बेंगलुरुको विद्यान सुधामा निर्धारित बैठकले नयाँ विधायिका पार्टी नेताको निर्वाचन र राज्यमा नयाँ सरकार गठनको लागि मार्ग प्रशस्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो घटनाक्रम कर्नाटकको राजनीतिमा महत्वपूर्ण मोड हो र राज्यपाल थावरचन्द गहलोतले औपचारिक रूपमा सिद्धारमैयाको राजीनामा स्वीकार गरेपछि र मन्त्रिपरिषद् विघटन गरेपछि आएको हो। नयाँ सरकारको शपथ ग्रहण नभएसम्म सिद्धारमैया कार्यवाहक मुख्यमन्त्रीको रूपमा जारी रहनेछन्, तर सबै संकेतहरूले डीके शिवकुमारलाई अर्को मुख्यमन्त्रीका रूपमा देखाउँदछन्।

पूर्वानुमानित नेतृत्व परिवर्तनले कांग्रेस भित्र सत्ता साझेदारीको व्यवस्थाको वरिपरि महिनाको अनुमानको अन्त्य गर्दछ र कर्नाटकमा पार्टीको शासन रणनीतिमा नयाँ अध्याय खोल्छ। कांग्रेसको लागि महत्वपूर्ण बैठक कांग्रेस नेतृत्वले आन्तरिक गुटगत तनाव उत्पन्न नगरी सहज संक्रमण सुनिश्चित गर्न केन्द्रित रहेको समयमा सीएलपी बैठक बोलाइएको छ। सभामा कांग्रेसका विधायक, एमएलसी, सांसद, पार्टी पदाधिकारी र वरिष्ठ नेताहरू सहभागी हुनेछन्।

कर्नाटक कांग्रेसका अध्यक्ष डी.के. शिवकुमार, कांग्रेस महासचिव र कर्नाटका इन्चार्ज रणदीप सिंह सुरजेवाला, विधान परिषदका नेता एन.एस. बोसेराजू र पार्टीका केही वरिष्ठ व्यक्तिहरू सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। बैठकको प्राथमिक उद्देश्य नयाँ सीएलपी नेता चयन गर्नु हो, जुन निर्णयले परम्परागत रूपमा सरकार गठन गर्न को आमन्त्रित हुने निर्धारण गर्दछ। शिवकुमारले पार्टी उच्च कमान्ड र विधायकहरूको एक महत्वपूर्ण वर्गबाट बलियो समर्थन पाउँदा उनको उचाइ बढ्दो निश्चित देखिन्छ।

राजनीतिक पर्यवेक्षकहरू विश्वास गर्छन् कि बैठकले अर्को मुख्यमन्त्रीको निर्णय मात्र गर्ने छैन, तर बाँकी कार्यकालमा कांग्रेस सरकारको प्राथमिकताहरूको लागि पनि टोन सेट गर्नेछ। सिद्धारमैयाको एक्जिटले महत्वपूर्ण राजनीतिक अध्याय समाप्त गर्दछ सिद्धारैयाको राजीनामाले कर्नाटक राजनीतिमा अर्को महत्त्वपूर्ण अध्यायको अन्त्य गर्दछ। राज्यका सबैभन्दा प्रभावशाली नेताहरू मध्ये एक सिद्धारमैयाले कर्नाटकमा एक दशक भन्दा बढी समयदेखि कांग्रेसको राजनीतिलाई आकार दिन केन्द्रीय भूमिका खेलेका छन्।

उनको कार्यकालमा, सरकारले कल्याणकारी पहलहरू, सामाजिक न्याय कार्यक्रमहरू, पूर्वाधार विकास र आर्थिक वृद्धिमा ध्यान केन्द्रित गर्यो। उनको नेतृत्वले कांग्रेसलाई विभिन्न सामाजिक समूहहरू बीच समर्थन समेट्न र भारतको सबैभन्दा प्रतिस्पर्धी राजनीतिक लडाईको मैदानमा राजनीतिक सान्दर्भिकता कायम राख्न मद्दत गर्यो। पदबाट हटेपछि पनि सिद्धारमैया पार्टी भित्र एक शक्तिशाली व्यक्तित्व बनेका छन्।

उनको प्रभाव विधायकहरू र तल्लो तहका कार्यकर्ताहरूमा महत्त्वपूर्ण छ, संक्रमण प्रक्रियाको समयमा एकता सुनिश्चित गर्न उनको भूमिका महत्वपूर्ण छ। नयाँ दिल्लीको उनको हालैको भ्रमण, जहाँ उनले वरिष्ठ कांग्रेस नेताहरू सोनिया गान्धी र राहुल गान्धिलाई भेटे, पार्टी संरचना भित्र उनको निरन्तर महत्त्वलाई हाइलाइट गरे। रिपोर्टका अनुसार सिद्धारमैयाले भविष्यको राजनीतिक व्यवस्थाबारे छलफल गरे र अर्को मन्त्रिपरिषद्मा उनीसँग जोडिएका नेताहरूको लागि पर्याप्त प्रतिनिधित्वको खोजी गरे।

