५० वर्षांनंतर मानवाची ऐतिहासिक चंद्र यात्रा पूर्ण

नासाच्या या मोहिमेतील चार अंतराळवीर—Reid Wiseman (कमांडर), Victor Glover (पायलट), Christina Koch आणि कॅनडाचे Jeremy Hansen—हे शुक्रवारी (११ एप्रिल) प्रशांत महासागरात सुरक्षित स्प्लॅशडाउन (अवकाशातून उड्डाण करून परतल्यावर अवकाशयानाचे पाण्यावर अलगद उतरणे) करून पृथ्वीवर परतले.

ही मोहीम ५० वर्षांनंतर मानवाची पहिली चंद्राभोवतीची यात्रा ठरली असून अंतराळ संशोधनात एक नवा इतिहास घडवला आहे.

त्यांचे ओरियन कॅप्सूल 'इंटीग्रिटी' पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करताना ध्वनीच्या वेगापेक्षा ३३ पट (मॅक ३३) वेगाने प्रवास करत होते. री-एंट्री दरम्यान कॅप्सूल अतिशय तापलेल्या प्लाझ्माने वेढले गेले, ज्यामुळे काही काळासाठी संप्रेषण पूर्णपणे खंडित झाले. हा सुमारे सहा मिनिटांचा ब्लॅकआउट मिशनमधील सर्वात तणावपूर्ण क्षणांपैकी एक होता. मिशन कंट्रोलचे लक्ष विशेषतः हीट शील्डवर होते, कारण त्याला हजारो अंश तापमान सहन करावे लागत होते. यापूर्वी २०२२ मधील मानवविरहित चाचणीत हीट शील्डवर काही नुकसानाचे चिन्ह दिसले होते.

नासाचे फ्लाइट डायरेक्टर Jeff Radigan यांनीही या काळात भीती वाटल्याचे सांगितले. मात्र, सर्व यंत्रणा सुरळीतपणे कार्यरत राहिल्या आणि पॅराशूट उघडल्यानंतर कॅप्सूल सुरक्षितपणे समुद्रात उतरले.

स्प्लॅशडाउनच्या वेळी USS John P. Murtha हे अमेरिकन नौदलाचे जहाज सॅन डिएगो किनाऱ्याजवळ तैनात होते. त्याचबरोबर हेलिकॉप्टर आणि लष्करी विमानेही सज्ज होती. यापूर्वी १९७२ मध्ये Apollo 17 मोहिमेदरम्यानच अशा प्रकारची संयुक्त कारवाई झाली होती.

१ एप्रिल रोजी फ्लोरिडातून प्रक्षेपित झालेल्या या मोहिमेने सुमारे १० दिवसांत अनेक विक्रम प्रस्थापित केले. या मोहिमेने Apollo 13 चा विक्रम मोडत ४,०६,७७१ किमी अंतर पार केले, जे आतापर्यंत कोणत्याही मानवाने पृथ्वीपासून केलेले सर्वात दूरचे अंतर आहे.

या मोहिमेदरम्यान अंतराळवीरांनी चंद्राच्या अशा भागांचे फोटो घेतले, जे यापूर्वी कुठल्याही मानवाने पाहिले नव्हते. याशिवाय त्यांनी पूर्ण सूर्यग्रहणाचा दुर्मिळ अनुभवही घेतला, ज्याला विक्टर ग्लोव्हर यांनी थक्क करणारा अनुभव असे वर्णन केले.

एक भावनिक क्षणात, अंतराळवीरांनी दोन क्रेटर्सना त्यांच्या अंतराळयानाचे आणि कमांडर विसेमन यांच्या दिवंगत पत्नी कॅरोल यांच्या नावाने नामकरण करण्याची परवानगीही मागितली. त्यांनी पृथ्वी आणि चंद्राचे अप्रतिम फोटो शेअर केले, ज्यात १९६८ मधील Apollo 8 च्या प्रसिद्ध 'अर्थराइज'ची आठवण करून देणारे दृश्यही होते.