१. हवामान आणि जमीनहवामान: चिकूला उष्ण आणि दमट हवामान जास्त मानवते. जिथे तापमान १० ते ३८ C दरम्यान असते, तिथे झाडांची वाढ चांगली होते.

जमीन: मध्यम ते काळी, पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन निवडावी. जमिनीचा सामू (pH) ६ ते ८ च्या दरम्यान असावा. खूप खडकाळ किंवा पाणी साचून राहणाऱ्या जमिनीत चिकूची लागवड करू नये.

२. सुधारित जाती

लागवडीसाठी नेहमी कलमे वापरावीत. महाराष्ट्रासाठी खालील जाती सर्वोत्तम मानल्या जातात:

कालीपत्ती : महाराष्ट्रात ही जात सर्वात जास्त लोकप्रिय आहे. याची पाने गडद हिरवी असून फळे लंबगोळ, गोड आणि चवदार असतात. या जातीला वर्षभर फळे येतात.

क्रिकेट बॉल: या जातीची फळे आकाराने मोठी आणि गोल असतात. फळात गर दाणेदार आणि कमी गोड असतो.

छत्री: या झाडाचा आकार छत्रीसारखा पसरतो. फळ खूप गोड असते.

३. लागवडीची पद्धत आणि अंतरकलमांची निवड:

चिकूची कलमे घेताना ती 'खिरणी' (रिफा/रायाण) या जंगली झाडाच्या खुंटावर

केलेली असावीत. अशी कलमे जोमदार वाढतात आणि जास्त काळ टिकतात.

लागवडीचे अंतर: चिकूचे झाड मोठे आणि पसरणारे असल्याने सामान्यतः १० बाय १० मीटर (३३ बाय ३३) फूट खड्डे घ्यावेत. (एकरमध्ये साधारण ४० ते ४2 झाडे बसतात).

कमी खर्चात आणि कमी कालावधीत बंपर उत्पन्न! गाजराची यशस्वी लागवड माहिती

खड्ड्याचा आकार: १ बाय १बाय १बाय मीटर आकाराचे खड्डे उन्हाळ्यात खणावेत. त्यात चांगली माती, शेणखत आणि सिंगल सुपर फॉस्फेट भरून पावसाळ्याच्या सुरुवातीला कलम लावावे.

४. खत आणि पाणी व्यवस्थापन

पाणी: झाड लहान असताना हिवाळ्यात ८ ते १० दिवसांनी आणि उन्हाळ्यात ५ ते ६ दिवसांनी पाणी द्यावे. ठिबक सिंचन पद्धत चिकूसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरते.

खते: लागवडीनंतर पहिल्या वर्षी प्रति झाड २० किलो शेणखत, ४०० ग्रॅम युरिया, ६०० ग्रॅम सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि २०० ग्रॅम म्युरेट ऑफ पोटॅश द्यावे. झाड जसे मोठे होईल तशी खताची मात्रा वाढवावी.

५. फळधारणा आणि उत्पन्नउत्पादन कधी सुरू होते?:

कलमी झाडांना तिसऱ्या-चौथ्या वर्षापासून फळे येण्यास सुरुवात होते. मात्र, ५ ते ६ व्या वर्षापासून व्यावसायिक उत्पादन मिळते.

बहार: चिकूला वर्षभर फुले येतात, पण मुख्य उत्पादन सप्टेंबर-ऑक्टोबर आणि जानेवारी-फेब्रुवारी या दोन हंगामात (बहार) जास्त मिळते.

अत्यंत फायदेशीर आणि हमखास उत्पन्न मिळवून देणारा व्यवसाय; मिरची लागवड

उत्पन्न: एका पूर्ण वाढलेल्या १० ते १२ वर्षांच्या झाडापासून वर्षाला १५०० ते २००० फळे (सुमारे १५० ते २०० किलो) सहज मिळतात. चिकूचे झाड ६० ते ८० वर्षांपर्यंत चांगले उत्पन्न देऊ शकते.

नवीन लागवड केल्यानंतर पहिल्या २ वर्षांत झाडाचा आकार चांगला येण्यासाठी आणि मुख्य खोड मजबूत होण्यासाठी खालून येणारे फुटवे वेळोवेळी छाटून टाकावेत.

आले लागवड: अद्रक शेतीतून हमखास बंपर नफा मिळवण्याची संपूर्ण माहिती

Edited By- Dhanashri Naik