गेल्या आठवडाभरात कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये जवळपास १० टक्क्यांची वाढ झाल्याने जगभरातील अर्थव्यवस्थांवर दबाव वाढू लागला आहे. मध्यपूर्वेतील तणावामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून ऊर्जा बाजारातील प्रत्येक हालचालीवर जगाचे लक्ष लागले आहे.

भारतीय निवडणूक आयोगाच्या 'एसआयआर' ला सर्वोच्च न्यायालयाचे समर्थन

मुंबईत एमडी ड्रग्जची मोठी प्रयोगशाळा उद्ध्वस्त

अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षानंतर अमेरिकेने केलेल्या लष्करी कारवाईमुळे तेल बाजारात मोठी खळबळ उडाली होती. त्यानंतर जाहीर करण्यात आलेल्या संघर्षविरामामुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असला तरी परिस्थिती अजूनही पूर्णपणे नियंत्रणात नसल्याचे चित्र आहे. विशेषतः होर्मूज सामुद्रधुनी परिसरातील हालचालींमुळे जागतिक बाजार अधिक सावध झाला आहे. जगातील जवळपास २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक या मार्गातून होत असल्याने या भागातील कोणताही तणाव थेट तेल पुरवठ्यावर परिणाम करू शकतो. दररोज सुमारे २ कोटी बॅरल तेल या सामुद्रधुनीतून जगभर पाठवले जाते. त्यामुळे या मार्गातील सुरक्षेला अत्यंत महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

तेलाच्या वाढत्या किंमतींचा सर्वाधिक फटका भारतासारख्या आयातदार देशांना बसण्याची शक्यता आहे. भारत आपल्या एकूण गरजेपैकी जवळपास ८५ टक्के कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील प्रत्येक दरवाढ देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेवर थेट परिणाम करत असते. कच्च्या तेलाचे दर वाढल्यास पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजी महाग होण्याची शक्यता वाढते. त्याचबरोबर वाहतूक खर्च वाढल्याने अन्नधान्य आणि दैनंदिन वस्तूंच्या किंमतींवरही परिणाम होऊ शकतो. महागाईचा दबाव वाढल्यास सर्वसामान्य नागरिकांच्या खर्चावर अतिरिक्त ताण येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

दरम्यान, जागतिक आर्थिक बाजारातही अस्थिरता वाढताना दिसत आहे. गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांकडे वळत असल्याने सोन्याच्या किंमतींमध्ये वाढ झाली असून डॉलर मजबूत होत आहे. रुपयामध्येही कमजोरी दिसून येत असून डॉलरच्या तुलनेत रुपया ८५ च्या जवळ पोहोचला आहे. ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, संघर्षविराम टिकून राहिला तर तेलाच्या किंमती काही प्रमाणात खाली येऊ शकतात. मात्र मध्यपूर्वेत पुन्हा तणाव वाढल्यास कच्च्या तेलाचे दर १०० ते ११० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत झेपावण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे आगामी काही दिवस जागतिक अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा बाजारासाठी अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत.