Petrol Diesel Tax Cut : ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲର ବଢୁଥିବା ଦର ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଟିକସ କାଟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାଟ 'ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ' (Export Duty) ଉପରେ କରାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ତେଲକୁ ବିଦେଶକୁ ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ କମ୍ ଟିକସ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁନ୍ ୧ ତାରିଖରୁ ତେଲ କମ୍ପାନୀମାନେ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ୧.୫୦ ଟଙ୍କା/ଲିଟର ଏବଂ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ୧୩.୫୦ ଟଙ୍କା ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ଦେବେ।
ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପରିମାଣ ପେଟ୍ରୋଲ ପାଇଁ ଲିଟର ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ପାଇଁ ୧୬.୫୦ ଟଙ୍କା ଥିଲା।
ପେଟ୍ରୋଲ–ଡିଜେଲଉପରେ୪.୫୦ଟଙ୍କାରଆଶ୍ୱସ୍ତି
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲର ଅଭାବ ନ ହେଉ, ସେଥିପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତେଲ ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ତେଲ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ତେଲ ଦେଶ ଭିତରେ ବିକ୍ରି କରିବେ। ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏଥିରେ କୋହଳ କରାଯାଉଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମେ ୧୬ରେ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ୩ ଟଙ୍କା/ଲିଟର ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ୧୬.୫୦ ଟଙ୍କା/ଲିଟର ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଏହାକୁ ହ୍ରାସ କରି ଯଥାକ୍ରମେ ୧.୫୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ୧୩.୫୦ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଉପରେ ୧.୫୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଡିଜେଲ ଉପରେ ୩ ଟଙ୍କାର ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି।
ଆପଣଙ୍କଉପରେକଣପ୍ରଭାବପଡ଼ିବ, ପେଟ୍ରୋଲ–ଡିଜେଲଦରକଣକମିବ?
ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଉପରେ ୪.୫୦ ଟଙ୍କାର ଟିକସ ହ୍ରାସ ପରେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି-ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ କଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ? ଏହାଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର କଣ କମିବ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସିଧାସଳଖ ଉତ୍ତର ହେଉଛି-ନା, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦର କମିବ ନାହିଁ।
ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ସରକାର ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଟିକସରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିନାହାନ୍ତି। ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବାର ସିଧା ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଦେଶ ବାହାରକୁ ତେଲ ବିକ୍ରି କଲାବେଳେ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସରକାରଙ୍କୁ କମ୍ ଟିକସ ଦେବେ। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହାଦ୍ୱାରା ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଲାଭବାନ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ କିଣିବାରେ କୌଣସି ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।
ସରକାରସମୟସମୟରେସମୀକ୍ଷାକରନ୍ତି
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମୟ ସମୟରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ (Export Duty) ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମୀକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି କରି ସରକାର ଦେଶରେ ତେଲର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଯୋଗାଣ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଚଳିତ ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭, ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ଏଟିଏଫ୍ (ATF) ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସ୍ପେଶାଲ ଆଡିସନାଲ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି (SAED) ଏବଂ ରୋଡ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର ସେସ୍ (RIC) ଲାଗୁ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ରପ୍ତାନିକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଯୋଗାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଡିଜେଲ ଉପରେ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କରେ ଅନେକ ଥର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ରେ ଏହାକୁ ଲିଟର ପିଛା ୨୧.୫୦ ଟଙ୍କା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୧ରେ ବୃଦ୍ଧି କରି ଲିଟର ପିଛା ୫୫.୫ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏପ୍ରିଲ ୩୦ରେ ଏହାକୁ ହ୍ରାସ କରି ଲିଟର ପିଛା ୨୩ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ଆହୁରି କମାଇ ୧୩.୫ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର କରାଯାଇଛି।
ସେହିପରି ଏଭିଏସନ୍ ଟର୍ବାଇନ୍ ଫ୍ୟୁଏଲ୍ (ATF) ଉପରେ ଶୁଳ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହା ଲିଟର ପିଛା ୨୯.୫ ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି ୪୨ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ଏହାକୁ ହ୍ରାସ କରି ୩୩ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ଆହୁରି ହ୍ରାସ କରି ୯.୫ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର କରାଯାଇଛି।
ସରକାର ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ମେ ୧୬, ୨୦୨୬ରେ ଦରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମେ ୩୦ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଚିଠି ଅନୁଯାୟୀ ଜୁନ୍ ୧ରୁ ସଂଶୋଧିତ ଦର ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହ ‘ସ୍ପେଶାଲ ଆଡିସନାଲ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି’ (SAED) ଭାବରେ କରାଯିବ, ଯେଉଁଠାରେ ‘ରୋଡ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର ସେସ୍’ (RIC) ଅଂଶରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ନାହିଁ।
ATF ଉପରେବଡ଼ଆଶ୍ୱସ୍ତି
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ସହିତ ଜେଟ୍ ଫ୍ୟୁଏଲ୍ (ATF) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ କାଟ କରିଛନ୍ତି। ATF ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବହୁତ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଏଥିପାଇଁ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ୧୬ ଟଙ୍କା ରପ୍ତାନି ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ୯.୫୦ ଟଙ୍କା/ଲିଟର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ATF ଉପରେ ମୋଟ ୧୧ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିଛି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ଏହା ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷତି କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

