ग्राहकांचे आर्थिक गणित बिघडले
देशातील सोन्या-चांदीच्या दरांनी पुन्हा एकदा विक्रमी झेप घेतली असून सामान्य ग्राहकांपासून गुंतवणूकदारांपर्यंत सर्वांचेच लक्ष आता मौल्यवान धातूंच्या बाजाराकडे लागले आहे.
केंद्र सरकारने सोने आणि चांदीवरील आयात शुल्कात मोठी वाढ केल्यानंतर बाजारात तात्काळ परिणाम दिसून आला. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंजवर सोन्याचे दर तब्बल १.६३ लाख रुपये प्रति १० ग्रॅमच्या पुढे गेले, तर चांदीनेही जवळपास ३ लाख रुपये प्रति किलोचा टप्पा गाठला. या विक्रमी वाढीमुळे बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे.
जागतिक स्तरावर वाढलेला तणाव, अमेरिकेच्या व्याजदरांबाबतची अनिश्चितता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी यामुळे सोन्या-चांदीला मोठा आधार मिळत आहे. इराण-इस्रायल संघर्षामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजार अस्थिर झाला असून गुंतवणूकदार शेअर बाजारातून पैसा काढून पुन्हा सोनं आणि चांदीकडे वळताना दिसत आहेत. डॉलरमधील चढ-उतार आणि जागतिक आर्थिक मंदीच्या भीतीमुळेही मौल्यवान धातूंमध्ये गुंतवणूक वाढली आहे.
वकील म्हणून हजर झालेल्या ममता बॅनर्जींविरोधात 'चोर-चोर'च्या घोषणा
डॉ. मयूर पारिख यांना देवर्षि नारद पत्रकारिता पुरस्कार प्रदान
भारताचं 'मिनी थायलंड' कुठे आहे?
भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या सोने ग्राहक देशांपैकी एक असल्याने दरवाढीचा थेट परिणाम सामान्य नागरिकांवर होत आहे. मुंबई, दिल्ली, पुणे आणि चेन्नईसारख्या प्रमुख शहरांमध्ये २४ कॅरेट सोन्याचा दर ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचला आहे. २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेट सोन्याच्या दरातही मोठी वाढ झाली असून लग्नसराईच्या हंगामात ग्राहकांचे बजेट कोलमडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. चांदीच्या दरातही मोठी उसळी दिसून येत असून काही दिवसांत हजारो रुपयांची वाढ नोंदवली गेली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही आठवडे सोन्या-चांदीच्या बाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. जागतिक परिस्थिती अशीच राहिली तर सोन्याचे दर आणखी वाढू शकतात. काही बाजार विश्लेषकांनी सोने १.७० लाख रुपये प्रति १० ग्रॅम आणि चांदी ३.४० लाख रुपये प्रति किलोपर्यंत पोहोचू शकते, असा अंदाज व्यक्त केला आहे. मात्र वाढत्या दरांमुळे दागिन्यांची खरेदी काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
दरम्यान, आयात शुल्क वाढल्याने पुन्हा सोन्याच्या तस्करीत वाढ होण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे. यापूर्वी शुल्क कमी झाल्यानंतर बेकायदेशीर आयात कमी झाली होती, मात्र आता वाढलेल्या दरांमुळे तस्कर सक्रिय होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. त्यामुळे सरकारसमोर महसूल वाढवण्याबरोबरच तस्करी रोखण्याचेही मोठे आव्हान उभे राहणार आहे.
सध्या बाजारातील अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर सोनं आणि चांदी हे सुरक्षित गुंतवणुकीचे पर्याय मानले जात असले तरी तज्ज्ञांनी गुंतवणूक करताना सावध भूमिका घेण्याचा सल्ला दिला आहे. जागतिक घडामोडी, डॉलरची स्थिती आणि सरकारची पुढील आर्थिक धोरणे यावरच आगामी काळातील सोन्या-चांदीचे दर अवलंबून राहणार असल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.