डॉक्टरांच्या मते, पायांची सतत होणारी जळजळ हे केवळ एक सामान्य लक्षण नसून नसा (Nerves), हार्मोन्स किंवा शरीरातील चयापचय क्रियेतील (Metabolism) समस्यांचे संकेत असू शकतात. म्हणूनच वेळीच हे संकेत समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

पायांची जळजळ का होते? | Burning Feet Syndrome News

वैद्यकीय भाषेत पायांच्या जळजळीच्या या स्थितीला 'बर्निंग फीट सिंड्रोम' (Burning Feet Syndrome) म्हटले जाते. ही समस्या तेव्हा उद्भवते जेव्हा काही कारणास्तव पायांच्या नसांवर परिणाम होतो. रीसर्चनुसार जेव्हा नसा व्यवस्थित काम करत नाहीत किंवा त्यांना सूज येते, तेव्हा पाय जळजळणे, मुंग्या येणे किंवा सुई टोचल्यासारखे वाटू लागते. अनेक प्रकरणांमध्ये ही समस्या रात्रीच्या वेळी जास्त वाढते, ज्यामुळे झोपेवरही परिणाम होतो.

बर्निंग फीट सिंड्रोम कोणत्या आजारामुळे होतो?

या समस्येमागील सर्वात सामान्य कारणांपैकी एक कारण म्हणजे मधुमेह (Diabetes). जेव्हा शरीरातील साखरेची पातळी सातत्याने वाढलेली असते, तेव्हा त्याचा परिणाम शरीरातील लहान नसांवर होतो आणि त्या खराब होऊ लागतात. या स्थितीला 'पेरिफेरल न्यूरोपॅथी' असे म्हणतात. ज्यामध्ये पायांमध्ये जळजळ होणे, बधीरपणा आणि मुंग्या जाणवतात. त्याचप्रमाणे किडनीशी संबंधित आजारांमध्ये शरीरात विषारी घटक (Toxins) साचू लागतात, ज्याचा नसांवर परिणाम होऊन जळजळ होऊ शकते.

बर्निंग फीट सिंड्रोम कोणत्या कमतरतेमुळे होतो?

व्हिटॅमिनची कमतरता हे देखील या समस्येचे एक मोठे कारण मानले जाते. विशेषतः व्हिटॅमिन बी12 (Vitamin B12) ची कमतरता नसांच्या आरोग्यावर थेट परिणाम करते. जेव्हा शरीरात या जीवनसत्त्वाची कमतरता निर्माण होते, तेव्हा नसांची कार्यक्षमता कमकुवत होते आणि पायांत जळजळ किंवा बधीरपणा जाणवू लागतो. याव्यतिरिक्त 'हायपोथायरॉइडिझम' म्हणजेच थायरॉइड हार्मोनची कमतरता देखील नसांच्या गतीला धीमे करते, ज्यामुळे ही समस्या उद्भवू शकते.

(: Water Fasting: फक्त पाणी पिऊन वजन कमी होऊ शकते का? वॉटर फास्टिंग म्हणजे आणि काय आहे ट्रेंडमागील धक्कादायक सत्य)

रक्ताभिसरण नीट न झाल्यामुळे पायांची जळजळ होऊ शकते का?

जेव्हा पायांपर्यंत पुरेसा रक्तपुरवठा होत नाही, तेव्हा तिथे ऑक्सिजन आणि आवश्यक पोषक तत्त्वांची कमतरता निर्माण होते. यामुळे पायांत जडपणा, वेदना आणि जळजळ जाणवू शकते. तसेच मज्जासंस्थेशी संबंधित काही स्थिती, जसे की नर्व्ह डॅमेज किंवा दीर्घकाळ मद्यपान केल्यामुळेही नसांवर परिणाम होऊन अशीच लक्षणे दिसू शकतात.

(: Career Tips: करिअरमध्ये यशस्वी कसे व्हावे? क्षेत्र निवडण्यापूर्वी योगगुरूंकडून जाणून घ्या यशाचा मूलमंत्र)

पायांची जळजळ होण्यामागील अन्य कारणे
केवळ आजारच नव्हे, तर आपल्या दैनंदिन सवयी देखील ही समस्या वाढवू शकतात. उदाहरणार्थ -

• दीर्घकाळ उभे राहणे
• खूप घट्ट शूज घालणे
• पायांना जास्त घाम येणे
• बुरशीजन्य संसर्ग (Fungal Infection)
  या सारख्या स्थितींमुळे पायांची जळजळ वाढू शकते.

Photo Credit: NDTV Marathi

(Disclaimer: NDTV Marathi या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. )