ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୩୧।୮: ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଏନ୍ଡିଏ ସରକାରରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ମୋଦୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ର ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ଏଲ୍ଜେପି ମୁଖ୍ୟ ଚିରାଗ ପାୱାନ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଆୱାମ ମୋର୍ଚ୍ଚା ମୁଖ୍ୟ ଜିତନରାମ ମାଝୀ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି । ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ିଯାଇଛି ଯେ, ପରସ୍ପରକୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି ।
ମୋଦୀ ସରକାରରେ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଖୋଲାଖୋଲି ବିବାଦ ଏବଂ କଟୂକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା । ତେବେ ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି 'ସଂରକ୍ଷଣ' ଏବଂ ବିହାରର ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ।
ସଂରକ୍ଷଣର ସମୀକ୍ଷାକୁ ନେଇ କାହିଁକି ମୁହାଁମୁହିଁ ଦୁଇ ନେତା ?
ଏହି ସମାନ୍ତରାଳ ବିବାଦର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ଏସ୍ସି ଓ ଏସ୍ଟି ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସେଥିରେ ଉପ-ଶ୍ରେଣୀ ବା କ୍ରିମିଲେୟାର୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ । କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜିତନରାମ ମାଝୀ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି (ଏସ୍ସି) ସଂରକ୍ଷଣର ସମୀକ୍ଷା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । କିଛି ଦଳିତ ଜାତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବଞ୍ଚିତ ଏବଂ ପଛୁଆ ରହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳିବା ଉଚିତ୍ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚିରାଗ ପାୱାନ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ, ଦଳିତମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅଲଗା ଉପ-ଶ୍ରେଣୀ ବା କ୍ରିମିଲେୟାର୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଣିଲେ ସମାଜରେ ବିଭାଜନ ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ଏପରିକି ଯେଉଁମାନେ ଏହାର ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାଚିତ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ତଥା ଦିବଂଗତ ନେତା ରାମବିଳାସ ପାସୱାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବିହାରର 'ମହାଦଳିତ' ଶ୍ରେଣୀର ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଏବଂ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ:
ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦ କେବଳ ବିଚାରଧାରାଗତ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ନିଜର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଆଧାରକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାର ଏକ ଲଢ଼େଇ । ଚିରାଗ ପାୱାନଙ୍କ ମଜଭୁତ ରାଜନୈତିକ ଆଧାର ମୁଖ୍ୟତଃ ପାସୱାନ/ଦୁସାଧ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି, ଯେଉଁମାନେ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭବାନ ହୋଇଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଜିତନରାମ ମାଝୀ ମୁସହର ଏବଂ ଅତି ପଛୁଆ ଦଳିତ ଗୋଷ୍ଠୀର ନେତୃତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶୋଚନୀୟ । ଏହି କାରଣରୁ ଉଭୟ ନେତା ଦଳିତ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ନିଜ ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଧିକାର ପାଇଁ ପରସ୍ପରର ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିହାର ତଥା ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ।