सन् २०२६ जुन ३ तारिखमा हुने शपथ ग्रहण समारोहले लामो र नजिकबाट हेरिएको राजनीतिक यात्राको शिखरलाई चिह्नित गर्दछ जसमा गहन आन्तरिक वार्ता, नेतृत्व फेरबदल, र राज्यमा कांग्रेस पार्टी भित्र लामो समयसम्म सत्ता संघर्ष देखिएको छ।

यो समारोह लोक भवनको ग्लास हाउसमा दिउँसो ४ः०५ बजे हुनेछ, जहाँ राज्यपाल थावरचन्द गहलोतले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनेछन्। शिवकुमारसँगै पहिलो चरणको मन्त्रिपरिषद् गठनमा करिब १३ जना विधायकलाई मन्त्री परिषदमा सम्मिलित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, यद्यपि पार्टीले आधिकारिक सूची अझै औपचारिक रूपमा जारी गरेको छैन। कांग्रेसको उच्च कमान्डको निर्देशनमा निवर्तमान मुख्यमन्त्री सिद्धारमैयाले राजीनामा दिएपछि कर्नाटकको राजनीतिमा यो क्षणले महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएको छ ।

राज्यमा पार्टीको शासन रणनीति बनाउन दुवै नेताको मुख्य भूमिका रह्यो । दक्षिण भारतमा कांग्रेस पार्टीका सबैभन्दा प्रभावशाली संगठनात्मक नेतामध्ये एक मानिने डी.के. शिवकुमारका लागि मुख्यमन्त्री पदमा बढ्नु दशकौंको राजनीतिक लगनशीलता र रणनीतिक स्थितिको परिणाम हो। ६४ वर्षीय नेता, आठ पटकको विधायक, पार्टी भित्र एक संकट प्रबन्धकको रूपमा प्रतिष्ठा बनाएका छन्, प्रायः राजनीतिक अस्थिरताको क्षणहरूमा संगठनलाई बलियो बनाउन र सरकारहरूलाई सुरक्षित गर्न।

वर्षौंदेखि कर्नाटक कांग्रेसमा उनको नेतृत्वको भूमिका चुनावी रणनीति र पर्दा पछाडिको वार्ता दुबैले चिह्नित गरेको छ। आफ्नो कडा संगठनात्मक नियन्त्रणको लागि परिचित, शिवकुमारले पार्टी संरचनाको पुनर्निर्माण र राज्य इकाई भित्र गुटगत गतिशीलता प्रबन्ध गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। उनको उचाइ सिद्धारमैयासँगको लामो आन्तरिक प्रतिस्पर्धा पछि आएको हो, जसको शासन र जन अपीलले उनलाई कर्नाटक राजनीतिमा केन्द्रीय व्यक्तित्व बनायो।

नेतृत्व परिवर्तनले कांग्रेस उच्च कमान्डले पार्टीभित्र एकता कायम राख्ने र आगामी चुनावी चुनौतीहरूको तयारी गर्ने उद्देश्यले सावधानीपूर्वक सन्तुलित निर्णय गरेको प्रतिबिम्बित गरेको छ। शपथ ग्रहण समारोह र मन्त्रिपरिषद् गठन मल्लिकार्जुन खर्गे, राहुल गान्धी, केसी वेणुगोपाल र रणदीप सिंह सुरजेवाला लगायत कांग्रेसका वरिष्ठ नेताहरू, कांग्रेस र भारतमा शासित राज्यहरूका मुख्यमन्त्रीहरू सहित शपथग्रहण समारोहमा भाग लिने अपेक्षा गरिएको छ। राष्ट्रिय नेताहरूको उपस्थितिले कार्यक्रमको राजनीतिक महत्वलाई रेखांकित गर्दछ।

मन्त्रिपरिषद् विस्तारको पहिलो चरणमा करिब १३ जना विधायकले मन्त्रीको शपथ लिने सम्भावना रहेको स्रोतले जनाएको छ। नयाँ सरकारभित्र राजनीतिक र सामाजिक सन्तुलन सुनिश्चित गर्न विभिन्न क्षेत्र र समुदायका वरिष्ठ नेताहरूले पनि शपथ लिनेछन्। सम्भावित व्यक्तिहरूमध्ये जी परमेश्वर, केएच मुनियप्पा, यूटी खडेर, केजे जर्ज, कृष्ण बाईरे गौडा, एमबी पाटिल, प्रियंक खार्गे, सतीश जार्किहोली, रामलिङ्गा रेड्डी, दिनेश गुण्डु राव, बीरती सुरेश, एश्वर खाँद्रे र यतीन्द्र छन्।

