ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୦୩।୦୫; ମୁକେଶ ଖାନ୍ନାଙ୍କୁ ଶିଳ୍ପର ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ। ସେ 'ଶକ୍ତିମାନ' ଏବଂ 'ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ' ଭଳି ତାଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭୂମିକା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ଆଚରଣ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୟାନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥାଆନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ'ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପ୍ରିୟ 'ଶକ୍ତିମାନ' ୬୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ଅବିବାହିତା ଅଛନ୍ତି? ସେ ଏବେ ତାଙ୍କ ବିବାହ ଏବଂ ସେ କି ପ୍ରକାରର ସାଥୀ ଖୋଜୁଛନ୍ତି ସେ ବିଷୟରେ ମୁହଁ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଜୀବନସାଥୀରେ ସେ କେଉଁ ଗୁଣ ଗୁଡ଼ିକ ଚାହାଁନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିଲେ ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା? ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ, ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିବାହ ନକରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ଥିବା କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଅଭିନେତା ପୁରୁଷତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ସାମାଜିକ ଧାରଣାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ରୋମାଣ୍ଟିକ ପ୍ରେମରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ପୁରୁଷ ହୋଇନଥାଏ। ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ରବି ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପୁରୁଣା ମତାମତକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଜଣେ "ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ" ହେଉଛି ଯାହାର ଆଫେଆର୍ ଅଛି।
ହେଲେ ଏହି ଧାରଣା ସହିତ ସେ ଟିକେ ବି ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି। ଅଭିନେତା ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, "ସେହି ଗ୍ରୁପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା; ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଥିଲି ଯିଏ ଏହା କରିନଥିଲି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ତୁମର ପୁରୁଷତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ତୁମର ଦଶ ଜଣ ପ୍ରେମିକା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ।" ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭୁଲ ବୁଝାଯାଏ।
ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଆସେ। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ; ବିପରୀତରେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ରଖେ। ଅଭିନେତା ବିବାହ ଭିତରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଉପରେ ତାଙ୍କର ମତାମତ ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଦ୍ୱୈତ ମାନଦଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ସେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି, "ଲୋକେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ମହିଳା ପତିବ୍ରତା ହେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କେହି କେବେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି କି ଜଣେ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ପତ୍ନୀବ୍ରତା ହେବା ଉଚିତ? ମୁଁ କହୁଛି ଯେ ସେ ହେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଆପଣ ବିବାହିତ, ତେବେ ଆପଣ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
ଏହା ଦୁଇଟି ଆତ୍ମାର ମିଳନକୁ ସୂଚିତ କରେ। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ... ସେମାନେ କୁହନ୍ତି, "ମୁଁ ମୋ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଭଲ ପାଏ," ତଥାପି ସେମାନେ ବାହାରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ସାଥୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା।
ବିବାହ ବିଷୟରେ ଅଭିନେତା କ'ଣ କହିଥିଲେ? ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିବାହିତା ଅଛନ୍ତି। ଅଭିନେତା କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଲୋକେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆପଣ ବିବାହ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣ ବିବାହରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ସତ୍ୟତା ନାହିଁ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମୋର ବିବାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ବହୁତ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ ଭାଗ୍ୟ ଯେବେ ଚାହିଁବ ବିବାହ ହେବ । ଯଦି ସେ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବେ ତେବେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମିଳିବେ ।
ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି, "ପ୍ରକୃତ ପ୍ରେମ କେବଳ ଥରେ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ସବୁକିଛି କେବଳ ଆକର୍ଷଣ। ଆଜିକାଲି ଲୋକମାନେ ବହୁତ ସହଜରେ 'ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ' ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେମର ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। କେବେ ବିବାହ କରିବେ ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା? ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଏବଂ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସବୁକିଛି ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
"ଯଦି ବିବାହ ହେବାର ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା। ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଥିବା ମହିଳା ଜଣକ ବାହାରେ କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟ ଆମକୁ ଏକାଠି କରିବ, ସେତେବେଳେ ବିବାହ ହେବ। ଏଥିରେ ବୟସର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱ ନାହିଁ।"
ଅଭିନେତା ପୁରୁଷତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ସାମାଜିକ ଧାରଣାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ରୋମାଣ୍ଟିକ ପ୍ରେମରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ପୁରୁଷ ହୋଇନଥାଏ। ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ରବି ଚୋପ୍ରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପୁରୁଣା ମତାମତକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଜଣେ "ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ" ହେଉଛି ଯାହାର ଆଫେଆର୍ ଅଛି।
ହେଲେ ଏହି ଧାରଣା ସହିତ ସେ ଟିକେ ବି ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି। ଅଭିନେତା ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, "ସେହି ଗ୍ରୁପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା; ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଥିଲି ଯିଏ ଏହା କରିନଥିଲି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ତୁମର ପୁରୁଷତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ତୁମର ଦଶ ଜଣ ପ୍ରେମିକା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ।" ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭୁଲ ବୁଝାଯାଏ।
ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ମହିଳାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଆସେ। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ; ବିପରୀତରେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ରଖେ। ଅଭିନେତା ବିବାହ ଭିତରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଉପରେ ତାଙ୍କର ମତାମତ ବାଣ୍ଟିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଦ୍ୱୈତ ମାନଦଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ସେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି, "ଲୋକେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ମହିଳା ପତିବ୍ରତା ହେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କେହି କେବେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି କି ଜଣେ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ପତ୍ନୀବ୍ରତା ହେବା ଉଚିତ? ମୁଁ କହୁଛି ଯେ ସେ ହେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଆପଣ ବିବାହିତ, ତେବେ ଆପଣ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
ଏହା ଦୁଇଟି ଆତ୍ମାର ମିଳନକୁ ସୂଚିତ କରେ। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ... ସେମାନେ କୁହନ୍ତି, "ମୁଁ ମୋ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଭଲ ପାଏ," ତଥାପି ସେମାନେ ବାହାରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ସାଥୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା।
ବିବାହ ବିଷୟରେ ଅଭିନେତା କ'ଣ କହିଥିଲେ? ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିବାହିତା ଅଛନ୍ତି। ଅଭିନେତା କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଲୋକେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆପଣ ବିବାହ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣ ବିବାହରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ସତ୍ୟତା ନାହିଁ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମୋର ବିବାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ବହୁତ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ ଭାଗ୍ୟ ଯେବେ ଚାହିଁବ ବିବାହ ହେବ । ଯଦି ସେ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବେ ତେବେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମିଳିବେ ।
ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି, "ପ୍ରକୃତ ପ୍ରେମ କେବଳ ଥରେ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ସବୁକିଛି କେବଳ ଆକର୍ଷଣ। ଆଜିକାଲି ଲୋକମାନେ ବହୁତ ସହଜରେ 'ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ' ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେମର ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। କେବେ ବିବାହ କରିବେ ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା? ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଏବଂ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି ମୁକେଶ ଖାନ୍ନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସବୁକିଛି ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
"ଯଦି ବିବାହ ହେବାର ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା। ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ଥିବା ମହିଳା ଜଣକ ବାହାରେ କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟ ଆମକୁ ଏକାଠି କରିବ, ସେତେବେଳେ ବିବାହ ହେବ। ଏଥିରେ ବୟସର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱ ନାହିଁ।"