ଓଡିଶାଭାସ୍କର: ଆପଣମାନେ ତ ସବୁବେଳେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବେ, ହେଲେ କେବେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି କି? ବୋଧହୁଏ ନାଁ। କାହିଁକି ନା ଭାରତରେ ଏବେସୁଦ୍ଧା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନୋଟ୍ ର ପ୍ରଚଳନ ହୋଇନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦେଶରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କିମ୍ବା ପଲିମର ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛି।
ଆଉ ଏହାରି ଭିତରେ ଭାରତରେ ପଲିମର ଟଙ୍କାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିବା ସହିତ, ଅନେକ ଲୋକ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ: କେଉଁ ଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କିଏ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ।
ପଲିମର ମୁଦ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଏ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ:
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଦେଶର ଦ୍ୱିଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ସମୟରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ କମନୱେଲ୍ଥ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ମିଳିତ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ପଲିମର ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ନକଲି ମୁଦ୍ରାର ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନୋଟ୍ ର ଜୀବନକାଳ ବୃଦ୍ଧି କରିବା।
ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଫଳ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଦେଶକୁ ସମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲା। ଆଜି, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପଲିମର ନୋଟ୍ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
କେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି:
ଅନେକ ଦେଶ ପାରମ୍ପରିକ କାଗଜ ନୋଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପଲିମର ନୋଟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି।
ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ୧୯୯୯ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର କାଗଜ ମୁଦ୍ରାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟରେ ପଲିମର ନୋଟ ବ୍ୟବହାର କରେ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ରୋମାନିଆ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ହୋଇଥିଲା। ସେହିପରି, କାନାଡା ୨୦୧୩ ସୁଦ୍ଧା ପଲିମର ମୁଦ୍ରାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା।
ବ୍ରୁନେଇ ୨୦୬ ମସିହାରୁ କେବଳ ପଲିମର ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛି। ଭିଏତନାମ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ମୁଦ୍ରା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆକାରରେ ଜାରି କରେ।
ଆଂଶିକ ଭାବରେ ପଲିମର ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ:
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଦେଶ ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କାଗଜ ଏବଂ ପଲିମର ନୋଟ୍ ଉଭୟ ପ୍ରଚଳନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ। ବ୍ରିଟେନ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପଲିମର ପାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟର୍ଲିଂ ନୋଟ୍ ଜାରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ £୫ ନୋଟ୍ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ £୧୦, £୨୦ ଏବଂ £୫୦ ନୋଟ୍ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା।
ସିଙ୍ଗାପୁର ଏବଂ ମାଲେସିଆ ଭଳି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ ପାଇଁ ପଲିମର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା ଆଡକୁ ସେମାନଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛନ୍ତି।

