ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର ଡେସ୍କ: ନେପାଳରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏତେ କ୍ଷତି ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁନାମୀ ଭଳି ସଠିକ୍ ଚେତାବନୀ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ କାହିଁକି ମିଳିପାରେ ନାହିଁ? ତେଣୁ ଏହାର କାରଣ ଏବଂ ବନ୍ୟା ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ଆସୁଥିବା ବୈଷୟିକ ଜଟିଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା..
ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ୟାର ପୂର୍ବାନୁମାନ: ବନ୍ୟାର ଆଗୁଆ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସାଟେଲାଇଟ୍, ରାଡାର୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପାଣିପାଗ ତଥ୍ୟର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇଥାଆନ୍ତି। ବର୍ଷାର ତୀବ୍ରତା, ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା ଏବଂ ତାପମାତ୍ରାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ବନ୍ୟାର ଆକଳନ କରାଯାଏ।
କିନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ବନ୍ୟା ବେଳେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଫଳପ୍ରଦ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ କମ୍ ସମୟ ଭୀଷଣରେ ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବାଦଲ ଫାଟିବା ଭଳି ଘଟଣା ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସତର୍କ ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମୟ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ।
ବଦଳୁଥିବା ପରିବେଶ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି: ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣରୁ ମୌସୁମୀର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳି ଯାଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ପୁରୁଣା ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ବାହାରୁ ନାହିଁ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ନଦୀ ପଠାରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପଟୁ ମାଟି ଜମା ହେବା କାରଣରୁ ନଦୀ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଇଥାଏ, ଯାହା ପାଣିର ଗତିପଥକୁ ଆକଳନ କରିବା କଷ୍ଟକର କରିଦିଏ।
ସୁନାମୀ ଏବଂ ବନ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଏଭଳି ଏକ ଧାରଣା ରହିଛି ଯେ ସୁନାମୀ ଚେତାବନୀ ବନ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସଠିକ୍ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସୁନାମୀର ସୃଷ୍ଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଭୂକମ୍ପ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ। ଖାଲି ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ସୁନାମୀ ତରଙ୍ଗର ଗତି ଏବଂ ଉଚ୍ଚତାର ଗଣିତ ଆକଳନ କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ।
ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଜମି ଉପରେ ବହି ଯାଉଥିବା ପାଣି ପାହାଡ଼, ଉପତ୍ୟକା, ମାଟିର ଶୋଷଣ କ୍ଷମତା ଏବଂ ମାନବ ନିର୍ମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ବନ୍ୟାର ବ୍ୟାପକ ଆକଳନ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣି କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କେତେ ଭୟରୂପ ଧାରଣ କରିବ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଅଟେ।