ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁପରସୋନିକ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍ 'ବ୍ରହ୍ମୋସ' (BrahMos) ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇସାରିଛି। ଏହା ସହିତ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସହ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଚୁକ୍ତି ଏବେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ଆୟୋଜିତ 'ସାଙ୍ଗ୍ରି-ଲା ଡାଏଲଗ୍' (Shangri-La Dialogue) ଅବସରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂ ଏହି ବଡ଼ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭିଏତନାମ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇସାରିଛି, ଯଦିଓ ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇନାହିଁ। ବିଭିନ୍ନ ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଭିଏତନାମ ସହ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତି ପ୍ରାୟ ୬,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା (୬୨୯ ମିଲିୟନ ଡଲାର)ର ହୋଇପାରେ। ଏଥିରେ ମିସାଇଲ୍ ଯୋଗାଣ ସହ ସେନାକୁ ତାଲିମ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି। ସେହିପରି ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସହ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
CDS ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମାପ୍ତ, ୩ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଗଲା ଗାର୍ଡ ଅଫ ଅନର ବନ୍ଧୁ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ ଭାରତ: ଆସିଆନ୍ (ASEAN) ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୋହରାଇ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ କହିଛନ୍ତି, "ଭାରତ ଆସିଆନ୍ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବିବେଚନା କରେ। ସାଧାରଣତଃ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କ ସହ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Technology) ଶେୟାର କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଗାଧ ବିଶ୍ୱାସ ଥାଏ। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ତାର ବନ୍ଧୁ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବାଣ୍ଟିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଭାରତ ଓ ଋଷିଆର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍କୁ କିଣିବାରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଥିଲା। ଭାରତ ୨୦୨୪ ଏବଂ ୨୦୨୫ ଏପ୍ରିଲରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସକୁ ଏହାର ସଫଳ ଯୋଗାଣ କରିସାରିଛି। ହିଟ୍ୱେଭକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାଜନକ ରିପୋର୍ଟ: ଗୋଟିଏ ଦିନର ଅତ୍ୟଧିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ଅତିରିକ୍ତ ୩୪୦୦ ମୃତ୍ୟୁ; ୫ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୂଟନୀତି ଉପରେ ଫୋକସ: ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ ଭିଏତନାମ ଗସ୍ତ କରି ସେଠାକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଜେନେରାଲ ଫାନ ଭାନ ଗିଆଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ସିଙ୍ଗାପୁର ଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ (EU) ଏବଂ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନା କରି ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛନ୍ତି।
CDS ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମାପ୍ତ, ୩ ସେନା ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଗଲା ଗାର୍ଡ ଅଫ ଅନର ବନ୍ଧୁ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ ଭାରତ: ଆସିଆନ୍ (ASEAN) ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୋହରାଇ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ କହିଛନ୍ତି, "ଭାରତ ଆସିଆନ୍ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବିବେଚନା କରେ। ସାଧାରଣତଃ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କ ସହ ନିଜର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ (Technology) ଶେୟାର କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଗାଧ ବିଶ୍ୱାସ ଥାଏ। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ତାର ବନ୍ଧୁ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବାଣ୍ଟିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଭାରତ ଓ ଋଷିଆର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍କୁ କିଣିବାରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଥିଲା। ଭାରତ ୨୦୨୪ ଏବଂ ୨୦୨୫ ଏପ୍ରିଲରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସକୁ ଏହାର ସଫଳ ଯୋଗାଣ କରିସାରିଛି। ହିଟ୍ୱେଭକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାଜନକ ରିପୋର୍ଟ: ଗୋଟିଏ ଦିନର ଅତ୍ୟଧିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ଅତିରିକ୍ତ ୩୪୦୦ ମୃତ୍ୟୁ; ୫ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୂଟନୀତି ଉପରେ ଫୋକସ: ଚଳିତ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ ଭିଏତନାମ ଗସ୍ତ କରି ସେଠାକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଜେନେରାଲ ଫାନ ଭାନ ଗିଆଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ସିଙ୍ଗାପୁର ଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ (EU) ଏବଂ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନା କରି ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛନ୍ତି।