- न्यायालयाच्या एका निर्णयाचा दुरुपयोग
- सेउटा शहरात अराजकता व हिंसाचार
- युरोपमध्ये खळबळ, सीमा बंद करण्याचा इशारा
युरोपीय देश स्पेनचा उत्तर आफ्रिकन किनाऱ्यावर वसलेला स्वायत्त प्रदेश 'सेउटा' (Ceuta) सध्या एका अभूतपूर्व आणि भीषण संकटाचा सामना करत आहे.
मोरोक्कोमधून आलेल्या सुमारे ६०,००० बेकायदेशीर स्थलांतरितांनी (Illegal immigration) एकाच वेळी शहरात घुसखोरी केल्यामुळे सेउटा आणि लगतच्या प्रदेशात युद्धासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. भुकेल्या आणि आक्रमक झालेल्या जमावाने शहरातील घरे, दुकाने लुटण्यास सुरुवात केली असून अनेक ठिकाणी रस्त्यावर उभ्या असलेल्या गाड्या पेटवून देण्यात आल्या आहेत. या अभूतपूर्व घुसखोरीदरम्यान झालेला हिंसाचार, समुद्रकिनारी झालेली चेंगराचेंगरी आणि पोहताना बुडून आतापर्यंत किमान १८ जणांचा मृत्यू झाला आहे. या अचानक उद्भवलेल्या संकटामुळे स्पेनसह संपूर्ण युरोपीय संघात (EU) खळबळ उडाली आहे.
या महासंकटामागे स्पेनच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा (Spanish Supreme Court) एक अलीकडील कायदेशीर निर्णय मुख्य कारण असल्याचे सांगितले जात आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने नुकताच असा महत्त्वपूर्ण निकाल दिला होता की, समुद्राच्या मार्गाने स्पेनच्या हद्दीत प्रवेश करणाऱ्या कोणत्याही स्थलांतरिताला योग्य कायदेशीर आणि न्यायालयीन प्रक्रियेशिवाय तात्काळ (Summary Return) मोरोक्कोमध्ये परत पाठवता येणार नाही. जमिनीवरील कुंपण ओलांडून येणाऱ्यांसाठी हे नियम वेगळे असले तरी, सागरी मार्गाने येणाऱ्यांना कायदेशीर संरक्षण मिळाल्याने मानवी तस्करांच्या (Human Traffickers) टोळ्यांनी या निकालाचा गैरफायदा घेतला. तस्करांनी 'आता स्पेनमध्ये समुद्रातून प्रवेश केल्यास कोणीही परत पाठवू शकत नाही,' असा चुकीचा प्रचार मोरोक्कन तरुणांमध्ये वेगाने पसरवला आणि काही तासांतच हजारो स्थलांतरित समुद्रमार्गे सेउटाच्या किनाऱ्यावर पोहचू लागले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran War: 'वेळ आली तर कारवाई अटळ', ट्रम्प यांचा इराणला इशारा; इराणचे नौदल अन् हवाई दल उद्ध्वस्त केल्याचा दावा
समुद्रमार्गे घुसखोरी आणि किनाऱ्यावर मृत्यूचे तांडव
मानवी तस्करांच्या चिथावणीला बळी पडलेले हजारो तरुण, मुले आणि महिला मोरोक्कोच्या फ्निदेक (Fnideq) आणि बेल्यौनेच (Belyounech) भागातून पोहत किंवा प्लास्टिकच्या लहान बोटी आणि टायर्सच्या साहाय्याने सेउटाच्या किनाऱ्याकडे निघाले. समुद्र खवळलेला असताना आणि सुरक्षिततेची कोणतीही साधने नसताना हजारो लोकांनी पाण्यात उड्या घेतल्या. ताराजाल (Tarajal Beach) समुद्रकिनारा ओलांडताना किनाऱ्यावरील खडकांवर आणि कुंपणावर प्रचंड चेंगराचेंगरी झाली.
या चेंगराचेंगरीत आणि खवळलेल्या समुद्रात बुडून किमान १८ जणांचा करुण अंत झाला, ज्यात अनेक लहान मुले आणि तरुणांचा समावेश आहे. सेउटाच्या नागरी प्रशासनाने आणि सुरक्षा रक्षक संघटनांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शहरात सर्वत्र भीषण मानवी आणि सामाजिक आणीबाणीची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. हजारो स्थलांतरित निवारा केंद्रांच्या क्षमतेपेक्षा जास्त असल्याने रस्ते, उद्याने आणि पायवाटांवर झोपले असून संपूर्ण शहरात भीतीचे वातावरण पसरले आहे.
