ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ନିୟାମକ ଅନେକ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ରୋକ୍ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ପ୍ୟାକେଜିଂ ଦାବି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିପାରେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମାନକ ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏଫଏସଏସଏଆଇ) ଦାବୁର ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି । '100% ଶୁଦ୍ଧ', '100% ପ୍ରାକୃତିକ', '100 ପ୍ରତିଶତ ଶୁଦ୍ଧତା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି' ଏବଂ '100% ମୂଳ' ଭଳି ଦାବି ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦଗୁଡିକର ବିକ୍ରି ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ।
ଏହି ଘୋଷଣା ଖାଦ୍ୟ ଲେବଲିଂ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି ।
ପ୍ରାଧିକରଣ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାନୀକୁ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବଜାରରେ ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ପ୍ରଭାବିତ ଉତ୍ପାଦକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଜୈବିକ ମହୁ, ଆପଲ୍ ସାଇଡର୍ ଭିନେଗାର, କୁମାରୀ ନଡ଼ିଆ ତେଲ, ସେସାମ ତେଲ , ଗାଈ ଘିଅ, ନଡ଼ିଆ ପାଣି, ନଡିଆ କ୍ଷୀର ଏବଂ “100% ଜୁସ୍” ଭଳି ଦାବି ସହିତ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଏଫଏସଏସଏଆଇ ପତାକା ଭୁଲ୍ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଦାବି ଖାଦ୍ୟ ନିୟାମକ ଅନୁଯାୟୀ, ଡାବୁର ପ୍ୟାକେଟରେ ଏପରି ଦାବି ଥିଲା ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମାନକ (ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ଦାବି) ନିୟମ, 2018 ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁମତି ନଥିଲା । ଏଫଏସଏସଏଆଇ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ଅନେକ ଲେବୁଲରେ “100% ଶୁଦ୍ଧ”, “100% ପ୍ରାକୃତିକ” ଏବଂ “100% ପରିଷ୍କାରତାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି” ଭଳି ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ପ୍ରାଧିକରଣ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ବିବରଣୀ କ୍ରୟ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ କାରଣ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧତା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ଅନୁମୋଦନର ଧାରଣା ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ବଦା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ଜୈବିକ ଦାବି ମଧ୍ୟ ସ୍କାନର ଅଧୀନରେ ଅଛି “100%” ଘୋଷଣାନାମା ବ୍ୟତୀତ, FSSAI ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ଲେବୁଲରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କିଛି ଜୈଭ ଦାବି ଉପରେ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲା । ରେଗୁଲେଟରଙ୍କ ମତରେ, କେତେକ ଉତ୍ପାଦକୁ ଜୈବିକ ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍ ପାଇଁ ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଥିବା ଧାରଣା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଏପରି ଉପସ୍ଥାପନା ଉପସ୍ଥାପନ ଉପାୟରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇନଥିଲା ।
ଏଫଏସଏସଏଆଇ କହିଛି ଯେ ଏହି ଦାବିଗୁଡିକ ଉତ୍ପାଦଗୁଡିକର ନିୟାମକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିପାରେ ଏବଂ ତେଣୁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଲେବଲିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ । ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ ନକଲେ “ଜୈବିକ”, “ପ୍ରାକୃତିକ” ଏବଂ “ଶୁଦ୍ଧ” ପରି ଶବ୍ଦଗୁଡିକର ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ରୋକିବା ଉପରେ ପ୍ରାଧିକରଣ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛି । ଏହି ଆଦେଶ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଏହି ନିୟାମକ ପଦକ୍ଷେପ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ବାଣିଜ୍ୟିକରଣ କରାଯାଉଥିବା ଅନେକ ଡାବର ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ।
ଏଫଏସଏସଏଆଇ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି: ଜୈବିକ ହନି ଆପଲ ସାଇଡର ଭିନେଗାର ଭର୍ଜିନ ନଡ଼ିଆ ତେଲ ସେସାମ ତେଲ ଗାଈ ଘିଅ ନଡ଼ିଆ ପାଣି ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀର ଉତ୍ପାଦ ଯେଉଁଥିରେ “100% ଜୁସ୍” ଦାବି ରହିଛି । ବଜାରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ ଖୁଚୁରା ଷ୍ଟକକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଫେରାଇ ନେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । 15 ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଫେରସ୍ତ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ଏଫଏସଏସଏଆଇ ଦାବୁରକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ ଉତ୍ପାଦକୁ ବଜାରରୁ ତୁରନ୍ତ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି ।
