संशोधकांनी दोन वेगवेगळ्या ठिकाणी तपास करताना घोड्यांच्या कत्तलीचे पुरावे शोधण्याचा प्रयत्न केला. मात्र अपेक्षित हाडांचे अवशेष किंवा रासायनिक बदल आढळले नाहीत. यामुळे मेजवानीसाठी प्राण्यांची कत्तल नेमकी कुठे केली जात होती हा प्रश्न निर्माण झाला आहे. संशोधन पथक आता वस्तीपासून दूर असलेल्या भागांचा शोध घेण्याच्या तयारीत आहे.

बॉलिंग ग्रीन, केंटुकी :Phys.org च्या अहवालानुसार, वेस्टर्न केंटकी युनिव्हर्सिटी येथील जीन-ल्यूक हौले यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधकांनी मंगोलियातील दोन कांस्ययुगीन खिरिगसूर ढिगाऱ्यांचा सखोल अभ्यास केला. मंगोलिया आणि दक्षिण सायबेरिया परिसरात आढळणाऱ्या या खिरिगसूर रचनांमध्ये सामान्यतः मानवी दफन आणि त्यांच्या सभोवती घोड्यांच्या कवटींचे साठे आढळतात. काही ठिकाणी घोड्यांच्या मानेचे कशेरुक, खुर तसेच मेंढ्या किंवा शेळ्यांची जळलेली हाडे देखील सापडतात.

संशोधकांनी ZK-956 नावाच्या ठिकाणी घोड्यांच्या कत्तलीचे पुरावे शोधण्याचा प्रयत्न केला, ज्याची कालमर्यादा इ.स.पूर्व 1054 ते 906 अशी आहे. या ठिकाणाजवळ हिवाळी वस्तीचे अवशेष चांगल्या स्थितीत सापडले. तसेच दुसरे ठिकाण ZK-2022-118 हे अनेक ठेवींनी वेढलेले असून त्याची तारीख इ.स.पूर्व 933 ते 822 दरम्यान असल्याचे स्पष्ट झाले.

या दोन्ही ठिकाणांवरून मातीचे नमुने घेतले गेले, मात्र प्राण्यांचे कोणतेही अवशेष आढळले नाहीत. तसेच रासायनिक चाचण्यांमध्ये मातीची सामान्य रचना दिसून आली. ZK-956 जवळील वस्तीमध्ये देखील घोड्यांची हाडे सापडली नाहीत, जे अपेक्षेच्या विरुद्ध होते.

संशोधकांच्या मते, जर या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर घोड्यांची कत्तल झाली असती, तर हाडांचे अवशेष आणि मातीतील फॉस्फेटचे प्रमाण वाढलेले दिसले असते. मात्र तसे न आढळल्याने कत्तलीची ठिकाणे वेगळी असावीत, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.

संशोधन पथक आता डोंगर उतार, टेरेस क्षेत्र आणि प्राचीन वस्तीच्या जवळील जलस्रोतांच्या परिसरात शोधमोहीम राबवण्याचा विचार करत आहे. हौले यांच्या मते, अशा ठिकाणी कत्तल करणे अधिक सोयीस्कर असू शकते. त्यामुळे भविष्यात या गूढाचा उलगडा होण्याची शक्यता आहे.

या संशोधनामुळे कांस्ययुगातील मेजवानी आणि सामाजिक परंपरांबाबत महत्त्वाचे संकेत मिळत असून पुढील संशोधनात आणखी नवे निष्कर्ष समोर येण्याची शक्यता आहे.