ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଏମଇଏ) କହିଛି ଯେ ଭାରତ ସରକାର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କିମ୍ବା ସମର୍ଥନ କରିନାହାଁନ୍ତି । ବାଂଲାଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ଢାକା ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଜାରି ରହିଛି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୈସୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଆଲୋଚନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକ ଘରୋଇ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ହେଉଛି ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କୌଣସି ସଂପୃକ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କୌଣସି ମତାମତ କିମ୍ବା ବିବୃତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ନାହିଁ। ଅବାମୀ ଲିଗ୍ ସହ ଜଡିତ ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ବାଂଲାଦେଶ ହସିନାଙ୍କ ଅନଲାଇନ୍ ସମ୍ବୋଧନ ବିଷୟରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ସ୍ଥିତି ମାଗିବା ପରେ ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଆସିଛି। ଭାରତର ଏହି ବିବୃତ୍ତି ସରକାରୀ ନୀତି ଏବଂ ଦେଶରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପୃଥକ କରିବାର ପ୍ରୟାସକୁ ସୂଚାଉଛି ।

ଶେଖ ହସିନା ଭର୍ଚୁଆଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିବେ ୨୦୨୪ରେ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ଛାଡ଼ିବା ପରଠାରୁ ଭାରତରେ ରହୁଥିବା ଶେଖା ହସୀନା ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶରେ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନର ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଆୟୋଜକଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ହସିନାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସାଜୀବ ୱାଜେଦ ଜୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ବକ୍ତାମାନେ ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗଦେବେ ।

ଏହି ସମ୍ବୋଧନ ଭାରତକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପରଠାରୁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେବ । ବାଂଲାଦେଶ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ନିଜର ଆପତ୍ତି ଜଣାଇଛି । ଢାକାର ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଶେଖ୍ ହସିନା କିମ୍ବା ବାଂଲାଦେଶରେ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଆୱାମି ଲିଗ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟ ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଭାଷଣକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ।

ବାଂଲାଦେଶରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏହାର ଭୂମି ବ୍ୟବହାର ନହେବାକୁ ଭାରତକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ତିକ୍ତ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଜଟିଳ କରିଛି । ଢାକା ଭାରତର ସହଯୋଗ ଲୋଡିଛି । ବାଂଲାଦେଶୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଭାରତୀୟ ମାଟିରୁ ନକରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଭାରତର ସହଯୋଗ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ।

ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଘରୋଇ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ । ଯଦିଓ ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ ଘରୋଇ ଭାବେ କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ବାଂଲାଦେଶ ହସିନାଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି ।

ବାଂଲାଦେଶରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି । ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ସରକାର ନିଜର କୂଟନୈତିକ ଆପତ୍ତି ସହିତ ହସିନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାଷଣ ଉପରେ ଘରୋଇ ଗଣମାଧ୍ଯମରେ କଭରେଜ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା ଲଗାଇଛନ୍ତି । ଦେଶର ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାନୀୟ ମିଡିଆ ସଂଗଠନକୁ ହସିନାର ଭାଷଣ କିମ୍ବା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଡିଓ ଏବଂ ଭିଡିଓ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରକାଶ, ପ୍ରସାରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ନକରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିବୃତ୍ତିକୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ପ୍ରସାର କରିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏପରି କଭରେଜ୍ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବ ।

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବାଂଲାଦେଶରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନେଇ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ଆୱାମି ଲିଗ୍ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି । ହସିନାଙ୍କ ଭାଷଣର ଘରୋଇ ଗଣମାধ্যମ କଭରେଜକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ପାର୍ଟିର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କୁ ମତଭେଦକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଏବଂ ବିକଳ୍ପ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ପ୍ରବେଶକୁ ସୀମିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ।

ବାଂଲାଦେଶରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଦଳ ସହ ଜଡିତ ନେତାମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି । ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରହିଛି ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ପଦ ଛାଡ଼ିବା ପରଠାରୁ ରାଜନୈତିକ ଅଗ୍ରଗତି ପରେ ଭାରତ ଓ ବାଂଳାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଛି ।

ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାରତରେ ରହୁଥିବାବେଳେ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ ଦାବି କରିଛି । ଏହି ବିକାଶ ଦୁଇ ପଡୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଜଟିଳ କରିଛି, ଏପରିକି ଉଭୟ ଦେଶ ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଯୋଗ, ସୀମା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି । ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଉଭୟ ସରକାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ କୂଟନୈତିକ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ।

ବାଂଲାଦେଶ ବାରମ୍ବାର ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କୁ ଭାରତରୁ ପ୍ରତ୍ୟର୍ପଣ କରିବା ପାଇଁ ଦାବି କରିଛି। ତେବେ, ହସୀନା ପୂର୍ବରୁ ଦର୍ଶାଇ ସାରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶକୁ ଫେରିବାକୁ ଏବଂ ସେଠାରେ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟାର୍ପଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ସମାଧାନ ହୋଇନଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଅଟେ।

ବାଂଲାଦେଶର ଅନୁରୋଧକୁ ନେଇ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ । ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦରେ ସିଧାସଳଖ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନକରି ଏହି ଭର୍ଚୁଆଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏକ ସରକାରୀ ଭାରତୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନୁହେଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ନିଜକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଦୂରେଇ ରଖିଛି ।

ବାଂଲାଦେଶ ପାଇଁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରାଜନୈତିକ ବିଭାଜନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ସରକାରର ପୂର୍ବତନ ନେତାଙ୍କ ସହିତ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହଗୁଡିକରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୋଗଦାନ ସହିତ ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ସହଯୋଗ ବଜାୟ ରଖି ରହିଥିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।