बेनेई मेनाशे समुदायाचे मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर
इस्रायलने भारताच्या ईशान्य भागातील 'बेनेई मेनाशे' या समुदायाला आपल्या देशात स्थलांतरित करण्यासाठी एक महत्त्वाकांक्षी मोहीम सुरू केली आहे.
'ऑपरेशन विंग्स ऑफ डॉन' या नावाने राबवण्यात येणाऱ्या या उपक्रमांतर्गत पहिल्या टप्प्यात सुमारे २५० लोकांना इस्रायलमध्ये नेण्यात आले आहे. ही मोहीम इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या सरकारच्या धोरणाचा भाग असून, पुढील काही वर्षांत हजारो लोकांना इस्रायलमध्ये स्थायिक करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
बेनेई मेनाशे हा समुदाय प्रामुख्याने मणिपूर आणि मिझोराम या राज्यांमध्ये राहतो. हा समुदाय स्वतःला इस्रायलच्या 'हरवलेल्या दहा जमातींपैकी' एक मानतो. त्यांच्या श्रद्धेनुसार, ते बायबलमध्ये उल्लेखलेल्या 'मेनाशे' जमातीचे वंशज आहेत. इतिहासाच्या ओघात या जमातीला हजारो वर्षांपूर्वी त्यांच्या मूळ भूमीतून हद्दपार करण्यात आले आणि अनेक देशांमधून प्रवास करत ते अखेरीस भारताच्या ईशान्य भागात स्थायिक झाले, असे मानले जाते.
हावडा ब्रिज…मोदींचे बोटिंग…फोटोग्राफी
राज्यसभेसह पंजाबमध्ये 'आप'ची ताकद कमी होणार
कोकणात डेटा सेंटरचा मोठा प्रकल्प; ₹१.४३ लाख कोटींची गुंतवणूक
या मोहिमेचा उद्देश केवळ स्थलांतर नसून, या समुदायाला त्यांच्या कथित मूळ भूमीत परत आणणे हा आहे. इस्रायल सरकारच्या योजनेनुसार सुमारे ४,६०० ते ५,००० लोकांना टप्प्याटप्प्याने इस्रायलमध्ये नेले जाणार आहे. दरवर्षी सुमारे १,२०० लोकांचे स्थलांतर करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. पहिल्या गटातील लोकांना दिल्लीमार्गे विमानाने इस्रायलमध्ये पोहोचवण्यात आले असून, त्यांचे औपचारिक स्वागतही करण्यात आले आहे. त्यांना इस्रायलच्या उत्तरेकडील भागात स्थायिक केले जाणार आहे.
मात्र, या प्रक्रियेत काही अटी आणि आव्हानेही आहेत. इस्रायलमध्ये कायमस्वरूपी स्थायिक होण्यासाठी या लोकांना औपचारिकरीत्या ज्यू धर्म स्वीकारावा लागतो. त्यानंतरच त्यांना नागरिकत्व मिळण्याचा मार्ग खुला होतो. तसेच, त्यांचे पुनर्वसन ज्या भागांत केले जात आहे, तेथे सुरक्षेच्या दृष्टीने संवेदनशील परिस्थिती असल्याचेही सांगितले जाते.
गेल्या दोन दशकांत आधीच हजारो बेनेई मेनाशे लोक इस्रायलमध्ये स्थलांतरित झाले आहेत. त्यामुळे ही नवीन मोहीम त्या प्रक्रियेचाच पुढचा टप्पा मानली जात आहे. एकूणच, धार्मिक श्रद्धा, ऐतिहासिक दावे आणि आधुनिक राजकारण यांचा संगम असलेली ही मोहीम सध्या चर्चेत आहे. काहींसाठी ही पूर्वजांच्या भूमीत परतण्याची मोठी संधी आहे, तर काहींसाठी नव्या आयुष्याची आव्हानात्मक सुरुवात ठरत आहे.