वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली : Bhutan भारत सरकारच्या E20 म्हणजेच 20% इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलच्या निर्णयावर देशात वाद आणि विरोध सुरू असताना, शेजारील देश भूतानने भारतीय तेल कंपन्यांकडून (OMCs) E20 पेट्रोल घेण्यास नकार दिला आहे.Bhutan
भूतानी मीडिया 'द भूटानीज' च्या अहवालानुसार, भूतानने भारताला विनंती केली आहे की, जोपर्यंत भारतीय बाजारात सामान्य पेट्रोल उपलब्ध आहे, तोपर्यंत त्यांना भेसळ नसलेले जुने पेट्रोलच पुरवले जावे.Bhutan
जुनी साठवणूक आणि पाणी गळती हे सर्वात मोठे कारण
भूतानच्या अधिकाऱ्यांनुसार, देशातील इंधन साठवणुकीची पायाभूत सुविधा खूप जुनी आहे. तेथील पेट्रोल पंपांचे इंधन टाक्या जमिनीखाली (अंडरग्राउंड) बनवलेल्या आहेत, ज्यात पाणी झिरपण्याचा म्हणजेच सीपेजचा धोका असतो.Bhutan
सामान्य पेट्रोलच्या तुलनेत इथेनॉल मिश्रित E20 पेट्रोलमध्ये हायड्रॉक्सिल ग्रुप असतो, जो हवा किंवा आसपासची आर्द्रता खूप वेगाने शोषून घेतो (हायग्रोस्कोपिक नेचर). जर E20 पेट्रोल अशा टाक्यांमध्ये ठेवले गेले जिथे पाण्याची गळती होते, तर पेट्रोलमध्ये पाणी मिसळेल.
हे पाणी पेट्रोलपासून वेगळे करणे खूप कठीण असते. याशिवाय, टाकीत पाणी असल्यामुळे स्टीलच्या टाक्या आणि पाइपलाइनमध्ये गंज लागण्याचा धोका वाढतो, ज्यामुळे गाड्यांचे इंजिन खराब होऊ शकतात.
डोंगराळ रस्त्यांवर गाड्यांच्या कार्यक्षमतेची चिंता
भूतानचा प्रदेश पूर्णपणे डोंगराळ आणि चढ-उताराचा आहे. अशा चढणीच्या रस्त्यांवर गाड्यांना चालण्यासाठी जास्तीत जास्त शक्तीची म्हणजेच अधिक ताकदीची गरज असते. भूतानी अधिकाऱ्यांना भीती आहे की इथेनॉल मिसळलेले पेट्रोल डोंगराळ रस्त्यांवर गाड्यांना सामान्य पेट्रोल जेवढी कार्यक्षमता आणि शक्ती देते, तेवढी देऊ शकणार नाही.
भारतात E20 पेट्रोलला विरोध का होत आहे?
भारतात 20% इथेनॉल आणि 80% पेट्रोलच्या या मिश्रणाला (E20) विरोध होत आहे. विशेषतः 2023 पूर्वी बनवलेल्या पेट्रोल गाड्यांचे मालक चिंतेत आहेत. त्यांचा दावा आहे की या इंधनामुळे गाड्यांचे मायलेज कमी होत आहे, देखभालीचा खर्च वाढला आहे आणि इंजिनचे भाग लवकर खराब होत आहेत. तथापि, भारत सरकारचे म्हणणे आहे की इथेनॉलमुळे मायलेजमध्ये थोडी घट नक्कीच येते, परंतु यामुळे गाडीचा पिकअप आणि इंजिनची कार्यक्षमता सुधारते.
भूतानला पेट्रोलमध्ये भेसळ आहे हे कसे कळेल?
भूतान आपल्या गरजेनुसार संपूर्ण इंधन भारतातूनच खरेदी करतो. सध्या भूतान भारतातून महागडे आणि उच्च-निर्यात दर्जाचे पेट्रोल-डिझेल खरेदी करतो, जे भारतीय पेट्रोल पंपांवर मिळणाऱ्या इंधनापेक्षा अधिक शुद्ध आणि महाग असते.
अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जर भारताने चुकून E20 पेट्रोल भूतानला पाठवले तरी ते सहज पकडले जाऊ शकते. इथेनॉल असलेल्या पेट्रोलमध्ये थोडे जरी पाणी मिसळले तरी त्याचा रंग दुधाळ होतो, ज्यामुळे चाचणीदरम्यान ते लगेच लक्षात येईल.
अग्रिम सूचना आणि लीक-प्रूफ टँकची मागणी
आव्हाने लक्षात घेता, भूतान सरकारने भारतीय तेल विपणन कंपन्यांना (OMCs) सांगितले आहे की, जर त्यांनी भविष्यात इथेनॉलचे मिश्रण प्रमाण वाढवले किंवा पूर्णपणे इथेनॉल पेट्रोल पुरवण्याचा निर्णय घेतला, तर त्याची माहिती अगोदरच द्यावी. यासोबतच भूतानने भारताला लीक-प्रूफ टँक उपलब्ध करून देण्याची विनंती देखील केली आहे.