डी.के. शिवकुमारको लामो प्रतिक्षाको अन्त्य नजिकिँदैछ डी.सी. शिवाकुमारका लागि, अपेक्षित उचाइले संगठनात्मक नेतृत्व, चुनावी लडाई र कांग्रेस भित्र सेवाको वर्षहरू द्वारा चिह्नित लामो राजनीतिक यात्राको परिणति प्रतिनिधित्व गर्दछ। पार्टीको सबैभन्दा प्रभावकारी रणनीतिकार र कोष संकलनकर्ताको रूपमा व्यापक रूपमा मान्यता प्राप्त, शिवकुमारले कर्नाटकमा कडा चुनावी असफलता पछि कांग्रेस संगठनको पुनर्निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। कर्णाटक प्रदेश कांग्रेस कमिटी (केपीसीसी) को अध्यक्षको रूपमा उनले पार्टीको तल्लो तहको नेटवर्कलाई सुदृढ बनाए र यसलाई सत्तामा फर्काउन मद्दत गरे।

उनको संगठनात्मक क्षमता विशेष गरी राजनीतिक अस्थिरताको अवधिमा स्पष्ट भयो, जब उनलाई प्रायः जटिल राजनीतिक वार्ताको प्रबन्धन र पार्टीको हितको रक्षाको जिम्मा दिइएको थियो। मुख्यमन्त्रीको रूपमा अपेक्षित नियुक्ति धेरै कांग्रेस कार्यकर्ताहरूले राज्यमा पार्टीको पुनरुद्धारमा उनको योगदानको मान्यताको रूपमा हेरिरहेका छन्। शिवकुमारले पहिले नै सिद्धारमैयाप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै सरकारको निरन्तरतामा जोड दिएका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा साझा सन्देशमा उनले कर्नाटकको कल्याण र कांग्रेस संगठनलाई सुदृढ पार्न सिद्धारमैयाको निर्देशनको खोजी जारी राख्ने बताएका छन्। पार्टीभित्र दुवै गुटलाई आश्वस्त पार्ने र नेतृत्व परिवर्तनअघि एकताबद्ध मोर्चा प्रस्तुत गर्ने प्रयासको रूपमा उक्त बयानलाई व्याख्या गरिएको छ। मन्त्रिपरिषद् गठन अर्को चुनौतीको रूपमा देखा पर्दछ जबकि अर्को मुख्यमन्त्रीको चयन अपेक्षाकृत सरल देखिन्छ, मन्त्रीपरिषद गठनमा गहन वार्ता समावेश हुने अपेक्षा गरिएको छ।

कांग्रेस भित्रका विभिन्न क्षेत्रीय नेताहरू र गुटहरू मन्त्री प्रतिनिधित्वको लागि सक्रियताका साथ लबिङ गरिरहेका छन्। सबैभन्दा स्पष्ट उदाहरण कोलर जिल्लाबाट आएको छ, जहाँ कांग्रेसका धेरै नेताहरूले संयुक्त रूपमा पार्टी अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खार्गेलाई जिल्लाका लागि तीन क्याबिनेट बर्थ खोज्दै निवेदन दिएका छन्। नेताहरू तर्क गर्छन् कि पार्टीको चुनावी सफलतामा कोलरको योगदानले नयाँ सरकारमा बलियो प्रतिनिधित्वको औचित्य बनाउँछ।

उनीहरूका मागहरूमा बंगरपेटका विधायक एसएन नारायणस्वामी, मल्लोरका विधायका केवाई नान्जे गौडा र कोलारका विधायिका कोथुर जी मञ्जुनाथका लागि मन्त्री पदहरू समावेश छन्। नयाँ प्रशासनमा पार्टीका नेताहरूले भाग लिन खोज्दै गर्दा कर्नाटकका धेरै जिल्लाहरूबाट यस्ता अनुरोधहरू अपेक्षित छन्। क्षेत्रीय आकांक्षा, जातीय प्रतिनिधित्व, राजनीतिक निष्ठा र प्रशासनिक दक्षतालाई सन्तुलनमा राख्नु शिवकुमारको पहिलो प्रमुख परीक्षण हुनेछ यदि उनले पदभार ग्रहण गरे।

नयाँ केपीसीसी अध्यक्षको खोजी शिवकुमारको अपेक्षित पदोन्नतिको अर्को महत्त्वपूर्ण परिणाम कर्नाटक कांग्रेसको नयाँ अध्यक्ष नियुक्त गर्नु आवश्यक छ। पार्टी नियमहरूले सामान्यतया एक व्यक्तिमा प्रमुख संगठनात्मक र सरकारी पदहरूको एकाग्रतालाई निरुत्साहित गर्दछ। फलस्वरूप, शिवकुमारीले मुख्यमन्त्री भएपछि केपीसीसीको अध्यक्ष पद त्याग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यो घटनाक्रमले भविष्यका चुनावहरू अघि संगठनात्मक शक्ति कायम राख्न सक्षम सम्भावित उत्तराधिकारीहरूको बारेमा कांग्रेस भित्र छलफलहरू सुरु गरेको छ। नयाँ राज्य पार्टी प्रमुखको चयन विशेष गरी महत्त्वपूर्ण छ किनकि कर्नाटक कांग्रेसको सबैभन्दा रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण राज्यहरू मध्ये एक हो। पार्टीको राजनीतिक गतिलाई कायम राख्न र आगामी चुनावी चुनौतीहरूको लागि तयारी गर्न बलियो संगठनात्मक नेतृत्व आवश्यक हुनेछ।

