दिल्लीत ‘नवभारत’द्वारे आयोजित ‘विकसित भारत लीडरशिप कॉन्क्लेव्ह २०२६’ मध्ये बोलताना गडकरी यांनी इथेनॉल आणि भविष्यातील इंधनांबाबत मोकळेपणाने भाष्य केले. त्यांनी आपल्या कुटुंबाच्या व्यावसायिक हितसंबंधांबाबतच्या आरोपांनाही उत्तर दिले; त्यांनी स्पष्ट केले की, जरी त्यांच्या कुटुंबाच्या मालकीच्या साखर कारखाने असले, तरी त्यांच्या कंपन्यांचे अस्तित्व केवळ इथेनॉल उत्पादनावर अवलंबून नाही. त्यांनी पुढे असेही अधोरेखित केले की, देशातील इथेनॉलच्या वाढत्या उत्पादनामुळे मका उत्पादक शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ झाली आहे, विशेषतः उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये.

ग्रीन हायड्रोजन: भविष्यातील इंधन

गडकरी ठामपणे सांगतात की, ग्रीन हायड्रोजन हे भविष्यातील सर्वात महत्त्वाचे इंधन ठरेल. ते स्वतः हायड्रोजनवर चालणारी ‘टोयोटा मिराई’ ही कार वापरतात. पाणी, कोळसा आणि बायोमास (जसे की कचरा, शेण आणि शेतीतील अवशेष) यांपासून हायड्रोजनचे उत्पादन करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट आहे. त्यांना विश्वास आहे की, यामुळे भारत इंधन आयात करणाऱ्या देशाकडून इंधन निर्यात करणाऱ्या देशात रूपांतरित होऊ शकतो.

इथेनॉलमुळे शेतकऱ्यांना फायदा

गडकरी १००% इथेनॉलवर चालणाऱ्या वाहनांना सक्रियपणे प्रोत्साहन देत आहेत. ते स्पष्ट करतात की, ऊसाचा रस, मका, तांदूळ आणि बांबू यांसारख्या पिकांपासून इथेनॉल तयार केले जाऊ शकते. शेतकरी केवळ ‘अन्नदाता’च नव्हे, तर ‘ऊर्जादाता’ही बनावेत, अशी त्यांची संकल्पना आहे. त्यांनी निदर्शनास आणून दिले की, ब्राझील आणि अमेरिकेसारख्या देशांमध्ये इथेनॉलचा यशस्वीपणे वापर केला जात आहे.

पिकांच्या अवशेषांपासून इंधन

गडकरी यांनी नमूद केले की, शेतीतील पिकांच्या अवशेषांपासून (stubble) बायो-सीएनजी (Bio-CNG) आणि शाश्वत विमान इंधन (SAF) तयार केले जात आहे. त्यांनी पानिपत येथील एका प्रकल्पाचा उल्लेख केला, जिथे सध्या दररोज सुमारे एक लाख लिटर इथेनॉल आणि विमान इंधन तयार केले जात आहे. त्यांना विश्वास आहे की, यामुळे पिकांचे अवशेष जाळण्याच्या समस्येचे निवारण होण्यास मदत होईल आणि त्याच वेळी शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्न मिळेल.

'भारत आता इंधनाची आयात नाही, तर निर्यात करणार', नवभारत कॉन्क्लेव्हमध्ये नितीन गडकरींनी सांगितला देशाचा पैसा वाचवण्याचा महाप्लॅन

मेथॅनॉल आणि बायो-बिटुमेनवर भर

नितीन गडकरी यांनी सांगितले की, सरकार कोळशापासून मेथॅनॉल तयार करण्याच्या तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देत आहे. त्यांना अशा भविष्याची कल्पना आहे जिथे बसेस आणि इतर वाहने मेथॅनॉल-मिश्रित इंधनावर चालतील. याव्यतिरिक्त, त्यांनी पिकांच्या अवशेषांपासून ‘बायो-बिटुमेन’ (सेंद्रिय डांबर) तयार करण्याच्या योजनांचाही उल्लेख केला; यामुळे रस्ते बांधकामात वापरल्या जाणाऱ्या आयातित बिटुमेनवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकेल.

बॅटरीच्या नवीन तंत्रज्ञानावर काम

इलेक्ट्रिक वाहने अधिक परवडणारी बनवण्यासाठी, सरकार केवळ लिथियम-आयन बॅटरींच्या पलीकडे जाऊन विचार करत आहे. गडकरी यांनी नमूद केले की, सोडियम-आयन, झिंक-आयन आणि ॲल्युमिनियम-एअर यांसारख्या पर्यायी बॅटरी तंत्रज्ञानावर काम सुरू आहे, ज्यामुळे भविष्यात इलेक्ट्रिक वाहनांची किंमत कमी होऊ शकेल.

भारताला ऊर्जा महासत्ता बनवण्याचे उद्दिष्ट

नितीन गडकरी यांचा ठाम विश्वास आहे की, योग्य तंत्रज्ञानाचा वापर करून देशात उपलब्ध असलेला कचरा आणि शेतीतील अवशेष यांचे इंधनात रूपांतर करता येऊ शकते. ‘वेस्ट टू वेल्थ’ (कचऱ्यातून संपत्ती) आणि ‘नॉलेज टू वेल्थ’ (ज्ञानातून संपत्ती) ही मॉडेल्स भारताला आर्थिकदृष्ट्या बळकट करतील, असे त्यांना वाटते. प्रदूषण कमी करणे, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि ऊर्जा क्षेत्रात आत्मनिर्भरता साधून भारताला ५ ट्रिलियन डॉलर्सची अर्थव्यवस्था बनवण्याच्या दिशेने नेणे हे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.

Modi Cabinet Expansion: मोदी मंत्रिमंडळ विस्तारात महाराष्ट्राची लॉटरी? ३ खाती राज्याच्या वाट्याला