କମ୍ପାନୀକୁ ୧୫ ଦିନର ସମୟ ଦିଆଯାଇଛି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏକ ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ । ନିୟାମକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଖାଦ୍ୟ ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜିଂ ମାନଦଣ୍ଡର ଅନୁରୂପ ହୋଇନଥିବା ଲେବଲ୍ ଥିବା ଉତ୍ପାଦଗୁଡିକର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିକ୍ରୟକୁ ରୋକିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି । ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟାହାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ନିୟାମକ ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଥିବା ଲେବଲ୍ ଥିବା ଉତ୍ପାଦ ପାଇବେ ।
ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଉପରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି ଡାବର କହିଛି ଯେ ଏହାର ଉତ୍ପାଦ ବିବୃତ୍ତି ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନଗତ ଏବଂ ନିୟାମକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ପାଳନ କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଶିଳ୍ପ ଅଭ୍ୟାସ ସହିତ ଅନୁକୂଳ। କମ୍ପାନୀ କହିଛି ଯେ ଏହା ସର୍ବଦା ଏହାର ଉତ୍ପାଦର ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚ ମାନଦଣ୍ଡ ବଜାୟ ରଖିଛି ଏବଂ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ଦାବିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛି। ଏଥିସହିତ ଏଫଏସଏସଏଆଇର ଟିପ୍ପଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ପାଦ ଲେବୁଲ, ବିଜ୍ଞାପନ, ପ୍ରମୋସନାଲ ମେଟେରିଆଲ ଏବଂ ଏହାର ଅଫିସିଆଲ ୱେବସାଇଟରୁ ବିବାଦୀୟ “100%” ଦାବିକୁ ହଟାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି ବୋଲି ଡାବୁର ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ।
କମ୍ପାନୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ଉତ୍ପାଦକୁ ପୂର୍ବରୁ ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜାରି ରହିଛି । ଏଫଏସଏସଏଆଇ ସହିତ ଜଡିତ କମ୍ପାନୀ ଡାବୁର ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଏହା ନିୟାମକକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏଫଏସ୍ଏସଏਆਈ ସହିତ ଗଠନମୂଳକ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ରହିବ । କମ୍ପାନୀ ସୂଚାଇ ଦେଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏହାର ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ନିୟାମକ ଅନୁପାଳନ ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
ଏହି ସମୟରେ ନିୟାମକଙ୍କ ଆଦେଶ ଉପରେ କୌଣସି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବିଷୟରେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ? ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏଫଏସଏସଏଆଇ ଉତ୍ପାଦ ଲେବଲର ତଦାରଖକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି ।
“100% ଶୁଦ୍ଧ”, “ପ୍ରାକୃତିକ”, “ଜୈବିକ” ଏବଂ ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା ପରି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ନିୟମିତ ପରୀକ୍ଷଣ ଅଧୀନରେ ଆସୁଛି, ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ଏହିପରି ଦାବିଗୁଡିକ ଅବାସ୍ତବବାଦୀ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ସୂଚିତ କରିପାରେ । ଖାଉଟି ଅଧିକାରର ସମର୍ଥକମାନେ ସାଧାରଣତଃ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ପାରଦର୍ଶୀ ଲେବଲିଂ ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ କ୍ରୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇପାରିବ ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜ୍ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମାନକ (ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ଦାବି) ନିୟମାବଳୀ, 2018ରେ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନା କିପରି କରିପାରିବେ ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବିସ୍ତୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ।
ଏହି ନିୟମଗୁଡିକ ମିଥ୍ୟା, ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର କିମ୍ବା ଏକ ଉତ୍ପାଦର ରଚନା, ଗୁଣବତ୍ତା, ପୋଷକ ମୂଲ୍ୟ କିମ୍ବା ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଭୁଲ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଦାବିକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରେ _ ଉତ୍ପାଦ ପ୍ୟାକେଜିଂରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିବୃତ୍ତି ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ପାଳନ କରେ ବୋଲି ନିର୍ମାତାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଆଶା କରାଯାଏ _ ଡାବୁର ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସୂଚାଉଛି ଯେ ନିୟାମକମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଲେବୁଲ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବା ଜାରି ରଖିବେ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଦାବିଗୁଡିକ ବର୍ତ୍ତମାନର ନିୟମ ସହିତ ଅସଙ୍ଗତ ବୋଲି ଜଣାପଡିବ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ ।