सिद्दारमैयाबाट शिवकुमारमा संक्रमणको असर कांग्रेस पार्टीभन्दा बाहिर पनि छ । विपक्षीका लागि, नेतृत्व परिवर्तनले राजनीतिक रणनीतिहरूको पुनर्मूल्यांकन गर्ने र सत्तारुढ पार्टी भित्र सम्भावित कमजोरीहरू पहिचान गर्ने अवसरलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।

विपक्षी नेताहरूले संक्रमणले कांग्रेसको एकतालाई सुदृढ पार्छ वा आन्तरिक घर्षण निम्त्याउँछ भनेर नजिकबाट हेर्नेछन्। शासनका लागि, परिवर्तनले प्रशासनिक शैली र नीतिगत जोडमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ। जबकि प्रमुख कल्याण र विकास कार्यक्रमहरू जारी रहने अपेक्षा गरिएको छ, शिवकुमारले आफ्नो राजनीतिक दृष्टिकोण र नेतृत्व दृष्टिकोण प्रतिबिम्बित गर्ने नयाँ प्राथमिकताहरू पेश गर्न सक्दछन्।

व्यापारिक नेताहरू, लगानीकर्ताहरू र नागरिक समाज संगठनहरूले पनि भारतको अग्रणी आर्थिक र टेक्नोलोजी केन्द्रहरू मध्ये एकको रूपमा कर्नाटकको महत्त्वलाई ध्यानपूर्वक अनुगमन गर्ने सम्भावना छ। कांग्रेसको उच्च कमाण्डको नाजुक सन्तुलन अधिनियम राष्ट्रिय स्तरमा कांग्रेस नेतृत्वले संक्रमण प्रक्रियाको व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

सोनिया गाँधी, राहुल गान्धी र मल्लिकार्जुन खार्गे लगायतका वरिष्ठ नेताहरूले ठूलो विवाद वा संगठनात्मक अवरोध बिना नै परिवर्तन सुनिश्चित गर्न काम गरेका छन्। पार्टी एकता कायम राख्दै विभिन्न नेताहरूको महत्वाकांक्षालाई सन्तुलनमा राखेर उच्च कमान्डको लागि चुनौती रहेको छ। कर्नाटक कांग्रेसको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण राज्यहरू मध्ये एक रहन्छ, त्यहाँको राजनीतिक स्थिरतालाई रणनीतिक प्राथमिकतामा राख्दै।

यसकारण नेतृत्व परिवर्तनलाई धेरै सावधानी र परामर्शका साथ ह्यान्डल गरिएको छ। पर्यवेक्षकहरूले उल्लेख गरे कि प्रक्रियाको सहजताले अन्य कांग्रेस शासित राज्यहरूमा भविष्यको नेतृत्व परिवर्तनको व्यवस्थापनको लागि मोडेलको रूपमा काम गर्न सक्दछ। अगाडि हेर्दै कांग्रेसका विधायकहरू मे ३० मा विधान सुधामा भेला हुँदा कर्नाटक महत्त्वपूर्ण राजनीतिक संक्रमणको कगारमा छ।

नयाँ मुख्यमन्त्रीको रूपमा डीके शिवकुमारको अपेक्षित चयनले राज्य सरकार र कांग्रेस पार्टी दुबैको लागि नयाँ चरणको सुरुवात हुनेछ। सिद्धारमैयाको राजीनामाले एक अध्याय बन्द गरेको छ, तर यसले एकै साथ नयाँ नेतृत्व, नयाँ प्रशासनिक प्राथमिकता र विकसित राजनीतिक गतिशीलता द्वारा विशेषता अर्को खोल्छ। तत्काल ध्यान सत्ताको सहज हस्तान्तरण सुनिश्चित गर्न, मन्त्रिपरिषद्को नियुक्तिलाई अन्तिम रूप दिन र पार्टी एकता कायम राख्न केन्द्रित हुनेछ।

यसबाहेक, नयाँ नेतृत्वले पार्टी कार्यकर्ता र व्यापक मतदाता दुवैको अपेक्षाहरू पूरा गर्दै प्रभावकारी शासन प्रदान गर्ने चुनौतीको सामना गर्नुपर्नेछ। अहिलेको लागि, सबै आँखा बेंगलुरुमा छन्, जहाँ कांग्रेस विधायक पार्टीको एकल बैठकले कर्नाटकको भविष्यको राजनीतिक दिशालाई आगामी वर्षहरूमा आकार दिने अपेक्षा गरिएको छ।

The post कर्नाटक कांग्रेसको नेतृत्व परिवर्तनको क्रममा डीके शिवकुमारले पदभार ग्रहण गर्ने appeared first on CliQ INDIA Nepali.