घरे, दुकाने लुटली; रस्त्यांवर गोंधळ आणि हिंसाचार
सोशल मीडियावर समोर आलेले थरारक व्हिडिओ आणि स्थानिक प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, सेउटा शहराच्या रस्त्यांवर पूर्णपणे अराजकता माजली आहे. अन्न आणि निवाऱ्याच्या शोधात असलेले स्थलांतरितांचे जमाव जबरदस्तीने नागरिकांच्या घरांमध्ये आणि व्यापारी दुकानांमध्ये घुसले आहेत. दुकानांचे दरवाजे आणि खिडक्या तोडून माल लुटण्याच्या घटना घडल्या आहेत. अनेक ठिकाणी आंदोलकांनी आणि उपद्रवी तत्त्वांनी रस्त्यावरील वाहने पेटवून दिली असून सरकारी इमारतींवर दगडफेक केली आहे.
credit - social media and Twitter
स्थानिक नागरिक स्वतःच्या सुरक्षेसाठी घरांमध्ये कुलूप लावून बंदिस्त झाले आहेत. शहराचे अध्यक्ष जुआन जेसुस विवाझ (Juan Jesús Vivas) यांनी परिस्थिती अत्यंत गंभीर असल्याचे सांगत केंद्र सरकारकडे तातडीने आणीबाणी घोषित करण्याची आणि अतिरिक्त लष्कर तैनात करण्याची मागणी केली आहे. वाढत्या गर्दीमुळे आणि हिंसाचारामुळे स्थानिक पोलीस आणि नागरी रक्षक (Civil Guard) सुरक्षा दले पूर्णपणे हतबल झाली आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : F35 Crash: सॅन दिएगोमध्ये USचे अत्याधुनिक फायटर जेट कोसळले; मिरामार एअर बेसजवळ भीषण अपघात, लष्कराकडून चौकशी सुरू
स्पेन सरकारकडून लष्कर तैनात; पंतप्रधानांची धाव
परिस्थिती हाताबाहेर जात असल्याचे पाहून स्पेनचे पंतप्रधान पेद्रो सांचेझ (Pedro Sánchez) आणि गृहमंत्री फर्नांडो ग्रांडे-मार्लास्का यांनी तातडीने उच्चस्तरीय बैठक बोलावली. स्पेनच्या मुख्य भूमीवरून विशेष पोलीस तुकड्या आणि लष्कराच्या (Spanish Military) दुकड्या सेउटाच्या सीमेवर पाठवण्यात आल्या आहेत. लष्कराने सीमेवर कडक बंदोबस्त लावून नवीन घुसखोरी रोखण्याचे प्रयत्न सुरू केले आहेत.
पंतप्रधान पेद्रो सांचेझ यांनी या घटनेवर तीव्र दुःख व्यक्त करताना स्पष्ट केले की, हा थेट मानवी तस्करांच्या माफिया टोळ्यांचा कट आहे. न्यायालयाच्या निकालाचा विपर्यास करून चुकीची माहिती पसरवण्यात आली, ज्यामुळे हा भीषण अनर्थ घडला. स्पेन सरकारने आतापर्यंत सुमारे निम्म्या स्थलांतरितांना प्रक्रिया पूर्ण करून परत मोरोक्कोमध्ये पाठवले असल्याचे सांगितले असले तरी, अद्यापही सेउटा आणि शेजारील मेलिला (Melilla) प्रदेशात मोठा तणाव कायम आहे.
इटली आणि फ्रान्स आक्रमक: सीमा बंद करण्याचा इशारा
स्पेनमधील या अनपेक्षित घुसखोरीचा आणि हिंसाचाराचा थेट धक्का संपूर्ण युरोपीय संघाला बसला आहे. स्पेन हा युरोपीय संघाचा भाग असल्याने आणि शेंगेन कराराअंतर्गत (Schengen Agreement) एका देशातून दुसऱ्या देशात जाता येत असल्याने, हे बेकायदेशीर स्थलांतरित संपूर्ण युरोपमध्ये पसरतील अशी तीव्र भीती व्यक्त केली जात आहे. यावर इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी (Giorgia Meloni) यांनी अत्यंत कडक भूमिका घेतली आहे. 'ही युरोपच्या अंतर्गत सुरक्षेवर झालेली मोठी आघात यंत्रणा आहे,' असे सांगत मेलोनी यांनी इटली आपल्या सीमांचे रक्षण करण्यासाठी स्पेनसोबतचा शेंगेन खुला सीमा करार तात्पुरता रद्द/निलंबित करू शकते, असा थेट इशारा दिला आहे. त्याच वेळी, फ्रान्सनेही आपल्या सुरक्षेच्या कारणास्तव स्पेनसोबतच्या सीमांवर अतिरीक्त पोलीस तैनात करून तपासणी आणि नियंत्रण कडक केले आहे. युरोपमधील विरोधी पक्षांनी स्पेन सरकारच्या शिथिल स्थलांतर धोरणावर जोरदार टीका करण्यास सुरुवात केली आहे, ज्यामुळे युरोपीय महासंघात अंतर्गत राजकारण तापले आहे.