतील स्थलांतरित कामगारांवर झालेला हा सर्वात मोठा आणि प्राणघातक हल्ला मानला जात आहे. याआधी २०१९, २०२१ आणि २०२२ मध्येही दहशतवाद्यांनी निष्पाप मजुरांना अशाच प्रकारे निशाणा बनवले होते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan Gang War: 'धुरंधर' चित्रपटातील गुंड उझैर बलोचच्या भावावर कराचीत गोळीबार; प्रकृती अत्यंत गंभीर

सुरक्षा दलांची कठोर कारवाई आणि तपासाचे आदेश

या दुर्दैवी आणि अमानुष घटनेनंतर संपूर्ण देशात तीव्र संतापाची लाट उसळली आहे. जम्मू आणि काश्मीरचे नायब राज्यपाल मनोज सिन्हा आणि मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांनी या हल्ल्याचा तीव्र शब्दांत निषेध केला आहे. मृत मजुरांच्या कुटुंबांना आर्थिक मदत जाहीर करण्यात आली असून, पोलीस महासंचालक (DGP) आणि वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांना या घटनेतील जबाबदार दहशतवाद्यांचा तात्काळ खात्मा करण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले गेले आहेत.

सध्या संपूर्ण कुलगाम आणि लगतच्या भागात भारतीय लष्कर, सीआरपीएफ (CRPF) आणि जम्मू-काश्मीर पोलिसांच्या संयुक्त पथकाने शोधमोहीम तीव्र केली आहे. या भ्याड कृत्यामागे असलेल्या लष्कर-ए-तोयबाच्या (LeT) मुखवटा संघटनांचा शोध घेतला जात असून, त्यांना लवकरच कायद्याच्या कचाट्यात आणले जाईल, असा ठाम विश्वास सुरक्षा यंत्रणांनी व्यक्त केला आहे.