Heatwave : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 45 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਿੰਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ University of California, Berkeley ਦੇ ਖੋਜਕਾਰ ਪਿਊਸ਼ ਨਾਰੰਗ ਅਤੇ Ashok Gadgil ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 10 ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਨਾਲ 3,400 ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ

ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 3,400 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ 5 ਦਿਨ ਲੂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰੀਬ 30,000 ਤੱਕ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2024 ਵਿੱਚ Rajasthan ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 50.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ Delhi ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਰਾਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਕਿਹੜੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ?

ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਅਤਿ ਗਰਮ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Delhi NCR, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh ਅਤੇ Rajasthan ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਹੀਟਵੇਵ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਦੀ ਗਰਮੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਰਮ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗਰਮੀ ਛੱਡਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਅਕਸਰ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਮੌਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀਟਵੇਵ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ 8,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ 5 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੂ ਦੌਰਾਨ Uttar Pradesh ਵਿੱਚ 8,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Ahmedabad, Jaipur ਅਤੇ Surat ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।

⚠️ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ: ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਦੌਰਾਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।

Author : ABP Sanjha