ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਤ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕਹੀ ਜਾਣਗੇ, 'ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰੀ ਕੀ ਔਕਾਤ ਹੈ?' ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ "ਔਕਾਤ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਆਪਣੀ ਹੱਦ, ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਔਕਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੋਅਬ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਔਕਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੋਅਬ ਦਿਖਾਉਣ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਔਕਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੋਅਬ ਅਕਸਰ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਹਿਚਾਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਰੋਅਬ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਔਕਾਤ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਕਾਤ ਦਾ ਰੋਅਬ ਅਸਥਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਦਗੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਹੀ ਉਹ ਗੁਣ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
-ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