निवर्तमान मुख्यमन्त्री सिद्धारमैयाका छोरा यतीन्द्रको समावेशले विशेष राजनीतिक ध्यान आकर्षित गरेको छ। स्रोतहरूले पनि सुझाव दिन्छ कि शिवकुमारले सुरुमा सानो मन्त्रिपरिषद्बाट सुरु गर्न सक्दछन्, पछिल्लो चरणमा थप विस्तारको योजना बनाएको छ एक पटक सरकारले प्रशासनिक प्राथमिकताहरू र पोर्टफोलियो आवंटन स्थिर गरेपछि। उपमुख्यमन्त्रीको व्यवस्था र राजनीतिक सन्तुलन शपथ ग्रहण समारोह अघि अन्तिम रूप दिइने प्रमुख निर्णयहरू मध्ये एक उपप्रमुखहरूको नियुक्ति हो।

पार्टी स्रोतका अनुसार जी परमेश्वर नयाँ सरकारमा एक मात्र उपमुख्यमन्त्री हुने सम्भावना छ। कांग्रेस भित्रको अघिल्लो छलफलले जातीय र क्षेत्रीय सन्तुलन समायोजित गर्नका साथै पार्टी भित्र प्रतिस्पर्धी नेतृत्व महत्वाकांक्षाहरू प्रबन्ध गर्न धेरै उपप्रधानमन्त्रीहरूको सम्भावना पत्ता लगाएको थियो। तथापि, अन्तिम निर्णय एक प्रतिनिधि व्यवस्था तिर सरेको देखिन्छ।

यस निर्णयलाई प्रशासनिक स्पष्टता कायम राख्नको लागि व्यापक प्रयासको एक भागको रूपमा हेरिएको छ जबकि मन्त्रिपरिषद् संरचना भित्र प्रमुख सामाजिक समूहहरूको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्दछ। प्रियंक खार्गे जस्ता वरिष्ठ नेताहरूलाई पनि भूमिकाको लागि आन्तरिक छलफलमा विचार गरिएको थियो तर पदको लागि अन्तिम रूप दिइएन। सिद्धारमैयाको नयाँ संगठनात्मक भूमिका शिवकुमारले पदभार ग्रहण गर्ने तयारी गरेसँगै कांग्रेस पार्टीले निवर्तमान मुख्यमन्त्री सिद्धारैयालाई राष्ट्रिय संगठनात्मक भूमिकामा पुनःस्थापना गरेको छ ।

उनलाई पार्टीको सर्वोच्च निर्णय लिने निकाय कांग्रेस कार्यसमितिमा सम्मिलित गरिएको छ। यो कदम कांग्रेस नेतृत्वले राज्य शासन र राष्ट्रिय संगठनात्मक शक्तिको बीच निरन्तरता र सन्तुलन सुनिश्चित गर्ने प्रयासको रूपमा देखिएको छ। पार्टी भित्रका व्यक्तिहरूले सुझाव दिए कि सिद्धारमैयालाई कर्नाटक सरकार र पार्टी संगठन बीच समन्वय भूमिकाको लागि पनि विचार गर्न सकिन्छ, जसले नेतृत्वको विभिन्न तहहरू बीच एकता र सञ्चार कायम राख्न मद्दत गर्दछ।

सिद्धारमैयालाई राज्यसभाको सिट प्रदान गर्ने सम्भावनाको बारेमा पार्टी भित्र पनि छलफल भएको छ, यद्यपि उनी राज्य स्तरको राजनीतिमा सक्रिय रहन इच्छुक रहेको बताइएको छ। कर्नाटकको लागि शिवकुमारको दृष्टिकोण आफ्नो शपथ ग्रहणको पूर्वसन्ध्यामा, डीके शिवाकुमारले आफ्नो यात्राको बारेमा कुरा गरे र पार्टी नेतृत्वलाई जिम्मेवारी दिएकामा कृतज्ञता व्यक्त गरे। उनले आफ्नो उदयलाई व्यक्तिगत महत्वाकांक्षाको सट्टा समर्पण, कडा परिश्रम र संगठनप्रति दीर्घकालीन प्रतिबद्धताको परिणामको रूपमा वर्णन गरे।

