बेल बीकर संस्कृतीशी संबंधित मातीच्या भांड्यांमध्ये आंबलेल्या पेयांचे संकेत
गहू, बार्ली, फळे आणि रेजिन वापरून पेये तयार केल्याचा संशोधकांचा अंदाज
पोलंडमध्ये सापडलेल्या सुमारे 4,500 वर्षे जुन्या मातीच्या भांड्यांमध्ये प्राचीन अल्कोहोलिक पेयांचे अवशेष आढळल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे.
या अभ्यासात बेल बीकर संस्कृतीशी संबंधित 13 जहाजांची तपासणी करण्यात आली. रासायनिक विश्लेषणात किण्वन प्रक्रियेशी संबंधित बॅक्टेरिया आणि यीस्टची चिन्हे आढळून आली आहेत. काही भांड्यांमध्ये नॉर्डिक ग्रॉगसारख्या मिश्रित पेयांचे पुरावेही मिळाले आहेत. संशोधकांच्या मते, या पेयांमध्ये गहू, बार्ली, फळे आणि रेजिनसारख्या घटकांचा वापर केला गेला असावा.
वॉर्सा : ईशान्य पोलंडमध्ये सापडलेल्या प्राचीन मातीच्या भांड्यांमध्ये हजारो वर्षांपूर्वी तयार करण्यात आलेल्या अल्कोहोलिक पेयांचे पुरावे आढळल्याने संशोधकांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे. वॉर्सा विद्यापीठाचे संशोधक डॅरियस मॅनास्टरस्की यांच्या नेतृत्वाखाली हा अभ्यास करण्यात आला.
संशोधकांनी बेल बीकर संस्कृतीशी संबंधित विविध पुरातत्त्व स्थळांवरून मिळालेल्या 13 प्राचीन जहाजांचे रासायनिक विश्लेषण केले. या भांड्यांचे वय सुमारे 4,500 वर्षे असल्याचे सांगितले जात आहे.
अभ्यासादरम्यान किमान नऊ भांड्यांमध्ये बॅक्टेरिया आणि यीस्टच्या चयापचयाशी संबंधित रासायनिक चिन्हे आढळली. यावरून या भांड्यांमध्ये कधीकाळी किण्वन प्रक्रिया झाल्याचे स्पष्ट होत असल्याचे संशोधकांनी सांगितले.
काही जहाजांमध्ये नॉर्डिक ग्रॉगसारख्या मिश्रित पेयांचेही संकेत मिळाले आहेत. या प्रकारच्या पेयांमध्ये विविध धान्ये, फळे आणि इतर नैसर्गिक घटक मिसळून आंबवलेले पेय तयार केले जात असे.
रासायनिक तपासणीत गहू आणि बार्लीवर प्रक्रिया केल्याचे बायोमार्कर आढळले. याशिवाय, फळे आणि संभाव्य रेजिन वापरल्याचेही संकेत मिळाले आहेत. रेजिनचा वापर पेये अधिक काळ टिकवण्यासाठी किंवा त्यांना विशेष चव देण्यासाठी केला गेला असावा, असा संशोधकांचा अंदाज आहे.
मॅनास्टरस्की यांच्या मते, काही भागांत धान्य उत्पादन मर्यादित असल्यामुळे पेये तयार करण्यासाठी आवश्यक धान्य इतर भागांतून आयात केले गेले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
या संशोधनामुळे प्राचीन युरोपमधील अन्नसंस्कृती, किण्वन तंत्रज्ञान आणि सामाजिक परंपरांबाबत महत्त्वाची माहिती समोर येत आहे. हा अभ्यास Archaeometry या वैज्ञानिक नियतकालिकात प्रकाशित झाला आहे.

