सांभार म्हटलं की आपल्याला दाक्षिणात्य पद्धतीची चव आठवते, पण महाराष्ट्रात, विशेषतः लग्नकार्यात किंवा सणासुदीला बनवले जाणारे 'लग्नाचा भोपळ्याचा सांभार' किंवा अस्सल महाराष्ट्रीयन पद्धतीचे सांभार चवीला थोडे वेगळे, म्हणजेच आंबट-गोड आणि अप्रतिम असते.
सामग्री-
दुधी भोपळा: २ कप (मोठ्या चौकोनी फोडी केलेला)
तुरीची डाळ: १ कप
टोमॅटो: १ बारीक चिरलेला
चिंचेचा कोळ (रस): २-३ चमचे
गूळ: १ ते २ चमचे (चवीनुसार)
बारीक चिरलेली कोथिंबीर: भरपूर
मसाले आणि फोडणीसाठी:
तेल किंवा तूप: २ चमचे
मोहरी आणि जिरे: प्रत्येकी १/२ छोटा चमचा
हिंग: १/४ चमचा
हळद: १/२ चमचा
कढीपत्ता: ८-१० पाने
हिरव्या मिरच्या: २ (उभ्या चिरलेल्या)
लाल तिखट: १ ते २ चमचे (आवडीनुसार)
महाराष्ट्रीयन गोडा मसाला (किंवा काळा मसाला): १ चमचा (हा या रेसिपीचा सीक्रेट घटक आहे!)
सांभार मसाला: १ चमचा
मीठ: चवीनुसार
घरात भाजीला काही नसेल तेव्हा उत्तम बेत कढी गोळे; अतिशय चविष्ट महाराष्ट्रीयन पदार्थ
कृती-डाळ आणि भोपळा शिजवणे: तुरीची डाळ स्वच्छ धुवून घ्या. कुकरमध्ये डाळ, दुधी भोपळ्याच्या मोठ्या फोडी, थोडे पाणी, चिमूटभर हळद आणि थोडे तेल घालून ३-४ शिट्ट्या काढून मऊ शिजवून घ्या. (तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही भोपळा डाळीसोबत न शिजवता फोडणीतही शिजवू शकता, जेणेकरून तो जास्त गाळ होत नाही).
डाळ घोटणे: डाळ शिजल्यावर रवीने किंवा चमच्याने हलकी घोटून घ्या. भोपळ्याच्या फोडी पूर्ण मॅश करू नका, त्या सांभारात अख्ख्या दिसल्या पाहिजेत.
खमंग फोडणी तयार करणे: कढईत तेल किंवा तूप गरम करा. तेल गरम झाल्यावर त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, कढीपत्ता आणि हिरव्या मिरच्या घालून छान तडतडू द्या.
मसाले परतणे: आता यात चिरलेला टोमॅटो घालून तो मऊ होईपर्यंत परता. त्यानंतर हळद, लाल तिखट, गोडा मसाला आणि सांभार मसाला घालून मंद आचेवर १ मिनिट परतून घ्या, जेणेकरून मसाल्यांचा खमंग सुवास सुटेल.
सांभार उकळणे: या फोडणीत आता शिजवलेली डाळ आणि भोपळा घाला. आवडीनुसार सांभाराची कन्सिस्टन्सी (दाटपणा) पाहून कोमट पाणी मिक्स करा.
आंबट-गोड चव: आता सांभारात चिंचेचा कोळ, गूळ आणि चवीनुसार मीठ घाला.
महाराष्ट्रीयन पद्धतीचे झणझणीत मसालेदार वांग्याचे भरीत; दुपारच्या जेवणासाठी अगदी उत्तम बेत
वाफ काढणे: सांभाराला मध्यम आचेवर छान ५ ते ७ मिनिटे उकळू द्या, जेणेकरून सर्व मसाल्यांची चव भोपळ्यामध्ये उतरेल. शेवटी वरून भरपूर बारीक चिरलेली कोथिंबीर घाला. हा अस्सल महाराष्ट्रीयन दुधी भोपळ्याचा सांभार गरमागरम भातासोबत अप्रतिम लागतो. तसेच तुम्ही हा पांढऱ्याशुभ्र इडली किंवा मऊ लुसलुशीत घावणसोबतही खाऊ शकता. तसेच नेहमीच्या सांभारापेक्षा या गोडा मसाल्याच्या सांभाराची चव खूप वेगळी आणि पारंपारिक लागते. नक्की ट्राय करून पहा!अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
महाराष्ट्रीयन माणसाच्या दिलाचा तुकडा! "पिठलं भाकरी" अस्सल मराठमोळी रेसिपी
Edited By- Dhanashri Naik