उनले नेहरू-गान्धी परिवारसँगको लामो सम्बन्धको श्रेय पनि दिए र कांग्रेसका वरिष्ठ नेताहरूलाई वर्षौंको निरन्तर सहयोगको लागि प्रशंसा गरे। शिवकुमारलाई प्रायः पार्टी नेतृत्व संरचना भित्र एक विश्वसनीय संगठनात्मक व्यक्तित्वको रूपमा लिइन्छ। कर्नाटकको लागि आफ्नो दृष्टिकोणको रूपरेखा प्रस्तुत गर्दै उनले समावेशी शासन र विकास केन्द्रित नेतृत्वमा जोड दिए।

उनले भने कि कर्नाटक, विशेष गरी बेंगलुरुले भारतको विश्वव्यापी आर्थिक छविलाई आकार दिन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ र सबै क्षेत्रहरूमा बृद्धि गर्न जारी राख्नुपर्दछ। उनले किसान, युवा, महिला र शहरी जनसंख्या सहित समाजका सबै वर्गहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्ने आफ्नो अभिप्रायको बारेमा पनि कुरा गरे। उनले राज्यको विकास कथामा “नयाँ युवा युग” लाई बढावा दिए। लोक भवनमा शपथ ग्रहण समारोहका लागि व्यापक तयारी गरिएको छ।

सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ, वरपरका क्षेत्रमा यातायात प्रतिबन्ध लगाइएको छ, र ठूलो एलईडी स्क्रिनहरू स्थापना गरिएको छ जसले सार्वजनिक अवलोकनलाई स्थल बाहिर अनुमति दिन्छ। चाखलाग्दो कुरा के छ भने, ग्लास हाउसमा स्टेजको व्यवस्था परिवर्तन गरिएको छ। [पृष्ठ १५-मा भएको चित्र]

प्रारम्भमा, समारोह विधान सौधाको भव्य चरणहरूमा योजना गरिएको थियो, तर पछि यो राम्रो भीड नियन्त्रण सुनिश्चित गर्न र समर्थकहरूको अपेक्षित ठूलो जमघटको कारण ट्राफिक जामबाट बच्नको लागि भित्री स्थानमा सारियो। परिवर्तनको राजनीतिक महत्व कर्नाटकमा नेतृत्व परिवर्तनलाई राज्य र राष्ट्रिय स्तर दुबैमा नजिकबाट हेरिएको छ, किनकि यसले भविष्यका चुनावहरू अघि कांग्रेस पार्टीको आन्तरिक सन्तुलन रणनीति प्रतिबिम्बित गर्दछ। सिद्धारमैयाबाट शिवकुमारमा संक्रमण केवल प्रशासनिक परिवर्तन मात्र होइन तर राज्य इकाई भित्र नेतृत्व गतिशीलताको प्रतीकात्मक पुनर्गठन पनि हो।

राजनीतिक पर्यवेक्षकहरू विश्वास गर्छन् कि आन्तरिक गुटहरू प्रबन्ध गर्न, शासन प्राथमिकताहरू लागू गर्न, र संगठनात्मक अनुशासन कायम गर्न शिवकुमारको क्षमता नयाँ सरकारको स्थिरतालाई आकार दिन महत्वपूर्ण हुनेछ। एकै समयमा, पार्टीको राष्ट्रिय संरचनामा सिद्धारमैयाको भूमिकाले आगामी महिनाहरूमा संक्रमण कसरी सहज हुन्छ भन्नेमा पनि प्रभाव पार्नेछ। निष्कर्ष कर्नाटकको मुख्यमन्त्रीको रूपमा शपथ लिने तयारी गर्दै डीके शिवकुमार, राज्य नयाँ राजनीतिक चरणको ढोकामा उभिएको छ जुन नेतृत्व संक्रमण, मन्त्रिपरिषद् गठन, र कांग्रेस पार्टी भित्र रणनीतिक सन्तुलन द्वारा चिह्नित छ।

आगामी हप्ताहरूमा नयाँ सरकारको संरचना र दिशा परिभाषित गर्न महत्वपूर्ण हुनेछ, किनकि ध्यान शपथ ग्रहण समारोहबाट शासन वितरण र राजनीतिक सुदृढीकरणमा सर्नेछ।

The post डीके शिवकुमारले कर्नाटकको मुख्यमन्त्रीको रूपमा शपथ लिने, मन्त्रिपरिषद् विस्तारको योजना appeared first on CliQ INDIA Nepali.